ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ / Οδηγίες Διδασκαλίας

Εκτύπωση  

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Αρ.Πρωτ.143685/Δ2/17-09-2018/ΥΠΑΙΘ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ, ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ
Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Α
Πληροφορίες: B. Πελώνη
Τηλέφωνο: 210-3442238

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των μαθημάτων των Φυσικών Επιστημών στις Α΄ και Β΄ τάξεις Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2019 – 2020
Σχετ.: Το με αρ. πρωτ. εισ. Υ.ΠΑΙ.Θ. 130254/22-08-2019 έγγραφο

Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 26/27-06-2019 του Δ.Σ) σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για το σχολικό έτος 2019-2020 για τη διδασκαλία των παρακάτω μαθημάτων:

I. Βιολογία,
α) Α τάξη ημερήσιου Γενικού Λυκείου, Α΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου, Α΄ εκκλησιαστικού Γενικού Λυκείου
β) Β τάξη ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Β΄ τάξη εκκλησιαστικού Γενικού Λυκείου
γ) Β΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου

ΙΙ. Φυσική,
Γενικής Παιδείας:
α) Α τάξη ημερήσιου και Α΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου
β) Β τάξη ημερήσιου και Β τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου Ομάδα προσανατολισμού θετικών σπουδών:
γ) Β τάξη ημερησίου Γενικού Λυκείου και Β΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου

ΙΙΙ. Χημεία
α) Α τάξη ημερήσιου Γενικού Λυκείου, Α΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου, Α΄ εκκλησιαστικού Γενικού Λυκείου
β) Β τάξη ημερήσιου Γενικού Λυκείου
γ) Β΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου
δ) Β΄ τάξη εκκλησιαστικού Γενικού Λυκείου

IV.IV. Γεωλογία και Διαχείριση Φυσικών Πόρων
α) Α τάξης ημερήσιου και Α τάξης εσπερινού Γενικού Λυκείου
β) Α΄ τάξης του Μουσικού, Καλλιτεχνικού και Εκκλησιαστικού Γενικού Λυκείου

Ι. ΒΙΟΛΟΓΙΑ

α) Α τάξη ημερήσιου Γενικού Λυκείου, Α΄ τάξη εσπερινού Γενικού Λυκείου, Α΄ τάξη εκκλησιαστικού Γενικού Λυκείου

Θα διδαχθεί το βιβλίο «ΒΙΟΛΟΓΙΑ» της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου των Καστορίνη Α., Κωστάκη - Αποστολοπούλου Μ., Μπαρώνα – Μάμαλη Φ., Περάκη Β., Πιαλόγλου

Τα κεφάλαια προτείνεται να διδαχτούν με τη σειρά: 1, 3, 9, 12.

Ενότητα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ώρες

Κεφάλαιο 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό (4ώρες)

Κύτταρα και ιστοί

Εργαστηριακή άσκηση: Μικροσκοπική παρατήρηση κυττάρων – ιστών

Κατηγορίες ζωικών ιστών
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/3085?locale=el

2

Όργανα και συστήματα οργάνων

2

Κεφάλαιο 3 Κυκλοφορικό Σύστημα (15 ώρες)

Καρδιά

Εργαστηριακή άσκηση: μικροσκοπική παρατήρηση κυττάρων αίματος.

Προτείνεται να αξιοποιηθεί το ψηφιακό υλικό:

Τα κύτταρα του αίματος: μορφή και λειτουργία
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/1284?locale=el

Ο καρδιακός παλμός
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4127?locale=el

Η κυκλοφορία του αίματος
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4937?locale=el

Οι μαθητές μπορούν να εργαστούν σε ομάδες για την ανάλυση θεμάτων που σχετίζονται με τη διατήρηση της υγείας του κυκλοφορικού συστήματος ( καρδιαγγειακά νοσήματα, διατροφή/άσκηση)

2

Αιμοφόρα αγγεία

3

Η κυκλοφορία του αίματος

3

Αίμα

7

Κεφάλαιο 9 Νευρικό Σύστημα (14 ώρες)

Δομή και λειτουργία νευρικών κυττάρων

Η διδασκαλία των εννοιών: «Δυναμικό ηρεμίας» και «Νευρική ώση» να γίνει από το κείμενο των προσαρτήσεων.

Προτείνεται να αξιοποιηθεί το ψηφιακό υλικό:

Νευρώνες, Νευρογλοιακά κύτταρα, Νευρική σύναψη
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6661?locale=el

Νευρική ώση
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6662?locale=el

Κεντρικό Νευρικό Σύστημα: Εννοιολογικός χάρτης
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/3154?locale=el

Λειτουργίες Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/1286?locale=el

Οι μαθητές μπορούν να ασχοληθούν με συνθετικές εργασίες που αναφέρονται σε παράγοντες που επιδρούν στην υγεία του Νευρικού Συστήματος (ύπνος, ουσίες, ασθένειες)

3

Περιφερικό Νευρικό Σύστημα

3

Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

5

Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα

3

Κεφάλαιο 12 Αναπαραγωγή – Ανάπτυξη (15 ώρες)

Δομή και Λειτουργία αναπαραγωγικού συστήματος

Προτείνεται να αξιοποιηθεί το ψηφιακό υλικό:

Η πορεία του ωαρίου
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4865?locale=el

Η διδασκαλία του Εμμηνορρυσιακού κύκλου να γίνει από το κείμενο των προσαρτήσεων.

Προτείνεται να αξιοποιηθεί το ψηφιακό υλικό:

Ο έμμηνος κύκλος
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/609?locale=el

4

Από τη μείωση στη γονιμοποίηση

Προτείνεται να αξιοποιηθεί το ψηφιακό υλικό:

Γονιμοποίηση ωαρίου
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/1303?locale=el

3

Ανάπτυξη του εμβρύου- Τοκετός

Προτείνεται να αξιοποιηθεί το ψηφιακό υλικό:

Υπερηχογράφημα εμβρύου
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6326?locale=el

Οι φάσεις της εγκυμοσύνης
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4890?locale=el

Βλαστοκύτταρα
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/548?locale=el

Nα διδαχθεί όλη η ενότητα εκτός των παραγράφων:
«Αυλάκωση»
«Εμφύτευση»
«Σχηματισμός πλακούντα»

Προτείνεται η πραγματοποίηση μικρών συνθετικών εργασιών από ομάδες μαθητών και παρουσίαση στην ολομέλεια με θέματα που σχετίζονται με τη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος (σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, καρκίνος του μαστού, στειρότητα, εξωσωματική γονιμοποίηση)

8

 

Σύνολο

48

Προσάρτηση κειμένων

1. Δυναμικό ηρεμίας – νευρική ώση

Χημικά, ηλεκτρικά, μηχανικά, θερμικά, κ.ά. ερεθίσματα μπορούν να προκαλέσουν τη δημιουργία νευρικής ώσης, δηλαδή τη δημιουργία ενός κύματος ηλεκτρικής δραστηριότητας, που παράγεται στη μεμβράνη του νευρώνα και διαδίδεται κατά μήκος του.

Όταν ένας νευρώνας βρίσκεται σε ηρεμία, δεν δέχεται δηλαδή ερεθίσματα ή δέχεται αλλά η έντασή τους είναι μικρότερη από κάποια οριακή τιμή ανάμεσα στην εξωτερική και την εσωτερική επιφάνεια της κυτταρικής του μεμβράνης υπάρχει διαφορά δυναμικού. Στην εξωτερική επιφάνεια της μεμβράνης υπάρχει υψηλή συγκέντρωση ιόντων νατρίου, ενώ στην εσωτερική επιφάνεια υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση ιόντων καλίου και αρνητικών ιόντων. Όταν ένας νευρώνας δεχτεί σε κάποιο σημείο της μεμβράνης του ερέθισμα με ένταση μεγαλύτερη από μια συγκεκριμένη τιμή, τότε στο σημείο αυτό αυξάνεται για 1 msec η διαπερατότητα της μεμβράνης σε ιόντα νατρίου. Τα ιόντα νατρίου εισρέουν μαζικά στο κύτταρο και η εσωτερική μεμβράνη φορτίζεται θετικά σε σχέση με την εξωτερική. Οι σύντομες μεταβολές στο δυναμικό της μεμβράνης προκαλούν αντίστοιχες αλλαγές σε γειτονικές περιοχές της μεμβράνης.

(http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6662?locale=el)

2. Εμμηνορυσιακός κύκλος

Από την ωρίμανση ενός ωαρίου μέχρι την ωρίμανση του επόμενου, σε περίπτωση που δεν συμβεί γονιμοποίηση, συμπληρώνεται ένας κύκλος που ονομάζεται έμμηνος κύκλος. Ο κύκλος αυτός διαρκεί περίπου 28 ημέρες. Οι επιστήμονες θεωρούν ως 1η ημέρα του κύκλου την ημέρα έναρξης της έμμηνης ρύσης (περιόδου).

1η – 5η ημέρα: Το ωάριο που δεν έχει γονιμοποιηθεί αποβάλλεται μαζί με βλέννα, αίμα και κυτταρικά υπολείμματα μέσω του κόλπου.

6η – 13η ημέρα : Ένα ωάριο ωριμάζει σε μία από τις δύο ωοθήκες. Το ενδομήτριο γίνεται παχύτερο. Ετοιμάζεται να δεχτεί το έμβρυο και να βοηθήσει στην ανάπτυξή του, σε πε΄ριπτωση που το ωάριο γονιμοποιηθεί.

14η ημέρα: Το ωάριο ελευθερώνεται στη σάλπιγγα (ωορρηξία) και ξεκινάει το ταξίδι του με προορισμό τη μήτρα. Η γονιμοποίησή του μπορεί να γίνει μόνο το χρονικό διάστημα που βρίσκεται στη σάλπιγγα.

15η – 28η ημέρα: Αν το ωάριο γονιμοποιηθεί, το ζυγωτό αρχίζει να διαιρείται καθώς κινείται προς τη μήτρα. Όταν φτάσει στη μήτρα, το έμβρυο εμφυτεύεταιστο ενδομήτριο. Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, θα αρχίσει ένας νέος έμμηνος κύκλος.

(Από το βιβλίο Βιολογία Α’ Γυμνασίου, Ε. Μαυρικάκη, Μ. Γκούβρα, Α. Καμπούρη)

(...)

Οι διδάσκοντες/ουσες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.

Η ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡ

Pin It

Εκτύπωση