ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ (Οδηγίες διδασκαλίας)

Ενέργεια, Μεταφορές και Επικοινωνίες

Εβδομαδιαίο εύρος ωρών διδασκαλίας: 2

Σύνολο διδακτικών ωρών στο σχολικό έτος:
54 ώρες (27 εβδομάδες)

Βασικές και Νέες Μορφές Ενέργειας

Ενδεικτικές ώρες: 4

• Να αντιλαμβάνονται τη σπουδαιότητα της ενέργειας για τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

• Να κατονομάζουν, να ορίζουν τις μορφές ενέργειας και να τις ταξινομούν σε βασικές και νέες.

• Να περιγράφουν τους βασικούς τρόπους μετατροπής μιας μορφής ενέργειας σε άλλη.

• Να κατονομάζουν και να ταξινομούν τις πηγές ενέργειας σε ανανεώσιμες και μη.

• Να κατανοούν βασικές έννοιες που αφορούν την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, ο άνθρακας, κ.λπ.

• Να περιγράφουν συνοπτικά την αλυσίδα παραγωγής ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές (πετρέλαιο, άνθρακας, φυσικό αέριο).

• Να κατανοήσουν βασικές έννοιες που αφορούν τη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας, καθώς και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που παρουσιάζει η χρήση τους αντί των ορυκτών.

• Να κατανοεί τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• αναζήτηση ανά ομάδες μαθητών πληροφοριών από διάφορες πηγές σχετικά με την έννοια της ενέργειας (ιδιαίτερα της ηλεκτρικής) και τη σημασία της επάρκειάς της για τον ανθρώπινο πολιτισμό και δραστηριότητες,

• παρουσίαση διατάξεων παραγωγής βασικών και νέων μορφών ενέργειας,

• παρουσίαση διατάξεων μετατροπής μεταξύ διαφόρων μορφών ενέργειας με έμφαση σε μετατροπές που καταλήγουν στην ηλεκτρική ενέργεια,

• παρουσίαση για τους Φυσικούς πόρους και τις ενεργειακές πηγές,

• εντοπισμός περιοχών μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο χάρτη σε συνδυασμό με τα κέντρα κατανάλωσης και εκτίμηση μεταφορικών αναγκών σε παγκόσμιο επίπεδο (συσχετισμός με Μεταφορές),

• αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με τα προβλήματα που προκαλεί η χρήση μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,

• μελέτες περίπτωσης της Ελλάδας και άλλων χωρών που διαθέτουν συγκριτικό πλεονέκτημα ως προς τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας – σύγκριση με λιγνίτη,

• αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας και επιχειρηματολογία για την προοπτική χρήσης της στην Ελλάδα.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

− ΕΝΕΡΓΕΙΑ – Πηγές – Εφαρμογές – Εναλλακτικές λύσεις – Howard Bud Smith – Μετάφραση Ίδρυμα Ευγενίδου- 1996 – ISBN: 960-337-013-4 -https://www.eef.edu.gr/media/2719/e_l00009.pdf

− Δομική φυσική και αρχές περιβαλλοντικού σχεδιασμού κτιρίων - Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 59303541– ISBN: 978-960-603-072-7 – Ενότητες 1.4 – 3.7. Συγγραφέας: Παπαμανώλης Νικόλαος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/13731

− Βιοτεχνολογική παραγωγή βιοκαυσίμων – Κεφάλαιο 1, 2, 7, 8, 10, 12. Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 320103 – ISBN: 978-960-603-224-0. Συγγραφείς: Χριστακόπουλος Παύλος - Τόπακας, Ευάγγελος. https://repository.kallipos.gr/handle/11419/1721

− Κανονική γεωθερμία - αρχές σχεδιασμού γεωθερμικών συστημάτων και εφαρμογές – Κεφάλαια 1, 8. Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 320348 – ISBN: 978-960-603-270-7 Συγγραφείς: Βραχόπουλος Μιχάλης, Κούκου Μαρία, Καρύτσας Κωνσταντίνος https://repository.kallipos.gr/h+andle/11419/4773

− Τα σχετικά εγχειρίδια των Τομέων Μηχανολογίας και Ηλεκτρολογίας, Ηλεκτρονικής και Αυτοματισμού των ΕΠΑ.Λ.

Ενεργειακά Συστήματα

Ενδεικτικές ώρες: 6

• Να αναφέρουν και να κατανοούν τη χρήση των διαφόρων μερών ενός ενεργειακού συστήματος, όπως σταθμοί παραγωγής, συγκέντρωσης και αποθήκευσης, κέντρα και μέσα διανομής, κ.λπ.

• Να αναφέρουν και να εκτιμούν τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν το οικονομικό μέρος ενός ενεργειακού συστήματος.

• Να περιγράφουν συνοπτικά τους μηχανισμούς παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

• Να εξοικειωθούν με έννοιες όπως ηλεκτρικές μηχανές και ηλεκτρονικά ισχύος, υψηλές τάσεις, ηλεκτρικά κυκλώματα, κ.λπ.

• Να κατανοούν τις έννοιες της ηλεκτρικής εγκατάστασης, των αυτοματισμών και των ευφυών ενεργειακών δικτύων.

• Να περιγράφουν συνοπτικά τους τρόπους παραγωγής και εκμετάλλευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ηλιακή, αιολική, κυμάτων, γεωθερμική, βιομάζα, κ.λπ.).

 Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• εισήγηση – περιγραφή των μερών και της λειτουργίας ενεργειακών συστημάτων,

• απλοποιημένος υπολογισμός κόστους – οφέλους και σύγκριση μεταξύ διαφόρων ενεργειακών συστημάτων,

• επίδειξη ηλεκτρικών μηχανών και εγκαταστάσεων,

• εκπαιδευτικές επισκέψεις σε χώρους / εγκαταστάσεις παραγωγής / αποθήκευσης και διανομής ενέργειας,

• επίδειξη τρόπου λειτουργίας φωτοβολταϊκού, ανεμογεννήτριας ή επίσκεψη σε σχετικούς χώρους,

• επίσκεψη σε χώρους παραγωγής ενέργειας από βιομάζα.

• Αναφορά στην αρχή λειτουργίας και πεδία εφαρμογής των συστημάτων διαχείρισης μεγάλων κτιρίων (B.M.S. Building Management System)

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− ΕΝΕΡΓΕΙΑ – Πηγές – Εφαρμογές – Εναλλακτικές λύσεις – Howard Bud Smith – Μετάφραση Ίδρυμα Ευγενίδου- 1996 – ISBN: 960-337-013-4 - https://www.eef.edu.gr/media/2719/e_l00009.pdf

− Σύγχρονα συστήματα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας – Κεφάλαιο 1, Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 320144 – ISBN: 978-960-603-038-3, Συγγραφέας: Γεωργιλάκης Παύλος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/2013

− Κανονική γεωθερμία - αρχές σχεδιασμού γεωθερμικών συστημάτων και εφαρμογές – Κεφάλαια 1, 8, Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 320348 – ISBN: 978-960-603-270-7, Συγγραφείς: Βραχόπουλος Μιχάλης, Κούκου Μαρία, Καρύτσας Κωνσταντίνος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/4773

− Σχολικό βιβλίο: Συστήματα Ελέγχου και Ασφάλειας (ΜΑΓΚΑΝΙΑΡΗ ΜΑΡΙΑ)

− Τα σχετικά εγχειρίδια των Τομέων Μηχανολογίας και Ηλεκτρολογίας, Ηλεκτρονικής και Αυτοματισμού των ΕΠΑ.Λ.

Ενεργειακή Διαχείριση

Ενδεικτικές ώρες: 4

 • Να ορίζουν την ενεργειακή διαχείριση και να κατανοούν τη διαδικασία καταγραφής, ελέγχου και παρακολούθησης των ενεργειακών καταναλώσεων σε έναν οργανισμό.

• Να αναφέρουν διατάξεις και αυτοματισμούς που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της ενεργειακής διαχείρισης.

• Να ενεργούν με βάση τις αρχές εξοικονόμησης ενέργειας και σεβασμού προς το περιβάλλον.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Ενεργειακή επιθεώρηση και καταγραφή / παρακολούθηση ενεργειακών καταναλώσεων του σχολείου από ομάδες μαθητών.

• Εκπαιδευτική επίσκεψη σε κτίρια ή εγκαταστάσεων όπου εφαρμόζονται τεχνολογίες και αυτοματισμοί για τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

− ΕΝΕΡΓΕΙΑ – Πηγές – Εφαρμογές – Εναλλακτικές λύσεις – Howard Bud Smith – Μετάφραση Ίδρυμα Ευγενίδου- 1996 – ISBN: 960-337-013-4 - https://www.eef.edu.gr/media/2719/e_l00009.pdf

− Δομική φυσική και αρχές περιβαλλοντικού σχεδιασμού κτιρίων - Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 59303541– ISBN: 978-960-603-072-7 – Ενότητες 1.4 – 3.7 Συγγραφέας: Παπαμανώλης Νικόλαος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/13731

− ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ISBN: 978-960-546-107-2 Συγγραφέας: Μαλεβίτη Εύα – Εκδόσεις: Πεδίο (Βιβλίο Εμπορίου)

− Τα σχετικά εγχειρίδια των Τομέων Μηχανολογίας και Ηλεκτρολογίας, Ηλεκτρονικής και Αυτοματισμού των ΕΠΑ.Λ.

Βασικά Στοιχεία Μεταφορών

Ενδεικτικές ώρες: 6

•  Να κατανοούν τη σημασία της μεταφορικής διαδικασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και την κοινωνία.

• Να προσδιορίζουν τις βασικές έννοιες της μεταφοράς.

• Να διακρίνουν τα είδη των μεταφορών και να τις αξιολογούν με βάση τα χαρακτηριστικά τους.

• Να κατανοούν τη σημασία των αγωγών ως μεταφορικά μέσα.

• Να περιγράφουν τις βασικές υποδομές των μέσων μεταφοράς (οδικές, σιδηροδρομικές, ποτάμιες, θαλάσσιες, αεροπορικές).

• Να επεξηγούν τα οικονομικά αποτελέσματα της μεταφοράς.

• Να αναφέρουν τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης του μεταφορικού κόστους όσον αφορά το προϊόν και την αγορά.

• Να κατανοούν την άμεση σχέση της βιομηχανίας των Μεταφορών με την Ενέργεια και τις Επικοινωνίες.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• ανάθεση εργασίας σε ομάδες για τον εντοπισμό περιοχών παραγωγής μεταφορών, περιοχών έλξης μεταφορών, κόμβων, ζωνών και τομέων στον παγκόσμιο χάρτη,

• ανάλυση μελετών περίπτωσης μεταφορών λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια επιλογής μεταφορικών μέσων – αιτιολογημένες επιλογές μέσου για συγκεκριμένες διαδρομές, προϊόντα, εποχές, κ.λπ.,

• αναζήτηση πληροφοριών και οπτικοακουστικού υλικού σχετικά με τις θαλάσσιες, χερσαίες και αεροπορικές μεταφορές,

• εκπαιδευτικές επισκέψεις σε λιμάνια / αεροδρόμια / σταθμούς / επιχειρήσεις προώθησης / κρατικές υπηρεσίες ή/και πρόσκληση ειδικών του κλάδου,

• ανάθεση εργασίας σε ομάδες για τον εντοπισμό των βασικών οδικών αρτηριών, των πλωτών ποταμών, των σιδηροδρομικών συνδέσεων, των θαλασσίων και αεροπορικών οδών και των αγωγών στον παγκόσμιο χάρτη,

• απλές μελέτες περίπτωσης εκτίμησης του κόστους μεταφοράς επιλεγμένων προϊόντων με διαφορετικά μεταφορικά μέσα (χωρίς υπολογισμούς) – Προσομοίωση λήψης απόφασης από μεταφορική επιχείρηση,

• ανάρτηση των συλλογικών και ανώνυμων συμπερασμάτων, πορισμάτων και του λοιπού υλικού σε πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης (π.χ. e-class ή e-me)

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Εφοδιαστική Αλυσίδα, Logistics και Εξυπηρέτηση Πελατών, Κωδικός στον Εύδοξο: 59303573. Συγγραφέας: Μαλινδρέτος Γεώργιος. Κεφάλαιο 7 – Ενότητες 7.1 – 7.2 (7.2.1 – 7.2.2 – 7.2.3 – 7.2.4) – 7.3 – 7.8 (7.8.1 – 7.8.2 – 7.8.3 - 7.8.4 – 7.8.5) – 7.9 (7.9.1 – 7.9.2)

− ΕΝΕΡΓΕΙΑ – Πηγές – Εφαρμογές – Εναλλακτικές λύσεις – Howard Bud Smith – Μετάφραση Ίδρυμα Ευγενίδου- 1996 – ISBN: 960-337-013-4 - Κεφάλαιο 5 https://www.eef.edu.gr/media/2719/e_l00009.pdf

− ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ - SUSSMAN JOSEPH. Εκδόσεις Σταμούλης – Κωδικός Πολιτείας: 3930-0425 – (Βιβλίο Εμπορίου).

− Τα σχετικά εγχειρίδια του Τομέα Ναυτικών Επαγγελμάτων των ΕΠΑ.Λ.

Θαλάσσιες μεταφορές και Περιβάλλον

Ενδεικτικές ώρες: 8

• Να αναφέρουν και να τοποθετούν στον χάρτη τις Ηπείρους, τους Ωκεανούς και τις κυριότερες θάλασσες του πλανήτη.

• Να αναφέρουν και να αναγνωρίζουν στον χάρτη τις βασικές έννοιες της ξηράς και της θάλασσας, όπως τα είδη των ακτών, τα νησιά, τα ακρωτήρια, ο αιγιαλός, ο κόλπος, ο ύφαλος, ο σκόπελος, η υφαλοκρηπίδα, κ.λπ.

• Να αναφέρουν και να τοποθετούν στον χάρτη τις κυριότερες διώρυγες και στενά του πλανήτη, καθώς και να κατανοήσουν την οικονομική σημασία τους.

• Να αναφέρουν και να τοποθετούν στον χάρτη τα κυριότερα λιμάνια που χαρακτηρίζονται συνήθεις ναυτικοί προορισμοί.

• Να κατανοούν την άμεση σχέση και τον αντίκτυπο της ναυτιλιακής βιομηχανίας με το θαλάσσιο περιβάλλον (ατυχηματική και λειτουργική ρύπανση).

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• εναλλαγή φύλλων εργασίας για τον εντοπισμό των Ηπείρων, Ωκεανών και Θαλασσών στον χάρτη,

• εντοπισμός ενδεικτικών περιοχών και επίδειξη οπτικού υλικού με τα διάφορα είδη ακτών (φιόρδ, δαλματικού τύπου, κ.λπ.) και εντοπισμός των κυριότερων νησιών (π.χ. Μαδαγασκάρη, Σουμάτρα, κ.λπ.) στο χάρτη,

• εντοπισμός και αναγνώριση ακρωτηρίων (Good Hope, Horn, Guardafui, κ.λπ.) κόλπων Βισκαικός, Βεγγάλης), κ.λπ., στον χάρτη,

• εντοπισμός και αναγνώριση διωρύγων (Σουέζ, Παναμά, κ.λπ.), στενών (Σούνδης, Γιβραλτάρ, κ.λπ.), στον χάρτη,

• εντοπισμός και αναγνώριση βασικών λιμένων, στον χάρτη,

• μελέτες περίπτωσης με αριθμημένες διαδρομές στον παγκόσμιο χάρτη όπου οι μαθητές/τριες αντιστοιχούν θάλασσες, νησιά, ακρωτήρια, κόλπους, κ.λπ. από τα οποία διέρχονται,

• μνημονικές ασκήσεις με αριθμημένες διαδρομές όπου οι μαθητές/τριες αναφέρουν θάλασσες, στενά, διώρυγες και βασικά λιμάνια από τα οποία διέρχονται.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Ναυτιλιακές Γνώσεις, Εκδόσεις ΙΤΥΕ Διόφαντος. Συγγραφείς: Δ. Μυλωνόπουλος, Α. Αλεξόπουλος και Π. Μυλωνοπούλου – Μοίρα, Κεφάλαιο 1 – Ενότητες 1.6 – 1.7, Κεφάλαιο 3, Κεφάλαιο 5 – Ενότητες 5.2 – 5.3, Κεφάλαιο 7 – Ενότητες 7.1 – 7.2 – 7.3 – 7.4 – 7.5 – 7.6 – 7.7 – 7.8 – 7.9 – 7.10 – 7.11

− Ναυτιλιακές Γνώσεις, Εκδόσεις Ιδρύματος Ευγενίδου. Συγγραφείς: Δ. Μυλωνόπουλος, Γ. Δεμερούτης. Κεφάλαιο 2 – Ενότητες 2.1 – 2.2 – 2.3 – 2.4 – 2.5, Κεφάλαιο 3 – Ενότητες 3.1 – 3.2 – 3.3 – 3.4 – 3.5 – 3.6 – 3.7 – 3.8 – 3.9, Κεφάλαιο 6 – Ενότητα 6.1, Κεφάλαιο 7 – Ενότητες 7.1 – 7.2 – 7.3 – 7.4

− Ναυτιλία και περιβάλλον - Κοτρίκλα, Άννα-Μαρία http://hdl.handle.net/11419/5478

− Τα σχετικά εγχειρίδια του Τομέα Ναυτιλιακών Επαγγελμάτων των ΕΠΑ.Λ.

Logistics και Πολυμεσικές μεταφορές

Ενδεικτικές ώρες: 4

• Να εξοικειωθούν με τις βασικές αρχές της Εφοδιαστικής.

• Να έχουν τη δυνατότητα να σχεδιάσουν μία Εφοδιαστική Αλυσίδα συνδυάζοντας πολλαπλά μέσα μεταφοράς.

• Να κατανοούν τις βασικές αρχές διαχείρισης αποθεμάτων και προμηθειών.

• Να αντιλαμβάνονται τη σημασία της πληροφορικής και των επικοινωνιών (ιχνηλασιμότητα, κ.λπ.) στον κλάδο των Logistics.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• εκπαιδευτική επίσκεψη σε επιχείρηση Logistics/ διαχείρισης πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (Container) / εμπορευματικό κέντρο, κ.ο.κ.,

• παρουσίαση λογισμικού διαχείρισης εμπορευματοκιβωτίων σε κέντρο διανομής (hub) / υπολογισμού φόρτωσης και ευστάθειας πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, κ.λπ.,

• αναζήτηση πληροφοριών από ομάδες μαθητών σχετικά με πλήρως αυτοματοποιημένα λιμάνια στον τομέα της διαχείρισης εμπορευματοκιβωτίων (π.χ. Europort - Rotterdam),

• μελέτη περίπτωσης με θέμα τη διαχείριση αποθεμάτων και προμηθειών παραγωγικής επιχείρησης,

• παρουσίαση λογισμικού – συστήματος παρακολούθησης εμπορευμάτων κατά τη μεταφορά / φορτοεκφόρτωση, κ.λπ.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Εφοδιαστική Αλυσίδα, Logistics και Εξυπηρέτηση Πελατών, Κωδικός στον Εύδοξο: 59303573 – ISBN: 978-960-603-486-2 – Κεφάλαια 1 – 4 – 5 – 6 – 7 –

8. Συγγραφέας: Μαλινδρέτος Γεώργιος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/5391
− Τα σχετικά εγχειρίδια των Τομέων Διοίκησης και Οικονομίας και Ναυτιλιακών Επαγγελμάτων των ΕΠΑ.Λ.

Τεχνολογία Επικοινωνιών (Πομποί - Δέκτες επικοινωνιών, Κινητή τηλεπικοινωνία και 5G, Ίντερνετ κ.α.)

Ενδεικτικές ώρες: 6

• Να κατανοούν έννοιες όπως συχνότητα, περίοδος, πλάτος, κύμα και μήκος κύματος.

• Να κατανοούν την έννοια και τα χαρακτηριστικά των γραμμών μεταφοράς (σήματος, δεδομένων κ.λπ.).

• Να αντιλαμβάνονται τις διαφορές μεταξύ αναλογικής και ψηφιακής μετάδοσης.

• Να διαχωρίζουν με βάση τα χαρακτηριστικά τον πομπό και τον δέκτη καθώς και τα είδη επικοινωνιών (μονόδρομη, αμφίδρομη, κ.λπ.).

• Να αναφέρουν τις σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών με τις εφαρμογές τους.

• Να κατανοούν τις βασικές έννοιες των δορυφορικών επικοινωνιών και τις εφαρμογές τους στην κινητή τηλεφωνία (με έμφαση στις επικοινωνίες 5G).

• Να εξοικειωθούν με τις βασικές έννοιες των επικοινωνιών του Διαδικτύου (πολυμεσικές εφαρμογές, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, κ.λπ.).

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Εισήγηση σχετικά με τις βασικές έννοιες των Επικοινωνιών και παρουσίαση σχετικών applets.

• Επίσκεψη σε τηλεπικοινωνιακό σταθμό / γέφυρα πλοίου και επίδειξη πομπών, δεκτών και μονόδρομης / αμφίδρομης ασύρματης επικοινωνίας.

• Χωρισμός μαθητών σε ομάδες και συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με τις σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.

• Χρήση διαδικτυακών επικοινωνιών στο εργαστήριο πληροφορικής.

• Επίδειξη χρήσης συστήματος GPS, με επεξήγηση των λειτουργιών και δυνατοτήτων (επίσκεψη σε πλοίο ή άλλο μέσο που χρησιμοποιεί δορυφορικές επικοινωνίες).

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών & επικοινωνιών - Κωδικός στον Εύδοξο: 320347 – ISBN: 978-960-603-364-3 – Κεφάλαια 1 – 3 – 4 – 5 – 9. Συγγραφείς: Δρόσος Δημήτριος, Βουγιούκας Δημοσθένης, Καλλίγερος Εμμανουήλ, Κοκολάκης Σπυρίδων, Σκιάνης Χαράλαμπος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/4582

− Δορυφορικές επικοινωνίες – Κωδικός στον Εύδοξο: 320149 – ISBN: 978-960-603-284-4. Συγγραφέας Βουγιούκας Δημοσθένης https://repository.kallipos.gr/handle/11419/2712

− Επικοινωνίες και Δίκτυα, 1ος Κύκλος, Α’ τάξη ΤΕΕ, (Ματακιάς Σωτήρης, Τσιγγόπουλος Ανδρέας, Αμδίτης Άγγελος)

− «Συλλογή , μεταφορά και έλεγχος δεδομένων» (θεωρία) των Κ. Γιαννακόπουλου, Ε. Ζυγούρη, Δ. Τσελέ

− Τα σχετικά εγχειρίδια των Τομέων Ηλεκτρολογίας, Ηλεκτρονικής και Αυτοματισμού, Πληροφορικής και Ναυτιλιακών Επαγγελμάτων των ΕΠΑ.Λ.

Δομικά στοιχεία συστήματος επικοινωνιών

Ενδεικτικές ώρες: 2

• Να κατανοούν τις βασικές αρχές των Συστημάτων Επικοινωνιών και τις εφαρμογές τους.

• Να περιγράφουν τη δομή ενός συμβατικού (επίγειου) συστήματος επικοινωνιών.

• Να περιγράφουν τη βασική δομή ενός συστήματος δορυφορικών επικοινωνιών (τροχιές, επίγειο και δορυφορικό τμήμα, κεραίες, κ.λπ.).

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Εισήγηση και περιγραφή δορυφορικού / συμβατικού Συστήματος Επικοινωνίας.

• Εκπαιδευτική επίσκεψη σε τηλεπικοινωνιακό κέντρο.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών & επικοινωνιών - Κωδικός στον Εύδοξο: 320347 – ISBN: 978-960-603-364-3 – Κεφάλαια 6 – 7 – 8. Συγγραφείς: Δρόσος Δημήτριος, Βουγιούκας Δημοσθένης, Καλλίγερος Εμμανουήλ, Κοκολάκης Σπυρίδων, Σκιάνης Χαράλαμπος https://repository.kallipos.gr/handle/11419/4582

− Συστήματα Εκπομπής και Λήψης - ΝΑΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜ.

− Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών - ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΩΝ., ΚΟΛΥΒΑΣ ΓΕΩΡΓ., ΟΥΤΣΙΟΣ ΣΤΑΜ.

− Δορυφορικές επικοινωνίες – Κωδικός στον Εύδοξο: 320149 – ISBN: 978-960-603-284-4. Συγγραφέας Βουγιούκας Δημοσθένης https://repository.kallipos.gr/handle/11419/2712

− Τα σχετικά εγχειρίδια των Τομέων Ηλεκτρολογίας, Ηλεκτρονικής και Αυτοματισμού, Πληροφορικής και Ναυτιλιακών Επαγγελμάτων των ΕΠΑ.Λ.

Ενοποιημένες Επικοινωνίες (UC)

Ενδεικτικές ώρες: 2

• Να ορίζουν τις ενοποιημένες Επικοινωνίες και να αντιλαμβάνονται τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους.

• Να αναφέρουν τα εργαλεία που μπορεί να αποτελούν ένα ενοποιημένο σύστημα Επικοινωνιών.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Εισήγηση σχετικά με τη βασική ορολογία και τα χαρακτηριστικά των εργαλείων που αποτελούν ένα σύστημα Ενοποιημένων Επικοινωνιών.

• Εξοικείωση των μαθητών με λογισμικό Ενοποιημένων Επικοινωνιών.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Επικοινωνίες υπολογιστών και δεδομένων - William Stallings – Εκδόσεις Τζιόλα – ISBN-13: 9789604183296 – 2011 – (Βιβλίο Εμπορίου

Στοιχεία Αγοράς της Πληροφορικής - Προϊόντα και υπηρεσίες Πληροφορικής

(Στοιχεία του κλάδου οικονομικής δραστηριότητας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών καθώς και ιδιοτήτων προϊόντων και υπηρεσιών)

Ενδεικτικές ώρες: 2

• Να αναγνωρίζουν τις διαφορές μεταξύ των εννοιών Προϊόν – Υπηρεσία.

• Να γνωρίζουν την έννοια της Πώλησης.

• Να αναγνωρίζουν τα Στάδια του Κύκλου Ζωής ενός Προϊόντος.

• Να αναγνωρίζουν τους τύπους Υπολογιστών, Tablet και κινητών που είναι διαθέσιμα στην αγορά.

• Να κατανοήσουν την αναγκαιότητα παρακολούθησης της αγοράς Πληροφορικής.

• Να αναγνωρίζουν διαφορές μεταξύ προϊόντων.

• Να αναγνωρίζουν διαφορές μεταξύ υπηρεσιών.

• Να κατανοήσουν την ανάγκη ύπαρξης προδιαγραφών Υλικού και Λογισμικού Η/Υ.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Οι μαθητές/τριες εμπλέκονται σε μαθησιακές δραστηριότητες που προωθούν τη διερεύνηση, τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα με στόχο την επίτευξη των επιμέρους μαθησιακών στόχων. Προτείνεται να ακολουθηθεί η προσέγγιση project βάσει δικτυογραφικής αναζήτησης, βιβλιογραφικής μελέτης, συνέντευξης με ειδικούς του χώρου, κατηγοριοποίησης και παρουσίασης των επιμέρους θεματικών ενοτήτων σε επίπεδο ομάδας και τέλος, παρουσίασης στην ολομέλεια.

• Ενδεικτικά κάθε ομάδα, με τη μέθοδο project, μπορεί να επικεντρωθεί σε ένα διαφορετικό τύπο προϊόντος (επί παραδείγματι σε σταθερό υπολογιστή (PC), φορητό υπολογιστή (Laptop), ταμπλέτα (Tablet), έξυπνο Τηλέφωνο (Smart Phone) και να συνθέσει ένα ολοκληρωμένο έργο.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− Λεβαντής Οδ., Μακρυπόδης Δ., Μιχαηλίδης Β., Τεχνικά Θέματα Πωλήσεων & Προδιαγραφές Υλικού και Λογισμικού, Β’ ΕΠΑΛ, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», [Ενδεικτικά προτείνονται τα Κεφάλαια 1, και τα εισαγωγικά στοιχεία και συνοπτική παρουσίαση των 2, 3, 4] http://ebooks.edu.gr/ebooks/d/8547/4574/24-0557_Technika-Themata-Poliseon-kai-Prodiagrafes-Ylikou-Logismikou_B-EPAL_Vivlio-Mathiti.pdf

− Καλογήρου, Γ., Παναγιωτόπουλος, Π., Τσακανίκας, Ά., Σιώκας, Ε., Καρούνος, Θ., Μάγκλαρης, Β., Τρούλος, Κ., Καλογεράς, Δ., Τσιαβός, Π., Κανέλλος, Ν., Μερεκούλιας, Β., 2016. Κοινωνία της πληροφορίας και οικονομία της γνώσης. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/6206 [Προτείνεται το Κεφάλαιο 1: Οι ΤΠΕ ως μια ιστορική τεχνολογική αλλαγή -Σημασία για την Παραγωγικότητα και Οικονομική Ανάπτυξη]

− Δημούλας, Χ., 2015. Τεχνολογίες συγγραφής και διαχείρισης πολυμέσων. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/4343. [Προτείνεται το Κεφάλαιο 3. Ανάλυση απαιτήσεων και προδιαγραφών]

− Ενδεικτικά προτείνεται να γίνει διερεύνηση του Καταλόγου Επαγγελματικών Περιγραμμάτων του ΕΟΠΠΕΠ.

− Μεταξύ άλλων ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να αντλήσει πληροφορίες και στοιχεία, για την τρέχουσα κατάσταση του κλάδου ΤΠΕ στην Ελλάδα, από τις αναφορές (reports) του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας - ΣΕΠΕ http://www.sepe.gr/gr/EITO/lastisue/

Επιχειρηματικότητα

Ενδεικτικές ώρες: 6

• Να μπορούν να περιγράψουν τους χώρους όπου αναπτύσσεται επιχειρηματικότητα και σχεδιασμός στο πεδίο της ενέργειας (π.χ. κέντρα ελέγχου και διανομής ενέργειας, διοικητικά κέντρα), των Μεταφορών (π.χ. Ναυτιλιακές / Αεροπορικές επιχειρήσεις / εταιρείες Logistics, κ.λπ.) και των Επικοινωνιών (π.χ. τηλεπικοινωνιακά κέντρα, δορυφορικοί σταθμοί).

• Να κατανοούν τις βασικές και να διακρίνουν τις κρίσιμες λειτουργίες που επιτελούνται στον χώρο μιας επιχείρησης Ενέργειας / Μεταφορών / Επικοινωνιών με εστίαση στη Ναυτιλιακή Επιχείρηση.

• Να είναι σε θέση να εντοπίζουν παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος, τα έσοδα και την κερδοφορία των επιχειρήσεων.

• Να αποκτούν κοινωνικές δεξιότητες, όπως κουλτούρα ομαδικής εργασίας, καινοτομίας, κριτικής ικανότητας, επίλυσης προβλημάτων, ηγεσίας και διοίκησης.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Δημιουργία εικονικής Ναυτιλιακής Επιχείρησης όπου οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και μελετούν μία ή περισσότερες περιπτώσεις μεταφοράς φορτίου, καλύπτοντας τους ακόλουθους άξονες:

• Βελτιστοποίηση δρομολογίου με δεδομένη αφετηρία – προορισμό λαμβάνοντας υπόψη πιθανό ανεφοδιασμό, καιρικές συνθήκες, κινδύνους, κ.λπ.

• Εκτίμηση των τηλεπικοινωνιακών αναγκών και χρήσεων εξοπλισμού κατά τη διάρκεια του ταξιδιού (δορυφορικές, επίγειες, διαδικτυακές, κ.λπ.) ανάλογα με την απόσταση ή τις συνθήκες (επικοινωνία με επιχείρηση, ναυλωτές, λιμενικές αρχές, ρυμουλκά, καταστάσεις ανάγκης όπως ανεύρεση ναυαγών, κ.λπ.).

• Υπολογισμός κόστους μεταφοράς (καύσιμα, λιπαντικά, εφόδια, μισθοδοσία, λιμενικά τέλη, υπηρεσίες ρυμούλκησης – πλοήγησης, κ.ο.κ). Με δεδομένη την κατανάλωση του πλοίου, των στοιχείων του ταξιδιού και κατάλληλη διαδικτυακή έρευνα, να γίνει εκτίμηση του συνολικού αντίκτυπου της Ναυτιλίας στην παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας.

• Επέκταση του ταξιδιού από επιλεχθέν σημείο παραγωγής και κατανάλωσης με κατάλληλη επιλογή μεταφορικών μέσων (πολυμεσική μεταφορά).

• Επισκέψεις σε επιχειρήσεις / οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον χώρο της Ενέργειας, των Μεταφορών και των Επικοινωνιών

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία:

− ΕΝΕΡΓΕΙΑ – Πηγές – Εφαρμογές – Εναλλακτικές λύσεις – Κεφάλαιο 15. Howard Bud Smith – Μετάφραση Ίδρυμα Ευγενίδου- 1996 – ISBN: 960-337-013-4 -https://www.eef.edu.gr/media/2719/e_l00009.pdf

− “Πράσινη Επιχειρηματικότητα” – Χρηστάκης Μιχάλης – 2013 - Εκδόσεις Γενικής Γραμματείας Δια Βίου Μάθησης https://www.openbook.gr/prasini-epixeirimatikotita/

− Οικονομική Εκμετάλλευση Πλοίου – ISBN: 978-960-337-080-2. Συγγραφείς: Ευάγγελος Σαμπράκος, Ιωάννης Γιαννόπουλος – Ίδρυμα Ευγενίδου. https://www.eef.edu.gr/media/2537/e_j00084.pdf

− ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ - Κωδ. Πολιτείας: 2060-0118 – ISBN 139789603901518 – Εκδόσεις Interbooks – 2005 – (Βιβλίο Εμπορίου). Συγγραφείς: Κορρές Άλκης, Θανόπουλος Γιάννης

− Γκαγκάτσιος Ι. (2008) Καινοτομία – Επιχειρηματικότητα – Επιχειρήσεις, Αθήνα : ΙΔΕΚΕ Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων https://www.openbook.gr/kainotomia-epixeirimatikotita-epixeiriseis/

Ασφάλεια και Υγεία στον Χώρο Εργασίας

(Χώροι παραγωγής, συγκέντρωσης και διανομής ενέργειας, Πλοία και λοιπά Μέσα Μεταφοράς, σταθμοί τηλεπικοινωνιών, κ.λπ.)

Ενδεικτικές ώρες: 4

• Να αναζητούν πηγές σχετικά με τη διεθνή και εθνική νομοθεσία (π.χ. σύμβαση STCW, οδηγίες ILO) σχετικά με την ασφάλεια και υγεία στον χώρο εργασίας στους τομείς της Ενέργειας, των Μεταφορών και των Επικοινωνιών.

• Να κατανοούν τους βασικούς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας που αφορούν την παραγωγή, συγκέντρωση και διανομή της ενέργειας (ατμοηλεκτρικοί / υδροηλεκτρικοί σταθμοί, φυσικό αέριο, κέντρα διανομής ενέργειας, κ.λπ.), στα διάφορα μέσα μεταφοράς (οδική μεταφορά με φορτηγό αυτοκίνητο, σιδηροδρομική μεταφορά, ασφάλεια εντός του πλοίου και του αεροπλάνου), καθώς και κατά την εργασία σε σταθμούς / κέντρα επικοινωνιών (χρήση πομπών, δεκτών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών).

• Να γνωρίζουν τις βασικές αρχές για την ασφαλή χρήση μηχανημάτων και εξοπλισμού, ηλεκτρονικών συσκευών υψηλής τάσης, ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων / ακτινοβολίας, διατάξεων υψηλής θερμότητας, κ.λπ. και να ερμηνεύουν ορθά τη σήμανση ασφαλείας.

• Να κατανοούν τους μηχανισμούς που μπορεί να οδηγήσουν σε πυρκαγιά, ηλεκτροπληξία, τραυματισμό, δηλητηρίαση (όλοι οι χώροι), διαρροή καυσίμων (πλοία), ατύχημα κατά τη μεταφορά (όλα τα μέσα), κ.λπ.

• Να γνωρίζουν τα μέσα αποτροπής και αντιμετώπισης των διαφόρων κινδύνων ή καταστάσεων ανάγκης στους χώρους εργασίας της Ενέργειας, των Μεταφορών και των Επικοινωνιών.

• Να χρησιμοποιούν κατάλληλα τα ΜΑΠ.

Ενδεικτικές Δραστηριότητες

• Κατά την επίσκεψη σε χώρο εργασίας (ενδεικτικά: υποσταθμοί ΔΕΗ, θερμοηλεκτρικό / ατμοηλεκτρικό εργοστάσιο, κέντρο logistics, πλοίο, σιδηρόδρομος, κέντρο τηλεπικοινωνιών, κ.λπ.) να γίνει συζήτηση για τους πιθανούς κινδύνους, τα μέτρα ασφαλείας και προστασίας των εργαζόμενων καθώς και τον ατομικό εξοπλισμό που θα πρέπει να χρησιμοποιείται.

• Μελέτες περίπτωσης (π.χ. οδικά / σιδηροδρομικά / αεροπορικά / ναυτικά ατυχήματα, πυρκαγιές / εκρήξεις σε χώρους παραγωγής / διανομής ενέργειας, κ.λπ.).

• Άσκηση εντοπισμού κινδύνων στο χώρο του σχολείου ή άλλων προσβάσιμων χώρων.

• Ιεράρχηση κινδύνων σε επαγγέλματα που σχετίζονται με την Ενέργεια, τις Μεταφορές και τις Επικοινωνίες.

• Εκπαιδευτική επίσκεψη στο ΕΛΙΝΥΑΕ (Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας) ή πρόσκληση εκπροσώπων στη σχολική μονάδα για να ενημερώσουν τους μαθητές για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των επαγγελματικών κινδύνων.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

− ΕΛΙΝΥΑΕ -ΥΑΕ στον κλάδο της ανακύκλωσης-978-960-6818-27-1 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/recycle.1361354769093.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Μελέτη εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου στον κλάδο προϊόντων διύλισης πετρελαίου-978-960-6818-13-4 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/petrelaia.1434618250906.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων στον τομέα μεταφοράς και διανομής Φυσικού Αερίου-978-960-6818-15-8 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/Fysiko%20aerio.1232622863156.pdf

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Εκτίμηση και πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου στις Λιμενικές Υπηρεσίες-978-960-6818-09-7 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/limania.1232621321031.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Υγεία και ασφάλεια σε εργασίες φορτοεκφόρτωσης σε λιμάνια-978-960-7678-58-4 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/Limania_site.1175163243838.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Εκτίμηση και πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων στις αστικές μεταφορές-978-960-6818-01-1 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/AstikesMetafores.1222251621187.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Εκτίμηση και πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων στις ταχυδρομικές υπηρεσίες -978-960-6818-02-8 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/ELTA.1222255917484.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων-978-960-7678-73-7 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/MetafEpikEmpor%20NEW%20TELIKO.1191574141582.pdf

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Εισαγωγή στην ασφαλή φόρτωση και μεταφορά φορτίων-960-7678-53-2 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/Asfali_fortosi.1147777798864.pdf

− Ίδρυμα Ευγενίδου -Πρόληψη ατυχημάτων επί του πλοίου «εν πλω» και «εν όρμω»-978-960-337-118-2 https://www.eef.edu.gr/media/2590/e_k00015.pdf

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Εκτίμηση και πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου στις τηλεπικοινωνίες - Τηλεφωνικά κέντρα-978-960-6818-07-3 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/THELEF_KENTRA.1226668292046.PDF

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων σε εργασίες συντήρησης κεραιών κινητής τηλεφωνίας-978-960-7678-57-7 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/Keraies_site.1175163043769.pdf

ΓΕΝΙΚΑ

− ΕΛΙΝΥΑΕ -Κίνδυνοι Πυρκαγιάς - Εκρήξεων Μέτρα Προστασίας -978-960-6818-11-0 https://www.elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/Purkagia.1232542719390.pdf

− Πρόγραμμα Ρroteas (Σύστημα Διαχείρισης Υγιεινής Ασφάλειας & Περιβάλλοντος) (ΥΑΠΕ). 2013. http://proteas-reach.gr/el

− Ιστοσελίδα Ελληνικού Ινστιτούτου Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛΙΝΥΑΕ): http://www.elinyae.gr

− Ιστοσελίδα Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία: https://osha.europa.eu/el/about-eu-osha

− Ιστοσελίδα Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Γενική Διεύθυνση Συνθηκών και Υγιεινής της Εργασίας: https://ypergasias.gov.gr/ergasiakes-scheseis/ygeia-kai-asfaleia-stin-ergasia/

− Διαδικτυακή πλατφόρμα η οποία παρέχει δυνατότητα δημιουργίας εργαλείων εκτίμησης κινδύνου ανά τομέα με το Διαδραστικό Εργαλείο Εκτίμησης Κινδύνου https://oiraproject.eu/el/what-oira

− Ιστοσελίδα για τις Εκστρατείες «Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι Εργασίας» https://osha.europa.eu/el/healthy-workplaces-campaigns