ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΓΕΩΡΓΙΑ, ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ" ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Α' ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ
Αρ.Πρωτ.Φ3/124797/Δ4/06-10-2025/ΥΠΑΙΘΑ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Π/ΘΜΙΑΣ,
Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ
Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Α΄
E-mail: depek_spoudon(ΣΤΟ)minedu.gov.gr
Πληροφορίες: Θ. Προπατορίδης
Χ. Δρόσου
Ε. Σπαθοπούλου
Π. Τσολάκου
Τηλέφωνο: 210 344 32 40
210 344 32 76
210 344 33 09
ΘΕΜΑ: Ύλη και Οδηγίες για τη διδασκαλία των μαθημάτων Επαγγελματικής Κατεύθυνσης Προσανατολιστικού χαρακτήρα της Α΄ τάξης των Π.ΕΠΑ.Λ. σχ. έτους 2025-2026.
Σχετ.: η υπ΄ αριθμ. Φ9/90217/23.07.2021 (Β΄ 3470) «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των Μαθημάτων Γενικής Παιδείας και των Μαθημάτων Επαγγελματικής Κατεύθυνσης Προσανατολιστικού Χαρακτήρα της Α' Τάξης των Πρότυπων Επαγγελματικών Λυκείων (Π.ΕΠΑ.Λ.)» Υπουργική Απόφαση
Σε συνέχεια των σχετικών εισηγήσεων του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Πράξεις 44/07-08-2025 και 50/12-09-2025 Δ.Σ. του Ι.Ε.Π.), σας αποστέλλουμε την ύλη και τις οδηγίες διδασκαλίας των μαθημάτων Επαγγελματικής Κατεύθυνσης Προσανατολιστικού χαρακτήρα της Α΄ τάξης των Π.ΕΠΑ.Λ. για το σχ. έτος 2025-2026.
| Α/Α | ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ | ΩΡΕΣ/ ΕΒΔΟΜΑΔΑ |
| 1 | Οικονομία, Διοίκηση | 2Ε |
| 2 | Κατασκευές, Παραγωγή και Βιομηχανία | 3Ε |
| 3 | Τέχνες και Πολιτισμός | 2Ε |
| 4 | Υγεία και Ευεξία | 2Ε |
| 5 | Γεωργία, Τρόφιμα και Περιβάλλον | 2Ε |
| 6 | Ενέργεια, Μεταφορές και Επικοινωνίες | 2Ε |
| ΣΥΝΟΛΟ | 13 ώρες | |
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Γενικές Οδηγίες
Τα μαθήματα επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:
Αντιπροσώπευση ενός μεγάλου μέρους των οικονομικών δραστηριοτήτων της οικονομίας μέσα από τη διδασκαλία των προαναφερθέντων έξι (6) μαθημάτων.
Ειδική μέριμνα, ώστε κάθε μάθημα επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα να περιλαμβάνει έναν αριθμό ενοτήτων που αντιστοιχούν σε επιμέρους επαγγέλματα ή δράσεις/ τομείς της αγοράς εργασίας.
Οι επτά (7) ώρες των μαθημάτων Προσανατολισμού μοιράστηκαν οριζοντίως στα έξι (6) μαθήματα επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα που προσφέρονται στην Α’ τάξη των Π.ΕΠΑ.Λ.. Ειδικότερα, οι τεχνικές του μαθήματος «Ερευνητική Εργασία στην Τεχνολογία», σκοπός του οποίου είναι να φέρει τους μαθητές/τριες σε επαφή με την ερευνητική μεθοδολογία και τις τεχνολογίες που αξιοποιούνται σε διάφορα επαγγέλματα και σε τοπικές παραγωγικές δραστηριότητες, θα εφαρμοστούν σε όλες τις ενότητες των μαθημάτων επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα. Υποστήριξη/Υλοποίηση του επαγγελματικού προσανατολισμού των μαθητών/τριών με την παροχή των βασικών αρχών, γνώσεων και δεξιοτήτων από όλα τα μαθήματα επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα καθώς αυτά μετατρέπονται από επιλογής σε υποχρεωτικά. Ο «Σχολικός Επαγγελματικός Προσανατολισμός» αποκτά βιωματική διάσταση και οι μαθητές/τριες αποκτούν τις γνώσεις που χρειάζονται για να καθορίσουν τον προσανατολισμό τους στη Β’ τάξη του Π.ΕΠΑ.Λ.. Σημαντικό υποστηρικτικό ρόλο προτείνεται να έχει η Πράξη «Μια Νέα Αρχή στα ΕΠΑ.Λ.». Η ενότητα σχετικά με την «Ασφάλεια και Υγεία στον χώρο εργασίας» θα διατρέχει οριζόντια τις ενότητες των μαθημάτων επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα, αφού για κάθε επαγγελματικό περιβάλλον, οι απαιτήσεις σε μέτρα και προδιαγραφές ασφάλειας είναι διαφορετικές (ενδεικτικά, ο χώρος ενός Πλοίου για τον Τομέα της Ναυτιλίας διαφέρει σημαντικά αναφορικά με τα μέτρα ασφαλείας από ένα θερμοκήπιο για τον τομέα της Γεωργίας). Η διδασκαλία των μαθημάτων επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα πραγματοποιείται με την παρουσία των εκπαιδευτικών των ειδικοτήτων/ κλάδων που απαιτείται για να παρουσιαστεί/ υλοποιηθεί μία συγκεκριμένη ενότητα/ομαδική εργασία. Για την πληρέστερη παρουσίαση ορισμένων ενοτήτων, θα προκρίνεται η συνδιδασκαλία με την παρουσία εκπαιδευτικών δύο ειδικοτήτων.
Ενίσχυση συνεργασίας τόσο μεταξύ των εκπαιδευτικών διαφορετικών ειδικοτήτων εντός ενός Π.ΕΠΑ.Λ. όσο και μεταξύ Π.ΕΠΑ.Λ./ ΕΠΑ.Λ. διαφορετικών περιοχών για την ανταλλαγή ιδεών, την ανάδειξη καλών πρακτικών, τη λήψη ανατροφοδότησης σχετικά με τις διαθεματικές εφαρμογές κ.λπ..
Διοργάνωση δράσεων/διαγωνισμών/εκθέσεων κ.α. (εντός σχολικής μονάδας ή μεταξύ διαφορετικών σχολικών μονάδων) για την ανάδειξη διαθεματικών project. Οι διαγωνισμοί μπορεί να είναι γενικής φύσης π.χ. ρομποτικής, επιχειρηματικότητας, (που αποτελούν εξ ορισμού διαθεματικές δραστηριότητες) ή να έχουν ένα συγκεκριμένο θέμα (όπως η διαχείριση Μεταφορών που αναφέρθηκε, η ανάπτυξη ενός συστήματος παρακολούθησης των πυροσβεστικών δυνάμεων που αξιοποιούνται στα μέτωπα πυρκαγιάς κ.ά.) για την ανάδειξη των καλύτερων προτεινόμενων πρακτικών. Η επιβράβευση/αναγνώριση αποτελεί κίνητρο για τους μαθητές/τριες όσον αφορά στη συμμετοχή τους σε διαθεματικά project.
Ειδικές οδηγίες οργάνωσης της μαθησιακής διαδικασίας
Η διδασκαλία των ενοτήτων των μαθημάτων επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα υλοποιείται με διαθεματική προσέγγιση και συνδιδασκαλία βάσει των οδηγιών του Ι.Ε.Π.. Για παράδειγμα στη διδασκαλία της Γεωργίας Ακριβείας είναι χρήσιμη η συνδιδασκαλία και διαθεματική προσέγγιση με τον κλάδο των Ηλεκτρονικών, Ηλεκτρολόγων, Αυτοματισμών. Προτείνεται να γίνεται προσπάθεια έτσι ώστε οι εργασίες / projects που θα ανατεθούν στους/στις μαθητές/τριες να εκτείνονται σε περισσότερες ενότητες του ίδιου γνωστικού πεδίου (π.χ. Θαλάσσιες Μεταφορές – Περιβάλλον και Logistics ή Πολυμεσικές μεταφορές), αλλά και ευρύτερα π.χ. (Επικοινωνίες, Ασφάλεια και Υγεία, κ.ο.κ.). Όμοια σε περίπτωση εκπαιδευτικών επισκέψεων θα πρέπει να γίνεται προσπάθεια να καλυφθούν περισσότερες θεματικές.
Οι ώρες και ο προγραμματισμός των συνδιδασκαλιών προτείνεται να γίνεται από μία/έναν εκπαιδευτικό που θα έχει την ευθύνη/συντονισμό του μαθήματος επαγγελματικής κατεύθυνσης προσανατολιστικού χαρακτήρα. Επιπρόσθετα, ο/η ίδιος/α που οργανώνει τις συνδιδασκαλίες, μπορεί να οργανώνει και τις επισκέψεις των μαθητών/τριών εκτός σχολείου και τις επισκέψεις επαγγελματιών στο σχολείο.
Οι μαθητές/τριες εμπλέκονται σε μαθησιακές δραστηριότητες που προωθούν τη διερεύνηση, τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα και εφαρμόζουν υπολογιστικές πρακτικές με στόχο την επίλυση προβλημάτων και την ανάπτυξη ψηφιακών τεχνουργημάτων.
Στους γενικούς στόχους ενίσχυσης των δεξιοτήτων 21ου αιώνα, προτείνεται να συμπεριλαμβάνονται στόχοι όπως: οι μαθητές/τριες θα πρέπει να: αντιλαμβάνονται τον στόχο και τον σκοπό των εργασιών τους, δουλεύουν δημιουργικά, αλληλεπιδρούν και συνεργάζονται αποτελεσματικά με άλλους, επιτυγχάνουν μαθησιακούς στόχους που συνδέονται με τους στόχους του αναλυτικού προγράμματος, αναστοχάζονται κριτικά για το αντικείμενο της μάθησής τους, αναπτύσσουν μεταγνωστικές πρακτικές, συμμετέχουν σε διαδικασίες αυτοαξιολόγησης και αξιολόγησης συμμαθητών/τριών τους, είναι σε θέση να συνδέσουν τις αποκτηθείσες γνώσεις και δεξιότητες με τη σύγχρονη αγορά εργασίας και την καθημερινότητά τους κ.λπ.
Οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν τα βιβλία, τα συγγράμματα και τους υπερσυνδέσμους που παρέχονται, ως πηγές και επιλέγουν τα κεφάλαια που θα παρουσιάσουν, ανάλογα με το χρονοδιάγραμμα και τους/τις μαθητές/τριες τους. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει την προτεινόμενη βιβλιογραφία και από οποιαδήποτε άλλη Επαγγελματική Δραστηριότητα έχει σχετικές πηγές και συναφές περιεχόμενο (π.χ. για τις κοινές ενότητες Ασφάλεια και Υγεία στον Χώρο Εργασίας και Επιχειρηματικότητα), αλλά και όποια άλλη, παιδαγωγικά και επιστημονικά, έγκυρη πηγή κρίνει ότι συμβάλλει στην επίτευξη των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων, χωρίς αυτό να είναι περιοριστικό.
Οι εκπαιδευτικοί αξιοποιούν αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως για παράδειγμα Επαυξημένη Πραγματικότητα, Ίντερνετ των Πραγμάτων κ.λπ. για την ενίσχυση τόσο των θεωρητικών όσο και των εργαστηριακών μαθημάτων, με στόχο τη διασύνδεση των εκάστοτε τάσεων στα διαφορετικά επαγγέλματα με τις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.
Προτείνεται να υλοποιούνται συστηματικές συναντήσεις (π.χ. κάθε δεύτερη/τρίτη εβδομάδα) για καταιγισμό ιδεών (brainstorming) και ανταλλαγή απόψεων σε θέματα-projects που μπορούν να προσεγγιστούν διαθεματικά από εκπαιδευτικούς διαφορετικών μαθημάτων σε μία ειδικότητα ή ακόμη και διαφορετικών ειδικοτήτων εντός του Π.ΕΠΑ.Λ.. Τα θέματα αυτά μπορεί να αφορούν την επικαιρότητα ή/και την καθημερινότητα, ώστε να αντιλαμβάνονται οι μαθητές/τριες τη διασύνδεση και την προστιθέμενη αξία τους σε πραγματικές συνθήκες. Για παράδειγμα, διαχείριση Αποτελεσμάτων/Συνεπειών Πυρκαγιάς (Γεωπονία, Περιβάλλον, Διαχείριση Κινδύνου, Πρώτες βοήθειες, Πρόληψη-Εκπαίδευση, κ.ά.).
Για την επιλογή κατάλληλων θεμάτων-projects οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη:
(α) την υφιστάμενη γνώση (τα θέματα που θα αναδειχθούν να έχουν διδαχθεί ή να διδάσκονται κατά την περίοδο εφαρμογής του project και όχι αργότερα εντός του έτους ή σε επόμενη τάξη),
(β) το χρονικό διάστημα εφαρμογής (π.χ. αποφυγή περιόδου εξετάσεων),
(γ) τον συνδυασμό του project με τη διδακτέα ύλη κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, ώστε οι μαθητές/τριες να αντιλαμβάνονται την προστιθέμενη αξία τόσο σε εκπαιδευτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο πραγματικής αξιοποίησης στην προσωπική ή επαγγελματική τους πορεία.
Εμπλουτισμός των θεμάτων-projects με σύγχρονες/ αναδυόμενες τεχνολογίες, ανταποκρινόμενες στην αγορά εργασίας. Π.χ. σε ένα project διαχείρισης πυρκαγιάς οι εκπαιδευόμενοι μπορούν να κληθούν να αξιοποιήσουν drones για την εκτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης, επαυξημένη πραγματικότητα για τη διαχείριση πιθανών επικίνδυνων περιστατικών, αισθητήρες/φορετές συσκευές για την παρακολούθηση των πυροσβεστών/εθελοντών που βρίσκονται στο πεδίο κ.ά.. (Σημείωση: Σε αυτήν την περίπτωση είναι κρίσιμο να συμμετέχουν ενεργά στην υλοποίηση των projects εκπαιδευτικοί που διδάσκουν πληροφορική, τεχνολογία και άλλα μαθήματα που περιλαμβάνουν τέτοιες τεχνολογίες).
Υλοποίηση των projects σε κοινές διδακτικές ώρες (εφόσον είναι εφικτό) του ωρολόγιου προγράμματος ή και εκτός ωρολογίου προγράμματος με την συνεργασία εκπαιδευτικών διαφορετικών μαθημάτων ή/και ειδικοτήτων (Βλ. ενδεικτικό παράδειγμα από το μάθημα «Τέχνες και Πολιτισμός»).
Πηγές γενικής χρήσης Σημείωση: Εμπορικά προϊόντα ή/και υπηρεσίες που συμπεριλαμβάνονται στα κείμενα, προβάλλονται αποκλειστικά στο πλαίσιο παρουσίασης των υπό συζήτηση θεμάτων και σε καμία περίπτωση, για την προβολή/προώθηση των προϊόντων/υπηρεσιών ή/και των εταιρειών.
(...)
Γεωργία, Τρόφιμα και Περιβάλλον Εβδομαδιαίο εύρος ωρών διδασκαλίας: 2 Σύνολο διδακτικών ωρών στο σχολικό έτος: 54 ώρες (27 εβδομάδες | Εισαγωγή Ενδεικτικές ώρες: 4 | • Να περιγράφουν τον αγροτικό χώρο. • Να αναγνωρίζουν τους παράγοντες ανάπτυξης του Αγροτικού Χώρου. • Να γνωρίζουν ποια είναι τα σημαντικότερα προϊόντα που παράγονται στην περιοχή όπου ζουν ειδικότερα, και στη χώρα γενικότερα. • Να λειτουργούν σε ομάδα. • Να αναζητούν δεδομένα από πηγές πληροφορίας που τους υποδεικνύει ο/η εκπαιδευτικός. | Μελέτη Περίπτωσης Καταγραφή της παραγωγής σημαντικών γεωργικών προϊόντων της περιοχής, όπου ζουν οι μαθητές/τριες, και των προοπτικών ανάπτυξής της. Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες (3-4 ατόμων) και κάθε μία αναλαμβάνει να ασχοληθεί με ένα προϊόν φυτικής παραγωγής και ένα ζωικής παραγωγής (τοπικά ή εθνικά). Ο/Η εκπαιδευτικός φροντίζει να επιλεγούν, στο σύνολο των ομάδων, φυτά από διάφορες κατηγορίες (δενδροκομικά, μεγάλης καλλιέργειας, κηπευτικά, ανθοκομικά - αρωματικά, κ.ά.) και για το προϊόν ζωικής παραγωγής από διάφορες ομάδες (αγελάδες, αιγοπρόβατα, πουλερικά, μέλισσες, σαλιγκάρια, χοίροι, αλιεύματα κ.ά.). Για τα προϊόντα αυτά θα κληθούν να κάνουν μια έρευνα (σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο) σχετικά με: • την έκταση που καλλιεργούνται/εκτρέφονται, • τον αριθμό των ανθρώπων που απασχολούνται, • πού παράγονται (χωράφι, θερμοκήπιο, μελισσοκυψέλες, στάβλοι, αχυρώνες ή ελευθέρας βοσκής), • πού πωλούνται Ενδεικτική Βιβλιογραφία – Δικτυογραφία: − «Στοιχεία Γεωπονίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» (Καλδής Παν., Βιτωράτος Ανδρέας, Πολύδωρος Βασίλης, Κιούσης Γεώργιος, εκδόσεις Διόφαντος). Κεφάλαια 1, 2 − https://www.statistics.gr/el/statistics/agr − https://www.minagric.gr/the-ministry-2/807-statistik-tekmhri − https://www.eea.europa.eu/ |
| Φυτική Παραγωγή Ενδεικτικές ώρες: 6 | • Να αναφέρουν τις μεγάλες ομάδες καλλιεργούμενων φυτών: Φυτά Μεγάλης Καλλιέργειας Κηπευτικά / Ανθοκομικά – Αρωματικά / Δενδροκομικά • Να ονομάζουν το Υπόστρωμα Καλλιέργειας: έδαφος, τεχνητό υπόστρωμα (θερμοκήπιο), υδροπονία. • Να προσδιορίζουν τις φροντίδες που χρειάζεται μια καλλιέργεια: • Να αναφέρουν τρόπους πολλαπλασιασμού των φυτών. • Να αναγνωρίζουν τη σημασία και τις προϋποθέσεις εφαρμογής της Βιολογικής Γεωργίας. | Μελέτη Περίπτωσης Για το φυτικό είδος με το οποίο ασχολήθηκαν οι μαθητές/ριες, να εντοπίσουν και παρουσιάσουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά. • Ομάδα φυτών στην οποία ανήκει. • Πού καλλιεργείται συνήθως (αγρός, θερμοκήπια, κήποι, γλάστρες, εσωτερικά - οικίες, γραφεία, αίθρια – στο χώμα, σε τεχνητά υποστρώματα, σε νερό). • Τι φροντίδα χρειάζεται η συγκεκριμένη καλλιέργεια (καλλιεργητικές εργασίες που γνωρίζουν ή αναζητούν στο διαδίκτυο, να εξηγήσουν γιατί πραγματοποιούνται και ποιες είναι κοινές σε όλες τις ομάδες καλλιεργειών). • Με αφορμή τη χημική λίπανση και φυτοπροστασία να γίνει αναφορά και στη Βιολογική Γεωργία. • Μέσω φωτογραφικού υλικού για την καλλιέργεια με την οποία ασχολούνται, να γίνει συζήτηση μεταξύ των ομάδων για την ομοιότητα των προσβολών και των εχθρών και να γίνει αναφορά στον τρόπο αντιμετώπισης. • Να παρουσιάσουν τους τρόπους πολλαπλασιασμού του φυτού που επέλεξαν. • Προγραμματισμός επισκέψεων σε φυτώρια, θερμοκήπια, δενδρώνες και καλλιέργειες στον αγρό. Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: − «Στοιχεία Γεωπονίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» - συγγραφείς: Καλδής Παν., Βιτωράτος Ανδρέας, Πολύδωρος Βασίλης, Κιούσης Γεώργιος, εκδόσεις Διόφαντος). Παράγραφοι 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 4.10, 4.11, 4.12 − «Εισαγωγή στη Γεωργική Παραγωγή» (Ευθυμιάδης Παναγιώτης, Φεγγερός Κωνσταντίνος, Μπιλάλης Δημήτριος, Γιάννου Γεωργία) 1ο μέρος − «Φυτική Παραγωγή» (Καραμάνος Ανδρέας, Αυγουλάς Χρήστος, Βυθοπούλου Ελένη) Κεφ. 10. − «Ανθοκηπευτικές καλλιέργειες» (Πασσάμ Χάρολντ Κρίστοφερ, Κοσμάτου Αγγελική, Ακουμιανάκης Κων/νος, Μεγαλοκονόμος Ιωάννης) Κεφ. 6, 7, 8 − Μετασυλλεκτική μεταχείριση καρπών και λαχανικών (Πάσσαμ Χάρολντ-Κρίστοφερ, Τσαντίλη Ελένη, Χριστόπουλος Μιλτιάδης) https://repository.kallipos.gr/handle/11419/3336 − Ειδική γεωργία ΙΙ. ΕΑΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ-ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ-ΕΛΑΙΟΥΧΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΑ ΖΙΖΑΝΙΑ, (Παπαστυλιανού Παπασωτηρίου Παναγιώτα Θηρεσία, Μπιλάλης Δημήτριος, Τραυλός Ηλίας, Παπαθεοχάρη Αικατερίνη-Γιολάντα) https://repository.kallipos.gr/handle/11419/5153 |
| Ζωική Παραγωγή Ενδεικτικές ώρες: 6 | • Να αναφέρουν τους Κλάδους Ζωικής Παραγωγής. • Να περιγράφουν τις μορφές των ζωικών εκμεταλλεύσεων. • Να προσδιορίζουν τις φροντίδες που απαιτεί μια εκμετάλλευση Ζωικής Παραγωγής. | Για το προϊόν Ζωικής Παραγωγής με το οποία ασχολήθηκαν να εντοπίσουν και να παρουσιάσουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά. • Σε ποιο κλάδο Ζωικής Παραγωγής ανήκει το προϊόν με το οποίο ασχολήθηκαν; • Ποια είναι η μορφή της εκμετάλλευσης; • Ποιες είναι οι φροντίδες τους; (διατροφή, υγιεινή, σταβλισμός, εξοπλισμός, ασθένειες) Να παρουσιαστούν τα είδη ζώων/υδρόβιων οργανισμών/ εντόμων που εκτρέφονται και τα διαφορετικά προϊόντα που παράγουν. Εάν ο/η εκπαιδευτικός κρίνει απαραίτητο να γίνει αναφορά και σε σημαντικές φυλές (ενδεικτικά κάποιες τοπικές ή ανθεκτικές φυλές) ζώων. Προγραμματισμός επισκέψεων σε μονάδες εκτροφής/ αναπαραγωγής. Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: − «Στοιχεία Γεωπονίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» (Καλδής Παν., Βιτωράτος Ανδρέας, Πολύδωρος Βασίλης, Κιούσης Γεώργιος, εκδόσεις Διόφαντος). Παράγραφοι 5.3, 5.4, 5.11, 5.12 − «Εισαγωγή στη Γεωργική Παραγωγή» (Ευθυμιάδης Παναγιώτης, Φεγγερός Κωνσταντίνος, Μπιλάλης Δημήτριος, Γιάννου Γεωργία) 2ο μέρος − «Αλιευτική βιολογία και αλιεία» (Στεργίου Κωνσταντίνος, Τσίκληρας Αθανάσιος), https://repository.kallipos.gr/handle/11419/2685 − «Βιολογία και εκτροφή γαστεροπόδων» (Χατζηιωάννου Μαριάνθη, Στάικου Αλεξάνδρα) https://repository.kallipos.gr/handle/11419/5869 − «Υδατοκαλλιέργειες: ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ». (Βουλτσιάδου Ελένη, Αμπατζόπουλος Θεόδωρος, Αντωνοπούλου Ευθυμία, Γκάνιας Κωνσταντίνος, Γκέλης Σπυρίδων, Στάικου Αλεξάνδρα, Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος) https://repository.kallipos.gr/handle/11419/5083 − http://www.minagric.gr/images/stories/docs/agrotis/saligariavatraxopodara/ektrofi_saligkarion020115.pdf − https://www.eea.europa.eu/ |
| Τεχνολογία Τροφίμων Ενδεικτικές ώρες: 6 | • Να αναφέρουν τις Τεχνολογίες Συντήρησης των Τροφίμων (Θερμοκρασία, Νερό, Παρουσία οξυγόνου, pH κ.ά.) και τον στόχο τους. • Να αναφέρουν τις Τεχνολογίες μεταποίησης τροφίμων (Ζύμωση, Άλεση, κ.ά.) και τον στόχο τους. | • Οι ομάδες μπορούν να ασχοληθούν περαιτέρω με τα προϊόντα που είχαν επιλέξει για τις προηγούμενες ενότητες, εάν προσφέρονται για μελέτη στην ενότητα αυτή (τυρί, αλλαντικά, μαρμελάδες, παστά/καπνιστά αλιεύματα, αποξηραμένα φρούτα ή αρωματικά φυτά, οίνος, ζύθος κ.ά.). Εάν όχι, με τη συνδρομή του/της εκπαιδευτικού επιλέγουν να παρουσιάσουν κάποιο άλλο προϊόν που να επιδέχεται μεθόδους τεχνολογίας τροφίμων. Η παρουσίαση δύναται να περιλαμβάνει τα παρακάτω: • Τελική μορφή προϊόντος. • Πρώτες ύλες. • Διαδικασία Παραγωγής (συνοπτική παρουσίαση). Όλες οι ομάδες μπορούν να ασχοληθούν με εργαστηριακές ασκήσεις που αφορούν στην παρασκευή ψωμιού, προζυμιού, γιαουρτιού, βρώσιμης ελιάς, τουρσιών, μαρμελάδας, κ.ά. • Προγραμματισμός επίσκεψης σε βιομηχανία τροφίμων. Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: − «Στοιχεία Γεωπονίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» (Καλδής Παν., Βιτωράτος Ανδρέας, Πολύδωρος Βασίλης, Κιούσης Γεώργιος, εκδόσεις Διόφαντος) Παράγραφοι 7.2, 7.3 − «Εισαγωγή στην Τεχνολογία Τροφίμων» (Κατσαμποξάκης Κων/νος, Παπαναστασίου Δημήτριος, Κεχαγιάς Χρήστος, Χαϊκάλη Μαρία) Κεφάλαιο 3ο − Προϊόντα Π.Ο.Π., Π.Γ.Ε., Ε.Π.Ι.Π., http://www.minagric.gr/index.php/el/for-farmer-2/2012-02-02-07-52-07 − http://www.minagric.gr/index.php/el/xrisimewplirofories-2/events/2824-mesogiakh-diatrofh − https://www.eea.europa.eu/
|
| Δασοπονία Ενδεικτικές ώρες: 6 | • Να αναφέρουν τους παράγοντες που καθορίζουν την Περιβαλλοντική και Οικονομική σημασία του δάσους για τον άνθρωπο. • Να αναγνωρίζουν τα κυριότερα Δασοπονικά είδη φυτών • Να καταδεικνύουν τους παράγοντες μιας επιτυχημένης αειφορικής δασικής παραγωγής | Δημιουργία Νέων Ομάδων Εργασίας. • Προγραμματισμός επίσκεψης σε δασαρχείο ή πρόσκληση ειδικού στο σχολείο για ενημέρωση των μαθητών σχετικά με τις εργασίες τους. • Χωρισμός μαθητών σε ομάδες εργασίας ανάλογα με τις εξής θεματικές: • Διοργάνωση εκδρομής σε δασικό χωριό, συμμετοχή σε δράσεις μέσα στο δάσος (αναγνώριση χλωρίδας, πανίδας, συλλογή μανιταριών). • Δημιουργία αφίσας με είδη ενδημικά, υπό εξαφάνιση, με οικονομική αξία κ.ά. Ενδεικτική Βιβλιογραφία – Δικτυογραφία: − «Εισαγωγή στη Γεωργική Παραγωγή» (Ευθυμιάδης Παναγιώτης, Φεγγερός Κωνσταντίνος, Μπιλάλης Δημήτριος, Γιάννου Γεωργία) 1ο μέρος Κεφάλαιο 11 − ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΞΥΛΟΥ Συγγραφείς: Βουλγαρίδης Ηλίας https://repository.kallipos.gr/handle/11419/5261 − https://contentarchive.wwf.gr/sustainable-economy/forestry − http://www.minagric.gr/index.php/el/for-farmer-2/agrotourism/dasika-xoria − https://www.eea.europa.eu/ |
| Αρχιτεκτονική Τοπίου (σχέδιο με βοήθεια Η/Υ) Ενδεικτικές ώρες: 6 | • Να εξοικειωθούν με λογισμικά σχεδιασμού κήπων/ φυτοτεχνικών έργων: Autocad, SmartDraw ή Google SketchUp
| • Δημιουργία και Παρουσίαση σχεδίου (με τη βοήθεια Η/Υ) για κήπο μικρής κλίμακας (προαύλιο σχολείου, ή μικρός ανοιχτός χώρος δήμου). Οι μαθητές/τριες θα καθοδηγηθούν από τους/τις εκπαιδευτικούς στην επιλογή των φυτών που θα χρησιμοποιηθούν. Να υπάρχει μια βάση φωτογραφιών με διάφορα ανθοκομικά φυτά (κατά προτίμηση του λογισμικού σχεδίασης) από την οποία να επιλέξουν ποια θα συμπεριληφθούν στο σχέδιό τους. • Προγραμματισμός επισκέψεων σε κήπους ή πάρκα (κήποι Προεδρικού Μεγάρου ή κήποι Διομήδους ή Εθνικός Κήπος ή άλλο). Δημιουργία λογαριασμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης με φωτογραφίες από τοπικούς κήπους ή πάρκα ή ιδιωτικούς κήπους ή διαμορφωμένα μπαλκόνια. • Φωτογραφίες περιοχών της πόλης τους ή γειτονικών πόλεων που χρειάζονται αισθητική αποκατάσταση με φυτοτεχνικές παρεμβάσεις. • Επισκέψεις σε φυτώρια ή σε τμήματα Πρασίνου τοπικών δήμων. Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: − «Εισαγωγή στη Γεωργική Παραγωγή» (Ευθυμιάδης Παναγιώτης, Φεγγερός Κωνσταντίνος, Μπιλάλης Δημήτριος, Γιάννου Γεωργία) 1ο μέρος, Παράγραφος 8.1. − «Στοιχεία Αρχιτεκτονικής Τοπίου» (Ροΐδης Χάρης Σεκλιζιώτης Σταμάτης, Σκοτίδα Αικατερίνη.) ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 και 2. − http://www.diomedes-bg.uoa.gr/start.html − https://www.uoa.gr/to_panepistimio/moyseia/botanikoi_kipoi/ − https://www.presidency.gr/proedriko-megaro/khpos/ − https://iflaeurope.eu/ − https://www.gardenconservancy.org/open-days − https://www.eea.europa.eu/ |
| Γεωργική Τεχνολογία, Εξοπλισμοί, Μηχανήματα (Γεωργία Ακριβείας, GIS) Ενδεικτικές ώρες: 6 | • Να εξηγούν τη σημασία της εκμηχάνισης της Γεωργίας για την απόδοση της Γεωργικής Παραγωγής. • Να κατανοήσουν τη διαφορά της Εκμηχάνισης της Γεωργίας από τη Γεωργία Ακριβείας. • Να επισημαίνουν τη σχέση της Γεωργικής Τεχνολογίας με την αειφορία και την ορθή διαχείριση των φυσικών πόρων. | • Από τον/την εκπαιδευτικό να γίνει: 1. Αναφορά στην υποβάθμιση των Φυσικών Πόρων (εδαφών και νερών) από τη Γεωργική Πρακτική. Προβολή λύσης με την Τεχνολογία της Γεωργίας Ακριβείας – Ευφυούς Γεωργίας: 2. Επίδειξη χρήσης drones για τη συλλογή θερμικών και οπτικών εικόνων για την καταμέτρηση των γεωργικών εγκαταστάσεων, την αναμενομένη απόδοση, την υγρασία του εδάφους τη χαρτογράφηση της αποστράγγισης. Στην ενότητα αυτή προτείνεται να υπάρξει συνδιδασκαλία με συνάδελφο ΠΕ82, ΠΕ83, ΠΕ84, ΠΕ86 • Να παρουσιάσουν παραδείγματα εκμηχάνισης της παραγωγής των Φυτικών και Ζωικών προϊόντων που παρουσίασαν στις εργασίες τους. Πώς θα μπορούσε να συμβάλει η Γεωργία Ακριβείας στην παραγωγή των Φυτικών και Ζωικών προϊόντων της εργασίας τους; • Προγραμματισμός επίσκεψης σε οργανισμό που ασχολείται με τη Γεωργία Ακριβείας. Ενδεικτική Βιβλιογραφία – Δικτυογραφία: − «Στοιχεία Γεωπονίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» - συγγραφείς: Καλδής Παν., Βιτωράτος Ανδρέας, Πολύδωρος Βασίλης, Κιούσης Γεώργιος, εκδόσεις Διόφαντος) Κεφάλαιο 8 − «Εισαγωγή στη Γεωργική Παραγωγή» (Ευθυμιάδης Παναγιώτης, Φεγγερός Κωνσταντίνος, Μπιλάλης Δημήτριος, Γιάννου Γεωργία) 3ο μέρος − «Γεωργία ακριβείας. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ, ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» (Φουντάς Σπυρίδων, Γέμτος Θεοφάνης) https://repository.kallipos.gr/handle/11419/2670 − «Μηχανήματα καλλιεργητικών φροντίδων» Γέμτος Θεοφάνης, Καβαλάρης Χρήστος. https://repository.kallipos.gr/handle/11419/1325 − «Πεδία και τρόποι καταγραφής της παραλλακτικότητας στη γεωργία ακριβείας», των Χρήστου Γ. Καρυδά και Νικολάου Γ. Συλλαίου, Τομέας Εγγείων Βελτιώσεων, Εδαφολογίας και Γεωργικής Μηχανικής, Σχολή Γεωπονίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης και GIS, ΑΠΘ − «Εφαρμογές και προοπτική γεωργίας ακριβείας στην Ελλάδα", Γέμτος Θ., Φουντάς Σ., Μαρκινός Α., Χατζηνίκος Α., Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Τμήμα Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος, Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας − «Γεωργία ακριβείας : το μελλοντικό σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων» των Δρ. Ελευθέριου Ευαγγέλου – εδαφολόγος και Δρ. Χρίστου Τσαντήλα - τακτικός ερευνητής, Ινστιτούτο Χαρτογράφησης και Ταξινόμησης Εδαφών Λάρισας − https://www.bodossaki.gr/draseis-synergasias/me-etaireies/av-vasilopoylos-eyfyis-georgia/ − http://www.gaiapedia.gr/gaiapedia/index.php/%CE%95%CF%85%CF%86%CF%85%CE%AE%CF%82_%CE%B3%CE%B5%CF%89%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1 − https://blogs.4all.e-me.edu.gr/hive-Aromatic-medicinal-plants-and-herbs/2019/03/07/%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae-startup-%cf%83%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b3%ce%b5%cf%89%cf%81%ce%b3%ce%af%ce%b1%cf%82-%ce%b1%ce%ba%cf%81%ce%b9%ce%b2/ − https://www.eea.europa.eu/ |
| Αξιοποίηση και Διαχείριση Αποβλήτων Ενδεικτικές ώρες: 4 | • Να κατονομάζουν το είδος των αποβλήτων της Πρωτογενούς Παραγωγής. • Να αναγνωρίζουν τη σημασία της αξιοποίησης και σωστής διαχείρισης των Αποβλήτων/ Υπολειμμάτων γεωργικής παραγωγής. • Να περιγράφουν διαδικασίες αξιοποίησης των Αποβλήτων/Υπολειμμάτων γεωργικής παραγωγής.
| Από τον/την εκπαιδευτικό να γίνει παρουσίαση των εξής: • Φυτικά / Ζωικά υπολείμματα • Κομποστοποίηση • Παραγωγή Ενέργειας (τηλεθέρμανση) • Βιοκαύσιμα • Food waste • Κυκλική Οικονομία Στη συνέχεια, οι μαθητές/τριες θα μπορούσαν να εμπλουτίσουν τις ομαδικές εργασίες για το Φυτικό και Ζωικό είδος που είχαν εξ αρχής επιλέξει με στοιχεία από τη διάλεξη της/του εκπαιδευτικού: • Ποια είναι το υπολείμματα της δικής τους καλλιέργειας ή εκτροφής; • Προσφέρονται για Κομποστοποίηση ή Βιοκαύσιμα; • Έχουν προτάσεις για μείωση του Food Waste και Ενίσχυση της Κυκλικής Οικονομίας; Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: -https://commission.europa.eu/document/download/aab44e48-085f-4f45-b79b-429aa65ef8b0_en?filename=communication-annex-farm-fork-green-deal_en.pdf − https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_15_6203 − Water and agriculture: towards sustainable solutions — European Environment Agency (europa.eu) − https://commission.europa.eu/document/download/cb03555d-53f9-4bbf-be95-b5cd5d1e56fd_en?filename=communication-annex-eu-biodiversity-strategy-2030_en.pdf − https://www.eea.europa.eu/ |
| Επιχειρηματικό-τητα Ενδεικτικές ώρες: 6 | Να εξοικειωθούν με τις παρακάτω έννοιες: • Έννοια Οικονομίας και Γεωργικής Οικονομίας, • Ατομική Γεωργική εκμετάλλευση, • Συλλογική Γεωργική Εκμετάλλευση, • Συντελεστές παραγωγής, • Συμβολαιακή γεωργία, • Συνεταιρισμοί, «Ομάδες παραγωγών», «Οργανώσεις παραγωγών», • Επιχειρηματικό σχέδιο, • Διαχείριση κινδύνου και αβεβαιότητας, • Management, marketing και digital marketing αγροτικών προϊόντων, • Διαφήμιση, εμπόριο, ηλεκτρονικό εμπόριο, • Εφοδιαστική αλυσίδα γεωργικών προϊόντων, • Υλοποίηση σχεδίων βελτίωσης, αξιοποίηση χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και επιδοτήσεων τομέα αγροδιατροφής, • Αγροτουρισμός, • Τεχνικές πώλησης αγροτικών εφοδίων.
| Στην ενότητα αυτή θα υπάρξει συνδιδασκαλία με συνάδελφο ΠΕ80 για: Α) να τους παρουσιάσει τη βασική Δομή ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου, Β) να συντάξουν τον βασικό σκελετό ενός επιχειρηματικού σχεδίου το οποίο θα αναπτύξουν ως εργασία, Γ) να συζητήσουν για ειδικά ζητήματα Μάρκετινγκ αγροτικών προϊόντων. Ενδεικτικές δράσεις 1) Να προσκληθεί επιχειρηματίας του γεωργικού τομέα να παρουσιάσει στους μαθητές/τριες την επιχείρησή του ή να προγραμματιστεί επίσκεψη σε γεωργική επιχείρηση. 2) Εμπορία Γεωργικών Προϊόντων. Μπορεί να οργανωθεί, σε συνεργασία με τοπικούς παραγωγούς ή φυτώρια της περιοχής, τον σύλλογο διδασκόντων και τον σύλλογο γονέων και κηδεμόνων, ένα παζάρι ανθοκομικών ή άλλων τοπικών φυτικών και ζωικών προϊόντων, με οργάνωση και προβολή μέσα από δράσεις των μαθητών/τριών. Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: − «Στοιχεία Γεωπονίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» (Καλδής Παν., Βιτωράτος Ανδρέας, Πολύδωρος Βασίλης, Κιούσης Γεώργιος., εκδόσεις Διόφαντος). Κεφάλαια 3, 10 − «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» (ΚΑΛΔΗΣ ΠΑΝ., ΝΑΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΣΠΑΘΗΣ ΠΑΥΛΟΣ, ΤΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΠΕΡ., ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΣ ΚΩΝ., εκδόσεις Διόφαντος) − «Αγροτική Επιχειρηματικότητα – Marketing Αγροτικών Προϊόντων» (Γεώργιος Σπαής, Εκδόσεις Γενικής Γραμματείας Δια Βίου Μάθησης (2013)
|
| Ασφάλεια και Υγεία στον Χώρο Εργασίας Ενδεικτικές ώρες: 4 | • Να κατονομάζουν τις προβλεπόμενες διατάξεις των κανονισμών υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας. • Να κατονομάζουν τις προβλεπόμενες διατάξεις ασφαλούς χρήσης εργαλείων, μηχανολογικού εξοπλισμού, υλικών και μέσων στον χώρο εργασίας. • Να κατηγοριοποιούν πιθανές αιτίες επαγγελματικού κινδύνου στον χώρο εργασίας και να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα για την αποφυγή τους. | Από τον/την εκπαιδευτικό να γίνει παρουσίαση των εξής: • Διατάξεων των Κανονισμών υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας. • Διατάξεων ασφαλούς χρήσης εργαλείων, μηχανολογικού εξοπλισμού, υλικών και μέσων στον χώρο εργασίας. Κατά την επίσκεψη σε χώρο εργασίας (φυτώριο, θερμοκήπιο, αγρό, κατάστημα με φυτοπροστατευτικά προϊόντα, κ.ά.) να γίνει συζήτηση για μέτρα ασφαλείας. Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία: − https://www.elinyae.gr/ekdoseis/biblia/dimosia-ygeia-kai-fytoprostateytika-proionta |
(...)
Οι διδάσκοντες/ουσες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.
Με εντολή Υπουργού
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ, Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ
ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΜΑΡΚΑΚΗΣ
