ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ / Οδηγίες Διδασκαλίας 2020 2021

Εκτύπωση  
Pin It

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2020-2021

Αρ.Πρωτ.134024/Δ2/06-10-2020/ΥΠΑΙΘ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Π/ΘΜΙΑΣ, Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Α
Πληροφορίες: Αν. Πασχαλίδου
Θ. Κανελλοπούλου
Τηλέφωνο: 210-3443422
210-3443010

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των μαθημάτων των Φυσικών Επιστημών (Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας) Ημερησίου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2020-2021
Σχετ.: Τα με αρ. πρωτ. εισ. Υ.ΠΑΙ.Θ. 124708/Δ2/21-09-2020 και 125106/Δ2/21-09-2020 έγγραφα

Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 45/17-09-2020 του Δ.Σ) σας διαβιβάζουμε αρχείο με τις οδηγίες για τη διδασκαλία των μαθημάτων των Φυσικών Επιστημών (Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας) Ημερησίου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2020-2021.

Οι διδάσκοντες/ουσες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.

Η ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ


ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α’ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Θα διδαχθεί το βιβλίο «ΒΙΟΛΟΓΙΑ» της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου των Καστορίνη Α., Κωστάκη - Αποστολοπούλου Μ., Μπαρώνα – Μάμαλη Φ., Περάκη Β., Πιαλόγλου Π., 2017.

Τα κεφάλαια προτείνεται να διδαχθούν με την ακόλουθη σειρά: 1, 3, 9, 12

Ενότητα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ώρες

Κεφάλαιο 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό (4ώρες)

Κύτταρα και ιστοί

Προτείνεται η διερεύνηση πιθανών γνωστικών κενών στη δομή του ευκαρυωτικού κυττάρου με χρήση του
μαθησιακού αντικειμένου:  «Επαναληπτικές ερωτήσεις για το κύτταρο, διαδραστική άσκηση αξιολόγησης»
http://photodentro.edu.gr/aggregator/lo/photodentro-lor-8521-5069

Προτείνονται:
Αξιοποίηση του ψηφιακού υλικού : Κατηγορίες ζωικών ιστών
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/3085?locale=el

Εργαστηριακή άσκηση: Μικροσκοπική παρατήρηση κυττάρων – ιστών (Παρατήρηση μόνιμων παρασκευασμάτων- εξοικείωση με την
χρήση του μικροσκοπίου)

2

Όργανα και συστήματα οργάνων

2

Κεφάλαιο 3 Κυκλοφορικό Σύστημα (15 ώρες)

Καρδιά

Προτείνονται :

Αξιοποίηση ψηφιακού υλικού:
- Τα κύτταρα του αίματος: μορφή και λειτουργία
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/1284?locale=el
- Ο καρδιακός παλμός
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4127?locale=el
- Η κυκλοφορία του αίματος
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4937?locale=el

Συνθετικές εργασίες:
Οι μαθητές μπορούν να εργαστούν σε ομάδες για την ανάλυση θεμάτων που σχετίζονται με τη διατήρηση της υγείας του κυκλοφορικού συστήματος ( καρδιαγγειακά νοσήματα, διατροφή/άσκηση) . Οι εργασίες τους να παρουσιαστούν στην ολομέλεια.

Εργαστηριακή άσκηση 1: Μικροσκοπική παρατήρηση κυττάρων αίματος. (Μικροσκοπική παρατήρηση μόνιμου παρασκευάσματος

2

Αιμοφόρα αγγεία

3

Η κυκλοφορία του αίματος

3

Αίμα

7

Κεφάλαιο 9 Νευρικό Σύστημα (14 ώρες)

Δομή και λειτουργία νευρικών κυττάρων

Η διδασκαλία των εννοιών: «Δυναμικό ηρεμίας» και «Νευρική ώση» να γίνει από το κείμενο των προσαρτήσεων.

Προτείνονται:

Αξιοποίηση ψηφιακού υλικού:
- Νευρώνες, Νευρογλοιακά κύτταρα, Νευρική σύναψη, άσκηση αντιστοίχισης
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6661?locale=el
- Νευρική ώση, άσκηση πολλαπλής επιλογής
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6662?locale=el
- Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, εννοιολογικός χάρτης
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/3154?locale=el
- Λειτουργίες Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος, άσκηση αξιολόγησης κουίζ
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/1286?locale=el

Συνθετικές εργασίες:
Οι μαθητές μπορούν να εργαστούν σε ομάδες για την ανάλυση θεμάτων που σχετίζονται με παράγοντες που επιδρούν στην υγεία του Νευρικού Συστήματος (ύπνος, ουσίες, νευροεκφυλιστικές ασθένειες). Οι εργασίες τους να παρουσιαστούν στην ολομέλεια. Εργαστηριακή άσκηση: Μικροσκοπική παρατήρηση τομής ανθρώπινου νεύρου στην οποία διακρίνεται η λευκή ουσία και τομής ανθρώπινου εγκεφαλικού φλοιού στην οποία διακρίνεται η φαιά ουσία. (Μικροσκοπική παρατήρηση μόνιμων παρασκευασμάτων)

3

Περιφερικό Νευρικό Σύστημα

3

Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

5

Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα

3

Κεφάλαιο 12 Αναπαραγωγή – Ανάπτυξη (15 ώρες)

Δομή και Λειτουργία αναπαραγωγικού συστήματος

Προτείνονται:

Αξιοποίηση ψηφιακού υλικού:
- Η πορεία του ωαρίου
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4865?locale=el
- Ο έμμηνος κύκλος
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/609?locale=el

Η διδασκαλία του Εμμηνορρυσιακού κύκλου να γίνει από το κείμενο των προσαρτήσεων.

4

Από τη μείωση στη γονιμοποίηση

Προτείνονται:

Αξιοποίηση ψηφιακού υλικού:
- Γονιμοποίηση ωαρίου
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/1303?locale=el

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παρατήρηση τομής όρχεως και ωοθήκης (Μικροσκοπική παρατήρηση μόνιμων παρασκευασμάτων, πρόκειται για την άσκηση 13 του εργαστηριακού οδηγού) Εργαστηριακή άσκηση 2: Μικροσκοπική παρατήρηση σπερματοζωαρίων, ωαρίου θηλαστικού – γάτας, ωοθηλακίου θηλαστικού- γάτας. (Μικροσκοπική παρατήρηση μόνιμων παρασκευασμάτων)

3

Ανάπτυξη του εμβρύου- Τοκετός

Προτείνονται:

Αξιοποίηση ψηφιακού υλικού:
- Υπερηχογράφημα εμβρύου
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6326?locale=el
- Οι φάσεις της εγκυμοσύνης
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/4890?locale=el
- Βλαστοκύτταρα- Σχηματισμός και χαρακτηριστικά
http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/548?locale=el

- Nα διδαχθεί όλη η ενότητα εκτός των παραγράφων:
«Αυλάκωση»
«Εμφύτευση»
«Σχηματισμός πλακούντα»

Συνθετικές εργασίες
Προτείνεται η πραγματοποίηση μικρών συνθετικών εργασιών από ομάδες μαθητών και παρουσίαση στην ολομέλεια με θέματα που σχετίζονται με τη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος (σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, καρκίνος του μαστού, στειρότητα, εξωσωματική γονιμοποίηση)

8

 

Σύνολο

48

Προσάρτηση κειμένων

1. Δυναμικό ηρεμίας – νευρική ώση

Χημικά, ηλεκτρικά, μηχανικά, θερμικά, κ.ά. ερεθίσματα μπορούν να προκαλέσουν τη δημιουργία νευρικής ώσης, δηλαδή τη δημιουργία ενός κύματος ηλεκτρικής δραστηριότητας, που παράγεται στη μεμβράνη του νευρώνα και διαδίδεται κατά μήκος του.

Όταν ένας νευρώνας βρίσκεται σε ηρεμία, δεν δέχεται δηλαδή ερεθίσματα ή δέχεται αλλά η έντασή τους είναι μικρότερη από κάποια οριακή τιμή ανάμεσα στην εξωτερική και την εσωτερική επιφάνεια της κυτταρικής του μεμβράνης υπάρχει διαφορά δυναμικού. Στην εξωτερική επιφάνεια της μεμβράνης υπάρχει υψηλή συγκέντρωση ιόντων νατρίου, ενώ στην εσωτερική επιφάνεια υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση ιόντων καλίου και αρνητικών ιόντων. Όταν ένας νευρώνας δεχτεί σε κάποιο σημείο της μεμβράνης του ερέθισμα με ένταση μεγαλύτερη από μια συγκεκριμένη τιμή, τότε στο σημείο αυτό αυξάνεται για 1 msec η διαπερατότητα της μεμβράνης σε ιόντα νατρίου. Τα ιόντα νατρίου εισρέουν μαζικά στο κύτταρο και η εσωτερική μεμβράνη φορτίζεται θετικά σε σχέση με την εξωτερική. Οι σύντομες μεταβολές στο δυναμικό της μεμβράνης προκαλούν αντίστοιχες αλλαγές σε γειτονικές περιοχές της μεμβράνης.

(http://photodentro.edu.gr/lor/r/8521/6662?locale=el)

2. Εμμηνορυσιακός κύκλος

Από την ωρίμανση ενός ωαρίου μέχρι την ωρίμανση του επόμενου, σε περίπτωση που δεν συμβεί γονιμοποίηση, συμπληρώνεται ένας κύκλος που ονομάζεται έμμηνος κύκλος. Ο κύκλος αυτός διαρκεί περίπου 28 ημέρες. Οι επιστήμονες θεωρούν ως 1η ημέρα του κύκλου την ημέρα έναρξης της έμμηνης ρύσης (περιόδου).

1η – 5η ημέρα: Το ωάριο που δεν έχει γονιμοποιηθεί αποβάλλεται μαζί με βλέννα, αίμα και κυτταρικά υπολείμματα μέσω του κόλπου.

6η – 13η ημέρα : Ένα ωάριο ωριμάζει σε μία από τις δύο ωοθήκες. Το ενδομήτριο γίνεται παχύτερο. Ετοιμάζεται να δεχτεί το έμβρυο και να βοηθήσει στην ανάπτυξή του, σε πε΄ριπτωση που το ωάριο γονιμοποιηθεί.

14η ημέρα: Το ωάριο ελευθερώνεται στη σάλπιγγα (ωορρηξία) και ξεκινάει το ταξίδι του με προορισμό τη μήτρα. Η γονιμοποίησή του μπορεί να γίνει μόνο το χρονικό διάστημα που βρίσκεται στη σάλπιγγα.

15η – 28η ημέρα: Αν το ωάριο γονιμοποιηθεί, το ζυγωτό αρχίζει να διαιρείται καθώς κινείται προς τη μήτρα. Όταν φτάσει στη μήτρα, το έμβρυο εμφυτεύεταιστο ενδομήτριο. Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, θα αρχίσει ένας νέος έμμηνος κύκλος.

(Από το βιβλίο Βιολογία Α’ Γυμνασίου, Ε. Μαυρικάκη, Μ. Γκούβρα, Α. Καμπούρη)

(...)


Αντικαταστάθηκε το Αρ.Πρωτ.143685/Δ2/17-09-2019/ΥΠΑΙΘ

Pin It

Εκτύπωση