ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α-Β-Γ- Εσπερινών Λυκείων (Οδηγίες)

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α-Β-Γ ΤΑΞΕΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

Αρ.Πρωτ.188583/Δ2/03-11-2017/ΥΠΠΕΘ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ
Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Α΄
Πληροφορίες: Β. Πελώνη
Τηλέφωνο: 210-3442238

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στις Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις του Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολ. έτος 2017 – 2018

Σχετ.: Τo με αρ. πρωτ. εισ. ΥΠ.Π.Ε.Θ. 180253/24-10-2017 έγγραφο

Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 43/19-10-2017 του Δ.Σ) σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για το σχολ. έτος 2017 – 2018 για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων:

  • ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (τάξεις: Α΄, Β΄, Γ΄ Εσπερινού ΓΕΛ)
  • ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (τάξεις: Α΄, Β΄, Γ΄ Εσπερινού ΓΕΛ)
  • ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (τάξεις: Α΄, Β΄, Γ΄ Εσπερινού ΓΕΛ)
  • ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (τάξη: Β΄ Εσπερινού ΓΕΛ)
  • ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (τάξη: Γ΄ Εσπερινού ΓΕΛ)

(...)

ΜΑΘΗΜΑ/ΤΑΞΗ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Γενικές επισημάνσεις

Όπως επισημαίνεται στο ισχύον Πρόγραμμα Σπουδών για την Α΄ Λυκείου, το περιεχόμενο του μαθήματος “είναι ευρύτατο, καθώς περιλαμβάνει δυνάμει μια τεράστια ποικιλία προφορικών, γραπτών και υβριδικών κειμένων, τα οποία εμφανίζονται σε ψηφιακή ή/ και πολυτροπική μορφή και παράγονται είτε εντός είτε εκτός του σχολικού χώρου. Τα κείμενα λειτουργούν ως πόροι από τους οποίους μέσω της διδασκαλίας αντλούνται από τους μαθητές και τις μαθήτριες δεξιότητες σχετικές με την καλλιέργεια της γλώσσας και του γραμματισμού τους, καθώς και της στάσης τους απέναντι στη γλώσσα, τη γνώση και τον κόσμο, δεξιότητες που είναι απαραίτητες για τη διαμόρφωση των νέων ως εγγράμματων, δημοκρατικών και κριτικά σκεπτόμενων πολιτών”. Επομένως η διδασκαλία α) στηρίζεται στη μελέτη ενός ευρύτατου φάσματος κειμένων και β) αξιοποιεί συστηματικά δραστηριότητες λόγου με στόχους την ενθάρρυνση της συμμετοχής των μαθητών /τριών στη διαδικασία του μαθήματος, την ανάπτυξη της επιχειρηματολογίας, τη διατύπωση εμπεριστατωμένων κρίσεων, την έκφραση αξιών και στάσεων κ.λπ.

Καθώς η γλωσσική επάρκεια κατακτάται και αναπτύσσεται σταδιακά μέσω δραστηριοτήτων και πρακτικών που λαμβάνουν χώρα σε συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο, η διδακτική διαδικασία πρέπει να δίνει συστηματικά στους μαθητές και στις μαθήτριες ευκαιρίες διαλόγου, κατά τη μελέτη των κειμένων, την εκπόνηση συνεργατικών δραστηριοτήτων, ατομικών εργασιών καθώς και σε συνθήκες ολομέλειας.

Επομένως:

1. Η παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου αποτελεί βασικό συστατικό του γλωσσικού μαθήματος και δεν περιορίζεται στο δίωρο που έχει προβλεφθεί για τον σκοπό αυτό στην τελευταία φάση της διδασκαλίας κάθε ενότητας.

2. Η διδασκαλία του λεξιλογίου και των μορφοσυντακτικών φαινομένων δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά εντάσσεται με λειτουργικό τρόπο στη διαδικασία της μελέτης συγκεκριμένων κειμένων.

Βάσει του Προγράμματος Σπουδών, το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Α΄ Λυκείου είναι πρωτίστως μάθημα στοχοκεντρικό, με στόχους γλωσσικούς και αξιακούς. Γενικός σκοπός του μαθήματος είναι “η ενδυνάμωση του γλωσσικού γραμματισμού που έχει αποκτηθεί τα προηγούμενα χρόνια σε μια κατεύθυνση περισσότερο κοινωνιοκεντρική και λιγότερο γλωσσοκεντρική”.

Διδακτέα ύλη

Για το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Α΄ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου ως διδακτικά εγχειρίδια θα χρησιμοποιηθούν τα βιβλία:
α) Έκφραση-Έκθεση Τεύχος Α΄ της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου
β) Έκφραση-Έκθεση για το Γενικό Λύκειο-Θεματικοί Κύκλοι των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων Γενικού Λυκείου
γ) Γλωσσικές Ασκήσεις για το Γενικό Λύκειο
δ) Ως μαθησιακοί και διδακτικοί πόροι μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν, κατά την κρίση του/της εκπαιδευτικού και σύμφωνα με τις ανάγκες της τάξης, κείμενα από έγκριτες πηγές, έντυπες ή / και ηλεκτρονικές.

Επισήμανση: Η διδασκαλία δεν είναι απαραίτητο να ακολουθεί την πορεία του εγχειριδίου, με γραμμικό τρόπο. Ο διδάσκων/η διδάσκουσα αξιοποιεί δημιουργικά το σχολικό βιβλίο και, σύμφωνα με τους στόχους που θέτει και το διαθέσιμο πραγματικό διδακτικό χρόνο, διαμορφώνει διδακτικές “διαδρομές” προσαρμόζοντας τις ακολουθούμενες πρακτικές (δραστηριότητες, σχέδια εργασίας, σενάρια κ.λπ.) στο γνωστικό και γλωσσικό επίπεδο των μαθητών/τριών.

Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση του μαθήματος γίνεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Λαμβάνοντας υπόψη τους επιδιωκόμενους διδακτικούς στόχους, το εγχειρίδιο της Α΄ Λυκείου αναπτύσσεται σε τέσσερις αλληλοσυμπληρούμενους άξονες, τα σημαντικότερα στοιχεία των οποίων περιλαμβάνονται στον πίνακα 1:

Πίνακας 1

Μελετώμενα θέματα

Δεξιότητες

Μορφοσυντακτικά φαινόμενα

Κειμενικά είδη

Γλωσσομάθεια
Προφορικός και γραπτός λόγος
Αναλφαβητισμός
Ψηφιακός γραμματισμός
Διάλογος Εφηβεία
Αγάπη και έρωτας
Ενδυμασία και μόδα

Δομή παραγράφου Συνοχή παραγόμενου κειμένου

Ανάπτυξη παραγράφου με αιτιολόγηση Ανάπτυξη παραγράφου με αναλογία Επιχειρηματολογία Προσχεδιασμένος λόγος

Συμμετοχή σε διάλογο/ αντιλογίες Περιγραφή

Σχόλιο και οπτική γωνία στην περιγραφή Αφήγηση Διάκριση περιγραφής- αφήγησης Συνοχή παραγόμενου κειμένου

Αναφορική και ποιητική
λειτουργία της γλώσσας
[δηλωτική και συνυποδηλωτική χρήση] Κυριολεκτική και μεταφορική χρήση
της γλώσσας Ενεργητική και παθητική σύνταξη

Αφίσα

Πρόγραμμα

Πρόσκληση

Αίτηση

Άρθρο

Ομιλία

Ο Πίνακας 2, που παρατίθεται στη συνέχεια, στηρίζεται στην αξιοποίηση του σχολικού εγχειριδίου και περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις διδακτικής διαχείρισης. Σε κάθε περίπτωση, ο προτεινόμενος προγραμματισμός είναι ενδεικτικός.

 Πίνακας 2

ΕΝΟΤΗΤΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ (*1)

 
 

Διερεύνηση των γνώσεων, των αναγκών και του επιπέδου δεξιοτήτων των μαθητών/τριών. Η διερεύνηση στηρίζεται σε κείμενα και άλλο διδακτικό υλικό της ενότητας.

ΙΙ. ΟΙ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
(ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΗ ΓΛΩΣΣΑ)
1. Γεωγραφικές γλωσσικές ποικιλίες

2. Κοινωνικές γλωσσικές ποικιλίες

Διδάσκεται σε συνδυασμό με αναφορά στο λανθάνον και φανερό νόημα της σ. 101 (Ι.2.ε.).

Επισήμανση: Τα ζητήματα συνοχής κειμένου διδάσκονται  καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς μέσα από τα μελετώμενα κείμενα.

ΙΙΙ. ΟΙ ΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

 

IV. Η  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Διδάσκεται η αναφορική και ποιητική λειτουργία της γλώσσας με παραδείγματα από διάφορα κειμενικά είδη.

VI. ΕΙΔΙΚΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

Σύντομη αναφορά:  εντοπισμός ειδικού λεξιλογίου σε κείμενα (π.χ. σχολικά βιβλία άλλων μαθημάτων)

Δεν διδάσκονται οι σ. 59-66.

V. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Δημιουργία αφίσας, αίτησης, πρόσκλησης και προγράμματος με εργασία στην τάξη, σε ομάδες. Η ενότητα προσφέρεται για τη μελέτη της πολυτροπικότητας και τη σημασία των διαφορετικών σημειωτικών πόρων στην κατασκευή του νοήματος (π.χ. ο ρόλος του ήχου, κειμένου-εικόνας, γραμματοσειράς κ.λπ.).

Δεν διδάσκονται οι σ. 52-57.

VII. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

β) Η οργάνωση του λόγου και η πειθώ

γ) Η οργάνωση του λόγου και το επιχείρημα

δ) Η οργάνωση του λόγου και η αιτιολόγηση

ε) Οργάνωση ευρύτερου κειμένου (έκθεσης) με αιτιολόγηση

Προτείνεται ανίχνευση της επιχειρηματολογίας σε κείμενα σε σχέση με την προθετικότητα του συγγραφέα.

Αξιοποιούνται δραστηριότητες που επιτρέπουν στους/στις μαθητές/τριες να υποστηρίξουν θέσεις ή γνώμες επιχειρηματολογώντας, προφορικά ή γραπτά, όπως στην άσκηση των σ. 112 και 114.

Στο πλαίσιο αυτό διδάσκεται, επίσης, η ανάπτυξη παραγράφου και ευρύτερου κειμένου με αιτιολόγηση.

Κρίνεται επίσης σκόπιμη η αναφορά στα είδη συλλογισμών, ώστε να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το επιχείρημα στον επιστημονικό λόγο. Χρησιμότερο για τους/τις μαθητές/τριες θα ήταν τα παραδείγματα να αντλούνται και από κείμενα κοινωνικού προβληματισμού (από τον χώρο των κοινωνικών επιστημών) και όχι μόνο από κείμενα θετικών επιστημών.

VIII. ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ (*1)

Θέματα σχετικά με τη γλώσσα και τη γλωσσομάθεια.

Παραγωγή γραπτού λόγου

(*1) Σημαντική επισήμανση:
Όσα περιέχονται στη συγκεκριμένη ενότητα σκόπιμο είναι να μην αποτελούν διακριτό διδακτικό αντικείμενο, αλλά να διατρέχουν τις θεματικές ενότητες και να αξιοποιούνται στην κατανόηση των κειμένων με σκοπό την προσέγγιση της κοινωνικής και πολιτισμικής τους διάστασης.

Διόρθωση ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

Ο ΛΟΓΟΣ (*2)

 

I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ1. Επισημαίνω τα στοιχεία της ομιλίας (2). Συγκρίνω τον προφορικό με τον γραπτό λόγο

Από το Ι.1. διδάσκονται μόνο τα παραγλωσσικά και εξωγλωσσικά στοιχεία της ομιλίας, σ. 89.Από το Ι.2. διδάσκονται οι διαφορές μεταξύ γραπτού και -- προφορικού λόγου, ανάλογα με την επικοινωνιακή περίσταση, σ. 92-94.Από το Ι.2. διδάσκεται ο απροσχεδίαστος και προσχεδιασμένος λόγος, σ. 95.

Σχετική δραστηριότητα παραγωγής λόγου στην τάξη.Το Ι.2.ε. (Το φανερό και το λανθάνον νόημα) διδάσκεται στην ενότητα Γλώσσα.

Δεν διδάσκονται το Ι.2. δ. (σ. 100-101), και Ι.2.στ. (σ. 102).

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ (*1)

Θέματα σχετικά με τον προφορικό και γραπτό λόγο και τον αναλφαβητισμό. Στην ενότητα εντάσσεται και το θέμα του ψηφιακού γραμματισμού και των κοινωνικών ανισοτήτων που προκύπτουν. Παραγωγή παραγράφου/ων για το θέμα.

ΙΙ. ΔΙΑΛΟΓΟΣ2. Προϋποθέσεις για την επιτυχία ενός διαλόγου/μιας συνομιλίας (*3). Ο λογοτεχνικός διάλογος

Έμφαση στον λογοτεχνικό, θεατρικό και ψηφιακό διάλογο. Μελετώνται ποικίλες εκφάνσεις του διαλόγου με έμφαση στο μέσο (η επιλογή του μέσου, π.χ. διαδίκτυο, επηρεάζει τον διάλογο) και την περίσταση. Χρησιμοποιούνται παραδείγματα διαλόγου από διαφορετικά κειμενικά είδη.Δραστηριότητες διαλόγου με στόχο την ανάπτυξη επιχειρηματολογίας, μέσα στην τάξη. Ενδεικτικές δραστηριότητες, σ. 114.Δεν διδάσκεται το ΙΙ.1. (σ. 106-107).

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ (*2)

Θέματα σχετικά με τον διάλογο.

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ (3)

Θέματα σχετικά με την εφηβείαΕπισήμανση: Το θέμα της εφηβείας θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως άξονας αναφοράς ποικίλων θεμάτων και δραστηριοτήτων (ενδεικτικά, εφηβεία και μόδα, εφηβεία και ζητήματα υγείας, εφηβεία και γλωσσικές ποικιλίες κ.ά.) διατρέχοντας πολλά από τα θέματα του βιβλίου.

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ (4)

Θέματα σχετικά με την αγάπη και τον έρωτα

Παραγωγή γραπτού λόγου

Διόρθωση ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ

2 Και γι’ αυτή την ενότητα ισχύουν όσα αναφέρονται στην προηγούμενη υποσημείωση.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Τα εκπαιδευτικά σενάρια για τη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου από τη διαδικτυακή πύλη του Πρωτέα:
http://proteas.greek-language.gr/scenarios.html

Ενδεικτικά σενάρια Πρωτέα:

Γκούφας, Κων. «Μαθαίνοντας με μια απόδειξη από το σούπερ μάρκετ».
http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=1190.

Βλαχογιάννη, Ελένη. «Ο τρόπος αναπαράστασης και πραγμάτωσης του κειμενικού είδους της αγγελίας σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες των μέσων, τις πρακτικές επικοινωνίας αλλά και ευρύτερα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα».
http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=345.

Κουτσογιάννης, Δημ. «Η μικρή αγγελία ως κειμενικό είδος και η περιγραφή ως μέρος της μικρής αγγελίας».

http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=3514.

Γκούφας, Κων. «Έφηβοι ερευνητές στο κυνήγι των αποδείξεων». http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=1189.

Μπίλλα, Πολυξένη. «Το κωμικό και το γέλιο».
 http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=1161.

Μητελούδης, Πανταζής. «Φωνές εφήβων ή οι έφηβοι μιλούν για την εφηβεία»
 http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=1235.

Τα ηλεκτρονικά λεξικά της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα:
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/index.html

Το Σώμα Νέων Ελληνικών Κειμένων της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα:
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/index.html

Σχολικά Έντυπα – Συνήγορος του παιδιού:
http://www.0-18.gr/gia-paidia/scholika-entypa

Κείμενα – Βουλή των Εφήβων
http://www.efivoi.gr/?CMD=2015_imgmenu_txts.

(...)

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ & ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Β΄ ΚΑΙ Γ΄ ΤΑΞΕΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Για το σχολικό έτος 2017-18, όσον αφορά τις οδηγίες σχετικά με τα διδακτικά αντικείμενα-κλάδους του ενιαίου μαθήματος Γενικής Παιδείας «Ελληνική Γλώσσα»: «Νέα Ελληνική Γλώσσα» και «Νέα Ελληνική Λογοτεχνία» Β΄ και Γ΄ τάξεων Εσπερινού ΓΕ.Λ., ισχύουν οι ίδιες που αναφέρονται στην εγκύκλιο του ΥΠ.Π.Ε.Θ. με αρ. 148091/Δ2/13-9-2016.

Οι διδάσκοντες/ουσες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΒΡΟΓΛΟΥ

Pin It

Εκτύπωση