edu.klimaka.gr

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (Β Λυκείου - Οδηγίες Διδασκαλίας)

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
Β' ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

Αρ.Πρ.168785/Δ2/09-10-2017/ΥΠΠΕΘ
 

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ
Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Α
Πληροφορίες: Α. Πασχαλίδου
B. Πελώνη
Τηλέφωνο: 210-3443422
210-3442238

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στις Α΄ και Β΄ τάξεις Ημερήσιου ΓΕΛ για το σχολικό έτος 2017 – 2018

Σχετ.: Τα με αρ. πρωτ. εισ. ΥΠ.Π.Ε.Θ. 154655/18-09-2017 και 163257/02-10-2017 έγγραφα
Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 36/14-09-2017 του Δ.Σ, ανακοινοποίηση στο ορθό 29-09-2017) σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για το σχολικό έτος 2017-2018 για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων:

1. ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (τάξεις: Α΄, Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)
2. ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (τάξεις: Α΄, Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)
3. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (τάξη: Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)
4. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ (τάξεις: Α΄, Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)
 α. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (τάξη: Α΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)
 β. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (τάξη: Β΄ Ημερήσιου ΓΕΛ)

(...)

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ Β΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Βασικές αρχές

Σύμφωνα με τις σύγχρονες γλωσσοπαιδαγωγικές απόψεις το μάθημα της Nέας Ελληνικής Γλώσσας (ΝΕΓ) είναι, κυρίως, στοχοκεντρικό. Αυτό σημαίνει ότι:

α. Οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να αντιλαμβάνονται τη διδασκαλία του μαθήματος όχι ως άθροισμα ενοτήτων, αλλά ως ένα σύνολο στόχων για την ενίσχυση της γλωσσικής και επικοινωνιακής ικανότητας των μαθητών/τριών, μέσω της ανάπτυξης και των τεσσάρων γλωσσικών μακροδεξιοτήτων (ανάγνωση και κατανόηση προφορικού και γραπτού λόγου), καθώς και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Παράλληλα, όμως, το γλωσσικό μάθημα εστιάζει στην καλλιέργεια και ειδικότερων δεξιοτήτων, όπως είναι η αναγνώριση του κειμενικού είδους, των επικοινωνιακών συνθηκών των κειμένων (πομπός, μήνυμα, δέκτης κ.ά.), αλλά και στη λειτουργία των γραμματικοσυντακτικών δομών στα κείμενα, κ.ά., μέσω της επεξεργασίας ποικίλων και διαφορετικών κειμένων.

β. Στο μάθημα της Nέας Ελληνικής Γλώσσας (ΝΕΓ) η διδασκαλία δεν είναι απαραίτητο να ακολουθεί γραμμική μορφή. Αντίθετα, μπορεί να γίνει αναδιάταξη του περιεχομένου τού σχολικού εγχειριδίου, με συνδυασμό κατά τη διδασκαλία, ενοτήτων που προέρχονται από διαφορετικά σημεία. [Ενδεικτικά: Το (αυτο)βιογραφικό σημείωμα μπορεί να διδαχθεί σε συνδυασμό με τη συστατική επιστολή, η είδηση και το σχόλιο μπορούν να εντοπιστούν σε δημοσιογραφικά κείμενα τα οποία παρουσιάζουν θέματα σχετικά με την εργασία, τα στερεότυπα, τον ρατσισμό, την τέχνη κ.ά. και να μη διδαχθούν ξεχωριστά, κ.ά.].

Τόσο η αναδιάταξη του περιεχομένου όσο και η μη γραμμική διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος συμβάλλουν:

α. Στην απαλλαγή των εκπαιδευτικών από τη συσσώρευση της διδακτέας ύλης

β. Στην εξοικονόμηση διδακτικού χρόνου που μπορεί να αξιοποιηθεί για εμβάθυνση σε θεματικές ενότητες, αλλά και για δραστηριότητες που αφορούν την κατανόηση και την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου από τους μαθητές/τριες.

Ειδικότερα για την επεξεργασία των κειμένων χρειάζεται να ακολουθείται η πορεία: κατανόηση του περιεχομένου, ερμηνεία σημείων, κριτική. Στην κατεύθυνση αυτή μπορούν να αξιοποιηθούν στρατηγικές μάθησης και διδασκαλίας για εστίαση στο γενικό νόημα του κειμένου, σε συγκεκριμένες ή υπόρρητες πληροφορίες, κ.ά. (βλ.http://ebooks.edu.gr/info/newps/Γλώσσα-Λογοτεχνία/Οδηγός Νεοελληνικής Γλώσσας για Δημοτικό και Γυμνάσιο.pdf).

Επίσης, η σύγκριση κειμένων αποτελεί μία σύνθετη γνωστική και γλωσσική δεξιότητα που προκρίνεται κατά τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος, δεδομένου ότι προάγει την κριτική σκέψη των μαθητών/τριών και ενισχύει την ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων (βλ. διδακτικό παράδειγμα). Συνιστάται κατά τη διδασκαλία να επιλέγονται κείμενα της ίδιας θεματικής, που πραγματεύονται το θέμα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, έτσι ώστε οι μαθητές να αναζητούν ομοιότητες και διαφορές και να παράγουν λόγο προφορικό και γραπτό.

Τα γραμματικοσυντακτικά φαινόμενα διδάσκονται ενταγμένα στο πλαίσιο των κειμένων, έχουν λειτουργικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν πεδίο αυτόνομης διδασκαλίας (π.χ. λειτουργία της ενεργητικής και παθητικής σύνταξης, αναφορικές προτάσεις, κ.ά.).

Το λεξιλόγιο (αναζήτηση συνωνύμων – αντωνύμων) εντάσσεται σε πλαίσιο συμφραζομένων, δε διδάσκεται ούτε αξιολογείται αυτόνομα και επανέρχεται σε όλα τα κείμενα που διδάσκονται στη διάρκεια του έτους.

Η διδασκαλία της περίληψης, η δομή και η ανάπτυξη παραγράφου, η κατανόηση γραπτού λόγου, καθώς και η ενίσχυση της δεξιότητας ‘κρατώ σημειώσεις’ στον προφορικό και γραπτό λόγο επανέρχονται κατά τη διδασκαλία των κειμένων που ενδείκνυνται για τον σκοπό αυτό, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

Για την περιγραφή και τη στοχοθεσία των επιμέρους ενοτήτων βλ. http://ebooks.edu.gr/new/tautotita.php?course=DSB105. Εξυπακούεται ότι η στοχοθεσία μπορεί να συμπληρωθεί, να εμπλουτιστεί ή να διαφοροποιηθεί ανάλογα με την επιλογή των κειμένων που θα κάνουν οι εκπαιδευτικοί. Συμπληρωματικά, μπορεί να αξιοποιηθεί και το βιβλίο του εκπαιδευτικού http://ebooks.edu.gr/new/classcoursespdf.php?classcode=DSGL-B

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ

Για το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Β΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου ως διδακτικά εγχειρίδια θα χρησιμοποιηθούν τα βιβλία:

α) Έκφραση-Έκθεση Τεύχος Β΄ της Β΄ τάξης Γενικού Λυκείου

β) Έκφραση-Έκθεση για το Γενικό Λύκειο - Θεματικοί Κύκλοι των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων Γενικού Λυκείου

γ) Γλωσσικές Ασκήσεις για το Γενικό Λύκειο, αλλά και ως μαθησιακοί και διδακτικοί πόροι μπορούν να αξιοποιηθούν και

δ) Κείμενα από έγκριτες πηγές, έντυπες ή / και ηλεκτρονικές για την ανάπτυξη γνωστικών και γλωσσικών δεξιοτήτων (βλ. ενδεικτικοί διαδικτυακοί πόροι)

Το βιβλίο Έκφραση –Έκθεση, Τεύχος Β΄ από μια στοχοκεντρική οπτική (*2), αναπτύσσεται σε τέσσερις αλληλοσυμπληρούμενους άξονες, τα σημαντικότερα στοιχεία των οποίων περιλαμβάνονται στον πίνακα 1:

(*2) Αυτό σημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί δε χρειάζεται να αντιμετωπίζουν το σχολικό εγχειρίδιο ως άθροισμα σελίδων, αλλά ως ένα σύνολο στόχων που χρειάζεται να καλυφθούν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους.

ΠΙΝΑΚΑΣ1

Θεματικοί άξονες /Μελετώμενα Θέματα

Δεξιότητες

Μορφοσυντακτικάφαινόμενα

Κειμενικάείδη

Πληροφόρηση Δημοσιογραφία Τύπος

ΜΜΕ

Εργασία

Επιλογή επαγγέλματος

Στερεοτυπικές αντιλήψεις

Φυλετικός και κοινωνικός ρατσισμός

Χρόνος και σύγχρονη καθημερινή ζωή

Χαρακτηριστικά του νεοέλληνα

Κατανόηση γραπτού και προφορικού λόγου

Παραγωγή γραπτού λόγου

«Λήψη» σημειώσεων

Ανάπτυξη Παραγράφου με έμφαση στη συνοχή προτάσεων και περιόδων

Περίληψη

Δυνατότητα διάκρισης είδησης και σχολίου σε γραπτό και προφορικό λόγο

Ενεργητική και/ ή παθητική σύνταξη

Λειτουργία σημείων στίξης

Αναφορική και ποιητική λειτουργία της γλώσσας [δηλωτική και συνυποδηλωτική χρήση]

Στοιχεία προφορικού λόγου

Χρήση ειδικού λεξιλογίου

Άρθρο

Ομιλία

Επιστολή

Βιογραφικό σημείωμα

Συστατική επιστολή

Συνέντευξη

Ο Πίνακας 2, που παρατίθεται στη συνέχεια, ορίζει τη διδακτέα ύλη (στήλη πρώτη) και περιλαμβάνει ενδεικτικές προτάσεις διδακτικής διαχείρισης (στήλη δεύτερη) σύμφωνα με τη λογική της αναδιάταξης που περιγράφηκε στις βασικές αρχές.

Επισημαίνεται ότι θα προταχθεί η διδασκαλία της περίληψης και η οργάνωση του λόγου, στα οποία οι διδάσκοντες/διδάσκουσες επανέρχονται κατά τη διδασκαλία των κειμένων που ενδείκνυνται, καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους. Η κατανόηση κειμένων και η δεξιότητα της λήψης σημειώσεων’ διατρέχουν, επίσης, το σύνολο της διδασκαλίας. Μετά την ολοκλήρωση των ενοτήτων ζητείται παραγωγή γραπτού λόγου από τους μαθητές σε θέμα σχετικό με αυτά που πραγματεύτηκαν.

Ενδεικτικός προγραμματισμός του χρόνου: Συνολική διάρκεια: 50 ώρες, όπου εντάσσεται και η παραγωγή 6-7 κειμένων στη σχολική τάξη, καθώς και η διόρθωσή τους.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

ΕΝΟΤΗΤΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ / ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ι. Η ΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ

1. Το γεγονός και το σχόλιο στην είδηση

2. Προβολή και διαφοροποίηση της είδησης

3. Παρεμβολή ξένου σχολίου στην είδηση

4. Διαπλοκή του γεγονότος με το σχόλιο στην είδηση
Λεξιλόγιο (σχετικό με το σχόλιο και την είδηση

Στις ενότητες Είδηση και σχόλιο και Οργάνωση και παρουσίαση της είδησης αξιοποιούνται δημοσιογραφικά κείμενα (ειδήσεις, ρεπορτάζ), προφορικά, γραπτά, έντυπα ή/και ηλεκτρονικά, από τον ημερήσιο τύπο και τα ΜΜΕ, για την κατανόηση προφορικού και γραπτού λόγου και εντοπίζεται η διάκριση μεταξύ είδησης και σχολίου. Τα δημοσιογραφικά αυτά κείμενα αναφέρονται σε θεματικές που περιέχονται στο σχολικό εγχειρίδιο (π.χ. στερεότυπα, ρατσισμός, τέχνη) και αξιοποιούνται ως εισαγωγή στις θεματικές ενότητες που ακολουθούν.

Επιχειρείται σύγκριση κειμένων προφορικού / γραπτού λόγου ή προφορικού / προφορικού λόγου ή γραπτού / γραπτού λόγου. Συνιστάται τα κείμενα να πραγματεύονται το ίδιο θέμα από διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση
(σχετικά με την πληροφόρηση, τη δημοσιογραφία, τον Τύπο)

Παραγωγή γραπτού λόγου (άρθρο με ή χωρίς σχόλιο, ομιλία, επιστολή) το θέμα του οποίου είναι σχετικό με τα κείμενα που επιλέχθηκαν.

ΙΙ. Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΗΣΗΣ

1. Η οργάνωση της είδησης

2. Η οπτική γωνία του δημοσιογράφου στην είδηση

3. Ο τίτλος της είδησης

4. Συντακτικά στοιχεία στην είδηση
α. Η σειρά των λεκτικών συνόλων στην είδηση
β. Ενεργητική και παθητική σύνταξη στην είδηση
γ. Η χρήση των ονοματικών προσδιορισμών στην είδηση. Χρήση ονομάτων και επιθέτων
δ. Ο προσδιορισμός του χρόνου στην είδηση

5. Το σχόλιο πάνω σε μια είδηση
Λεξιλόγιο (σχετικό με τον χρόνο)
Οργάνωση του λόγου. Η χρήση του παραδείγματος στην ανάπτυξη παραγράφου και ευρύτερου κειμένου

Να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον σχολιασμό του τίτλου, της στίξης, της παρουσίας ενεργητικής ή παθητικής σύνταξης, στην πηγή από την οποία προέρχονται τα κείμενα, καθώς και στην προθετικότητα του συντάκτη.

Η θεματική των δημοσιογραφικών κειμένων καλύπτει τις θεματικές που ακολουθούν (εργασία, στερεότυπα, ρατσισμός, τέχνη,) κ.λπ.

Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση
(σχετικά με τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας)

Παραγωγή γραπτού λόγου (άρθρο με ή χωρίς σχόλιο, ομιλία, επιστολή) το θέμα του οποίου είναι σχετικό με τα κείμενα που επιλέχθηκαν.

Συγγραφή γραπτών κειμένων στη σχολική τάξη.

Διόρθωση γραπτών - Ανατροφοδότηση

Σημειώνεται πως τα γραπτά κείμενα μπορούν να είναι περισσότερα του ενός για την ίδια θεματική. Στην περίπτωση αυτή το θέμα θα έχει διαφορετικά ζητούμενα ή θα ζητείται από τους μαθητές διαφορετικό κειμενικό είδος.

 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ–ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ι. Σημειώσεις

Α. Σημειώσεις από γραπτό λόγο

1. Κρατώ σημειώσεις κατά παράγραφο

2. Εργάζομαι σε ευρύτερες (από την παράγραφο) νοηματικές ενότητες και κρατώ σημειώσεις

3. Από τις σημειώσεις προχωρώ στο διάγραμμα του κειμένου

Β. Σημειώσεις από προφορικό λόγο

 

Αξιοποιούνται κείμενα του σχολικού εγχειριδίου ή άλλα κείμενα που επιλέγουν οι εκπαιδευτικοί.

Α. Περίληψη γραπτού λόγου

1. Πώς οδηγούμαι στην περίληψη

2. Τι πρέπει να προσέχω σε μια περίληψη

3. Συγκρίνω δύο περιλήψεις, μία εκτενή και μία συνοπτική του ίδιου κειμένου

4. Εξετάζω τη χρήση της ενεργητικής και της παθητικής σύνταξης σε μία περίληψη

5. Παρατηρώ περιλήψεις από ποικίλα κείμενα

Η διδασκαλία της περίληψης, της ανάπτυξης παραγράφων και της ‘λήψης σημειώσεων’ δεν περιορίζεται μόνο στην αντίστοιχη ενότητα, αλλά επανέρχεται κατά τη διδασκαλία κειμένων που ενδείκνυνται για τον σκοπό αυτό, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Γραφή περιλήψεων στη σχολική τάξη.

Διόρθωση γραπτών – ανατροφοδότηση

Β. Περίληψη προφορικού λόγου

1. Διαβάζω τη δημοσιογραφική περίληψη μιας συζήτησης

2. Παρουσιάζω σε προφορικό και γραπτό λόγο περίληψη μιας συζήτησης

Επιλέγονται κείμενα προφορικού λόγου από την επικαιρότητα (ακρόαση και κατανόηση προφορικού λόγου).

Οι μαθητές με αντίστοιχα φύλλα εργασίας εστιάζουν στο γενικό νόημα του κειμένου, σε ειδικότερες ή υπόρρητες πληροφορίες, κρατούν σημειώσεις και παρουσιάζουν περιληπτικά το περιεχόμενο.

Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση (σχετικά με τη λακωνική έκφραση και την προσπάθεια για εξοικονόμηση χρόνου στη σύγχρονη καθημερινή ζωή)

Παραγωγή γραπτού λόγου στη σχολική τάξη

Διόρθωση κειμένων – ανατροφοδότηση

Ι. Παράγραφος. Ανάπτυξη με σύγκριση και αντίθεση

ΙΙ. Ο ρόλος της αντίθεσης στη συνοχή του κειμένου.
α. Συνοχή προτάσεων και περιόδων
β. Συνοχή παραγράφων με αντιθετική σύνδεση

Ανάπτυξη δύο εννοιών σε ένα ευρύτερο κείμενο

Η διδασκαλία της ανάπτυξης παραγράφων δεν περιορίζεται μόνο στην αντίστοιχη ενότητα, αλλά επανέρχεται κατά τη διδασκαλία κειμένων που ενδείκνυνται για τον σκοπό αυτό, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Επισημαίνεται ότι επαναλαμβάνονται και οι άλλοι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου που διδάχθηκαν στο Γυμνάσιο και την Α΄ Λυκείου.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΙΔΗ

 

Βιογραφικά είδη

1. Βιογραφία

2. Βιογραφικό σημείωμα
α. Τα γεγονότα και τα σχόλια σε ένα βιογραφικό σημείωμα
β. Η δομή και το περιεχόμενο ενός βιογραφικού σημειώματος
Λεξιλόγιο βιογραφικού σημειώματος

4. Αυτοβιογραφικό σημείωμα
α. Σύγκριση ενός αυτοβιογραφικού σημειώματος με ένα βιογραφικό σημείωμα
β. Το έμμεσο σχόλιο στο αυτοβιογραφικό σημείωμα
δ. Ο πρακτικός σκοπός ενός (αυτο)βιογραφικού σημειώματος

7. Συστατική επιστολή

Στην ενότητα αυτή να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη σύγκριση κειμένων και ειδικότερα στην αναζήτηση ομοιοτήτων και διαφορών ως προς τη μορφή, την έκταση, τη δομή, το περιεχόμενο, κ.ά., μεταξύ του βιογραφικού σημειώματος που εμφανίζεται στα λογοτεχνικά βιβλία και στο (αυτο)βιογραφικό σημείωμα (curriculum vitae /CV), κυρίως για την ανάδειξη της ιστορικότητας, αλλά και της εξέλιξης των κειμενικών αυτών ειδών.

Αντίστοιχα, να δοθεί έμφαση στους διαφορετικούς τύπους (αυτο) βιογραφικού σημειώματος και στους λόγους που συνιστούν τις όποιες διαφοροποιήσεις.

Συνιστάται οι εκπαιδευτικοί να αξιοποιήσουν σύγχρονο διδακτικό υλικό και όχι τα αντίστοιχα κείμενα του σχολικού βιβλίου (βλ. ενδεικτικοί διαδικτυακοί πόροι για διδακτική αξιοποίηση).

Η συστατική επιστολή να διδαχθεί σε συνδυασμό με το (αυτο)βιογραφικό σημείωμα.

Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση (σχετικά με την εργασία και την επιλογή επαγγέλματος)

Συνιστάται ακρόαση προφορικών κειμένων με θέμα την εργασία και την επιλογή επαγγέλματος, κατανόηση γραπτών κειμένων συνεχών / ασυνεχών (πίνακες, ιστογράμματα κ.ά.)

Παραγωγή προφορικού λόγου (δραστηριότητες προσχεδιασμένου προφορικού λόγου, συνεντεύξεις, κ.ά.)

Παραγωγή γραπτού λόγου (Άρθρο, επιστολή, αγγελία, ομιλία) στην τάξη - Ανατροφοδότηση.

Γραφή περιλήψεων

Λεξιλογικές ασκήσεις

Θέματα σχετικά με τις στερεοτυπικές αντιλήψεις, τον φυλετικό και κοινωνικό ρατσισμό

Παραγωγή γραπτού λόγου στην τάξη (Άρθρο, επιστολή, ομιλία)

Γραφή περιλήψεων

Λεξιλογικές ασκήσεις

Διόρθωση γραπτών - Ανατροφοδότηση

 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ–ΚΡΙΤΙΚΗ

 

ΙΙ.Παρουσίαση και κριτική μιας θεατρικής παράστασης

ΙΙΙ.Παρουσίαση και κριτική άλλων μορφών τέχνης

Λεξιλόγιο (σχετικό με την κριτική)

Για την εισαγωγή στην ενότητα αξιοποιούνται οι εντυπώσεις και η κριτική που ασκούν οι μαθητές/τριες σε θεατρική παράσταση ή κινηματογραφική ταινία που παρακολουθούν στη διάρκεια σχολικών διδακτικών επισκέψεων. Στη συνέχεια, διαβάζουν κριτικές για το θέαμα που παρακολούθησαν, συγκρίνουν τη δική τους κριτική και ανατροφοδοτούν το δικό τους κείμενο. Σε άλλη περίπτωση, διαβάζουν δύο κριτικές για έργο που παρουσιάσθηκε παλαιότερα (αξιοποίηση αρχείου Εθνικού Θεάτρου, ΚΘΒΕ) και εντοπίζουν τα σημεία στα οποία ασκείται κριτική (θέμα, σκηνοθεσία, ηθοποιία, φωτισμός).

Στόχος είναι να κατανοήσουν τα επιμέρους σημεία στα οποία ασκείται κριτική αλλά και την αιτιολόγηση των επιλογών.

Θέματα για συζήτηση και έκφραση-έκθεση (σχετικά με την κριτική/αξιολόγηση του ατόμου και την αυτοκριτική)

Παραγωγή γραπτού λόγου
Οργάνωση του λόγου: Ορισμός και διαίρεση μιας έννοιας

Επισήμανση: Η διδασκαλία της ανάπτυξης παραγράφων δεν περιορίζεται μόνο στην αντίστοιχη ενότητα, αλλά επανέρχεται κατά τη διδασκαλία κειμένων που ενδείκνυνται για τον σκοπό αυτό, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Επισημαίνεται ότι επαναλαμβάνονται και οι άλλοι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου που διδάχθηκαν στο Γυμνάσιο και την Α΄ Λυκείου.

Απλή και διαδοχική υπόταξη

Οι αναφορικές προτάσεις

Επισήμανση:
Δεν αποτελούν αντικείμενο αυτόνομης διδασκαλίας, αλλά η λειτουργία τους εξετάζεται στα κείμενα τα οποία επεξεργάζονται οι εκπαιδευτικοί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ

Το διαδραστικό βιβλίο μαθητή (εμπλουτισμένο με html) http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSB105/438/2910,11398/

Πρωτέας: εκπαιδευτικά σενάρια για τα γλωσσικά μαθήματα http://proteas.greek-language.gr/index.html

Τα σώματα κειμένων δημοσιογραφικού λόγου των εφημερίδων ‘ΝΕΑ‘ και ‘ Μακεδονία’ (Πύλη για την ελληνική γλώσσα) http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/nea/index.html

Τα κείμενα από τον ημερήσιο και εβδομαδιαίο τύπο http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/guides/internet/greek/page_000.htm (Πύλη για την ελληνική γλώσσα)

Γραφείο διασύνδεσης σπουδών και σταδιοδρομίας ΑΠΘ https://www.auth.gr/directorate/department/43

Γραφείο διασύνδεσης σπουδών και σταδιοδρομίας ΕΚΠΑ http://career-office.uoa.gr/

O επίσημος δικτυακός τόπος του Europass https://europass.cedefop.europa.eu/el/documents/curriculum-vitae

Φωτόδεντρο: Ιστοσελίδα για θέματα σχετικά με τον ρατσισμό, τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/7025?locale=el

Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων http://www.isotita.gr/

Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την ισότητα των Φύλων http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=URISERV%3Ac10938

Ίδρυμα Βουλής, Εκπαιδευτικό υλικό (ρατσισμός, γυναίκες και εργασίας κ.ά.) http://foundation.parliament.gr/central.aspx?sId=110I444I1140I646I453616 Εκπαιδευτικό υλικό

Εκπαιδευτικό υλικό Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες https://www.unhcr.gr/ekpaideysi/ekpaideytiko-yliko.html

Σύνταγμα της Ελλάδος – Άρθρο 22 για την προστασία της εργασίας, Άρθρο 22 http://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/To-Politevma/Syntagma/article-22/

Οικουμενική Διακήρυξη για τα ανθρώπινα δικαιώματα http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/grk.pdf

Επεισόδιο 008: Μαθήματα – παθήματα Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ http://archive.ert.gr/33473/ (ακουστικό υλικό)

Σχολικά έντυπα – Συνήγορος του παιδιού http://www.0-18.gr/gia-paidia/scholika-entypa