ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Δημοτικού Σχολείου / Πρόγραμμα Σπουδών

Εκτύπωση  
Pin It

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Αρ.Φύλλου 698
4 Μαρτίου 2020

Αριθμ. 31585/Δ2
Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο.

Η ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 11 εδαφ. ε’ και του άρθρου 5 παρ. 11 εδαφ. γ’ του ν. 1566/1985 (Α’ 167), όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν με τις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 1, 2 του ν. 2525/1997 (Α’ 188) «Ενιαίο Λύκειο, πρόσβαση των αποφοίτων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και άλλες διατάξεις».
2. Τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 3 περ. α υποπ. ββ του ν. 3966/2011 (Α’ 118) «Θεσμικό πλαίσιο των Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων, Ίδρυση Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Οργάνωση του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» και λοιπές διατάξεις».
3. Το π.δ. 81/2019 (Α’ 119) με θέμα «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους - Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων».
4. Το π.δ. 83/2019 (Α’ 121) με θέμα «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών».
5. Το π.δ. 84/2019 (Α’ 123) με θέμα «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων».
6. Την αριθμ. 6631/Υ1/20-07-2019 (Β’ 3009) απόφαση του Πρωθυπουργού και της Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων με θέμα: «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, Σοφία Ζαχαράκη».
7. Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α’ 98).
8. Την αριθμ. 11/27-02-2020 (ανακοινοποίηση στο ορθό 03-03-2020) πράξη του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
9. Το γεγονός ότι από την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού του Υ.ΠΑΙ.Θ. για τις δαπάνες που καλύπτονται από αυτόν, σύμφωνα με την αριθμ. Φ.1/Γ/105/31539/Β1/04-03-2020 εισήγηση του άρθρου 24 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 παρ. 6 του ν. 4337/2015 (Α’ 129) της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, αποφασίζουμε:

Άρθρο μόνον

Το Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο ορίζεται ως εξής:

Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου

1. Το μάθημα των Θρησκευτικών ως οργανικό μέρος της σχολικής Εκπαίδευσης

Το μάθημα των Θρησκευτικών εντάσσεται στα υποχρεωτικά σχολικά μαθήματα, τα οποία διδάσκονται στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Η οργάνωση και η λειτουργία του θεμελιώνονται στο Σύνταγμα της Ελλάδας, στους νόμους του κράτους και τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ.

Βασική μορφωτική αποστολή του μαθήματος των Θρησκευτικών είναι η ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των μαθητών και των μαθητριών.

Στην υποχρεωτική Εκπαίδευση (Δημοτικό-Γυμνάσιο) το μάθημα των Θρησκευτικών περιλαμβάνεται στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα των τάξεων Γ’, Δ’, Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού και των τάξεων Α’, Β’ και Γ’ Γυμνασίου. Διδάσκεται δύο διδακτικές ώρες εβδομαδιαίως στις τάξεις αυτές. Λαμβάνοντας υπόψη τη διδακτική μεθοδολογία, πάνω στην οποία βασίζεται η διδασκαλία του μαθήματος. Επισημαίνεται ότι τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα επιτυγχάνονται, όταν το μάθημα διδάσκεται για κάθε τμήμα σε συνεχόμενο δίωρο κάθε εβδομάδα.

Το Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών οικοδομείται με βάση τη θρησκευτική παράδοση του τόπου, δηλ. την παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως αυτή θεμελιώθηκε στη Βίβλο, σαρκώθηκε στη ζωή των αγίων Πατέρων της και αποτυπώθηκε στα μνημεία του πολιτισμού. Άλλωστε, η θεολογία, η ζωή, ο τρόπος σκέψης αλλά και ο πολιτισμός που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μέσα στους κόλπους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, συνιστούν διαστάσεις οι οποίες συνέβαλαν, μεταξύ των άλλων, στη διαμόρφωση της ιστορίας και του πολιτισμού της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Με το σκεπτικό αυτό, η ζωή και η παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας αποτελούν παράμετρο του δημόσιου χώρου της ελληνικής πραγματικότητας. Επιπλέον, ο Ορθόδοξος πολιτισμός και η γλώσσα του αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του πλαισίου της ελληνικής εκπαίδευσης, στην οποία ουσιαστικά συμβάλλουν, υποστηρίζοντας αποτελεσματικά τη θρησκευτική, γνωστική, πνευματική, κοινωνική, ηθική, ψυχολογική, αισθητική, και δημιουργική ανάπτυξη των ανθρώπων. Και ακριβώς για τον λόγο αυτό, το μάθημα των Θρησκευτικών εντάσσεται στον κανόνα των υποχρεωτικών σχολικών μαθημάτων του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, το μάθημα των Θρησκευτικών αποτελεί ένα μάθημα παιδείας και Ορθόδοξης Χριστιανικής παράδοσης.

2. Ο σκοπός της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών

Όπως όλα τα διακριτά μαθήματα του σχολείου, ομοίως και το μάθημα των Θρησκευτικών ακολουθεί τις προδιαγραφές, βάσει των οποίων αναπτύσσεται η παιδαγωγική και εκπαιδευτική διαδικασία που υλοποιείται εντός του σχολείου· συνεπώς, διαφοροποιείται από την κατήχηση, η οποία και αποτελεί έργο της Εκκλησίας.

Με βάση τα παραπάνω, ο σκοπός της διδασκαλίας του Μαθήματος των Θρησκευτικών εντάσσεται αναπόσπαστα στον γενικό σκοπό της σχολικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως και όλα τα άλλα διακριτά μαθήματα, τα οποία ανήκουν στον κανόνα των σχολικών μαθημάτων, συμβάλλει ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες να καταστούν ελεύθεροι και υπεύθυνοι πολίτες, που σέβονται τις αρχές της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Ειδικότερα, η διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο θέτει ως σκοπό:

  1. Να οικοδομήσει ένα στιβαρό μορφωτικό πλαίσιο/πεδίο γνώσης και κατανόησης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, έχοντας ως γνώμονα το αγιογραφικό-βιβλικό της υπόβαθρο, τη δογματική της διδασκαλία, την ηθική της, την εν Αγίω Πνεύματι εμπειρία της, και εν γένει την παράδοσή της, ως πνευματικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Ευρώπης, αλλά και ως ζωντανής πηγής έμπνευσης, πίστης και ηθικής για τον σύγχρονο άνθρωπο.
  2. Να συνεισφέρει δημιουργικά στην ανάπτυξη και καλλιέργεια της θρησκευτικής συνείδησης των Ορθόδοξων Χριστιανών μαθητών και μαθητριών, και παράλληλα να συμβάλει στην ολόπλευρη ανάπτυξή τους (θρησκευτική, γνωστική, πνευματική, κοινωνική, ηθική, ψυχολογική, αισθητική, και δημιουργική).
  3. Να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και να προσφέρει τις ευκαιρίες, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες να αναπτύξουν ικανότητες και επάρκειες - αλλά και διαθέσεις και στάσεις ζωής- που χαρακτηρίζουν τον θρησκευτικά εγγράμματο άνθρωπο, καλλιεργώντας παράλληλα την ηθική και κοινωνική του ευαισθησία απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις της εποχής μας.
  4. Να παρέχει στους μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου, σε διακριτές θεματικές ενότητες, ικανοποιητική κατάρτιση για τις εκφάνσεις του θρησκευτικού φαινομένου, δηλαδή τις μεγάλες και ζωντανές θρησκείες του κόσμου, εφόσον αυτές στο πλαίσιό τους, θεωρούνται χώροι έκφρασης πίστης και ορισμένου ηθικού τρόπου ζωής αλλά και σε κάθε περίπτωση αποτελούν πηγές πολιτισμού.

3. Η δομή και η λειτουργικότητα των ενοτήτων του Προγράμματος Σπουδών


α. Γενικές Επάρκειες κάθε Τάξης:

Παρουσιάζονται συνοπτικά οι γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες που θα πρέπει να έχουν κατακτήσει οι μαθητές και μαθήτριες κατά το τέλος της φοίτησής τους στην εν λόγω τάξη. Η τριμερής κατηγοριοποίησή τους (γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες) βοηθά τον εκπαιδευτικό να συνειδητοποιήσει:

  1. Τον ολιστικό χαρακτήρα της θρησκευτικής εκπαίδευσης, καθώς και τις πολλαπλές του διαστάσεις και κλιμακώσεις: από την κατάκτηση, την εμπέδωση και ενίσχυση της γνώσης, έως τη διεύρυνση της ζωής -προσωπικής και κοινωνικής- των μαθητών.
  2. Την αλληλεξάρτησή τους, καθώς η ανάπτυξη μίας Επάρκειας ευνοεί την ανάπτυξη της άλλης.
  3. Την αλληλουχία και την ανέλιξή τους από τάξη σε τάξη.

β. Οι Θεματικές Ενότητες (ΘΕ)

Οι ΘΕ δεν αναπτύσσονται σε μία ωριαία διδασκαλία, αλλά σε μια σειρά διδακτικών ωρών, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του/της εκπαιδευτικού και ανάλογα με την ομάδα των μαθητών/τριών. Η λογική της οργάνωσης κάθε ΘΕ μπορεί να αναγνωριστεί στην ανάπτυξη των τριών (3) στηλών της, οι οποίες παρουσιάζουν διεξοδικά τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα της μαθησιακής διαδικασίας (το «ΓΙΑΤΙ»), τα περιεχόμενα της διδασκαλίας (το «ΤΙ»), καθώς και τη διδακτική μεθοδολογία που προτείνεται για την υλοποίησή της (το «ΠΩΣ»).

Ο τίτλος κάθε ΘΕ (υπο)δηλώνει την έννοια/κλειδί που τη διατρέχει. Συχνά οι τίτλοι διατυπώνονται με ένα ερώτημα ή μια φράση-σύνθημα, ενισχύοντας τη στρατηγική επιλογή του ΠΣ για ανάπτυξη της διδασκαλίας. Στην παρουσίαση όλων των ΘΕ διακρίνεται σαφώς η λογική της ανάπτυξής τους όχι μόνον σε κάθε τάξη, γύρω από τους συγκεκριμένους βασικούς άξονες/ιδέες, αλλά και σε όλο το ΠΣ από τάξη σε τάξη.

γ. Οι τρεις οριζόντιες στήλες κάθε Θεματικής Ενότητας

i) Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα (ΠΜΑ)

Τα ΠΜΑ περιγράφουν τις γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες, τις οποίες καλούνται να κατακτήσουν οι μαθητές και μαθήτριες κατά την ολοκλήρωση της διδασκαλίας της εν λόγω ΘΕ. Στη σχετική στήλη τα ΠΜΑ ακολουθούν τη λογική της ανάπτυξης των Βασικών Θεμάτων. Ωστόσο, κάθε ΠΜΑ μπορεί να συνδέεται με περισσότερα του ενός Βασικού Θέματος.

Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής του/της εκπαιδευτικού, ότι τα ΠΜΑ συγκεκριμενοποιούν τις Επάρκειες κάθε τάξης, δηλ. τις γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες, που χρειάζεται να αποκτήσουν οι μαθητές και μαθήτριες σε κάθε τάξη.

ii) Βασικά θέματα (ΒΘ) της θεματικής ενότητας

Καταγράφουν τις πλευρές του θέματος, τις οποίες θα επεξεργαστούν οι μαθητές και μαθήτριες, καθώς και το βασικό corpus γνώσεων γύρω από το θέμα που χρειάζεται να οικοδομήσουν. Οι στήλες αναπτύσσονται σε μια εσωτερική «κάθετη» λογική οργάνωσης, την οποία ο εκπαιδευτικός οφείλει να αναγνωρίσει και να εξετάσει πριν εκπονήσει τον σχεδιασμό της διδασκαλίας του σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε τάξης.

Με αυτόν τον τρόπο θα είναι σε θέση να αποφασίσει και να επιλέξει στοχευμένα και τεκμηριωμένα από τις στήλες της ΘΕ:

α) Με ποια ΒΘ θα ασχοληθεί και ποιο εκπαιδευτικό υλικό θα χρησιμοποιήσει (ΤΙ).
β) Ποιες από τις δραστηριότητες μπορούν να υπηρετήσουν την προσέγγιση που σχεδιάζει (ΠΩΣ).
γ) Ποια συγκεκριμένα ΠΜΑ προσδοκά να αναδυθούν και να ενστερνιστούν οι μαθητές κατά τη διδασκαλία που σχεδιάζει (ΓΙΑΤΙ).

Συνακόλουθα, είναι φανερή η οργανική σύνδεση των ΒΘ με τα ΠΜΑ (όχι απαραίτητα με ένα), τις Δραστηριότητες (είτε τις ενδεικτικές είτε άλλες συναφείς δικές του) και το Εκπαιδευτικό Υλικό.

Κατά κανόνα, το πρώτο ΒΘ αναφέρεται σε εμπειρίες και βιώματα των παιδιών συναφών με τον τίτλο της ΘΕ.

Δεν πρόκειται για μια φάση απλής «βιωματικής προπαρασκευής» των μαθητών, αλλά για μια διευρυμένη ανάδειξη των προσωπικών διαστάσεων του ΒΘ, η οποία θα διατρέχει εφεξής την σε βάθος επεξεργασία ολόκληρης της ΘΕ. Γίνεται έτσι φανερό ότι οι μαθητές προσκαλούνται σε μια υπαρξιακή συνομιλία με το περιεχόμενο όλων των ΒΘ της ΘΕ.

iii) Ενδεικτικές Δραστηριότητες

Πρόκειται για στοχευμένες και προσεκτικά δομημένες από τον εκπαιδευτικό δράσεις για την οργάνωση του περιβάλλοντος μαθητείας κατά τη διδασκαλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών.

Οι Ενδεικτικές Δραστηριότητες:

  • Ενισχύουν τις γνώσεις των μαθητών και τους υποστηρίζουν στην περαιτέρω εμπέδωση.
  • Εκπαιδεύουν τους μαθητές σε ποικίλες προσεγγίσεις των θρησκευτικών θεμάτων (βιωματική, διαθεματική, διαλογική, ερμηνευτική, στοχασμό, δημιουργική έκφραση, δράσεις κ.ά.).
  • Καλλιεργούν την ενσυναίσθηση ως κοινωνική δεξιότητα και ενισχύουν την αίσθηση της σχολικής τάξης ως κοινότητας.
  • Ευνοούν την ανάπτυξη συγκεκριμένων ικανοτήτων, δεξιοτήτων, διαθέσεων και στάσεων των μαθητών, δηλαδή την ολόπλευρη ανάπτυξή τους.
  • Υπηρετούν όχι μόνο τα ΠΜΑ, αλλά κατ’ επέκταση τις Επάρκειες κάθε τάξης.
  • Είναι ποικιλόμορφες και θεωρητικά θεμελιωμένες.
  • Προσφέρουν δυνατότητες αξιολόγησης - ποιοτικού κυρίως χαρακτήρα - τόσο στον εκπαιδευτικό όσο και στους ίδιους τους μαθητές και τις ίδιες τις μαθήτριες.

Οι Δραστηριότητες είναι ενδεικτικές και προτεινόμενες. Ο/Η εκπαιδευτικός διαμορφώνει ελεύθερα τη διδασκαλία του/της με βάση τα ΠΜΑ.

Επιπλέον, ταξινομούνται ανάλογα με το είδος τους.

Στο ΔΗΜΟΤΙΚΟ σε:

Α. Βιωματικές,
Β. Ομαδικές,
Γ. Δημιουργικής Έκφρασης,
Δ. Επισκέψεις/Εκδηλώσεις/Δράσεις και
Ε. Παιχνίδια και Ασκήσεις από Λογισμικά.

Στο ΓΥΜΝΑΣΙΟ σε:

Α. Βιωματικές,
Β. Ομαδικές,
Γ. Δημιουργικής Έκφρασης,
Δ. Διαθεματικές και
Ε. Επισκέψεις/Εκδηλώσεις/Δράσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, αφενός επιβεβαιώνεται στην πράξη η βασική θεώρηση του ΠΣ για τη μεταμορφωτική δυναμική της θρησκευτικής εκπαίδευσης και, αφετέρου, παρέχεται στον/στην εκπαιδευτικό η δυνατότητα να ελέγχει αν κινείται ισορροπημένα, ώστε το μάθημα των Θρησκευτικών να συνδυάζει την κατάκτηση γνώσεων με τη βιωματική προσέγγισή τους, προς όφελος της ολόπλευρης και ιδιαίτερα της θρησκευτικής ανάπτυξης των μαθητών.

δ. Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση των μαθητών υπερβαίνει την ποσοτικού χαρακτήρα αθροιστική (τελική) αξιολόγηση των επιδόσεών τους και προσανατολίζεται στον έλεγχο ποιοτικότερων χαρακτηριστικών, τα οποία προϋποθέτουν την ολιστική προσέγγιση του μαθητή και της μαθήτριας.

Έτσι, ως προς τις γνώσεις ελέγχεται η δυνατότητα των μαθητών και μαθητριών όχι απλώς να τις αναπαράγουν, αλλά κυρίως να τις ερμηνεύουν, να τις αναλύουν, να τις συσχετίζουν, να τις ερμηνεύουν, να τις εφαρμόζουν, να τις χρησιμοποιούν με κριτήρια και να εμπνέονται από αυτές.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, υπαγορεύεται η διαμορφωτική αξιολόγηση, η οποία προσφέρει ευκαιρίες, όχι μόνον στον/στην εκπαιδευτικό, αλλά και στους μαθητές και στις μαθήτριες, προκειμένου να κρίνουν την ποιότητα και τα αποτελέσματα της μαθησιακής διαδικασίας, με στόχο τη συνειδητή και στοχευμένη βελτίωσή τους. Τα ίδια τα ΠΜΑ και οι Δραστηριότητες του ΠΣ δίνουν ιδέες και διευκολύνουν τον/την εκπαιδευτικό να αξιολογεί και να διαμορφώνει ανάλογα την πορεία της διδασκαλίας του/της.

ε. Βιβλίο Μαθητή/Οδηγός Εκπαιδευτικού.

Για την εφαρμογή του ΠΣ απαιτούνται Βιβλίο για τον μαθητή και τη μαθήτρια για κάθε τάξη του Δημοτικού και Γυμνασίου και Οδηγός Εκπαιδευτικού ώστε να υποστηρίζεται το διδακτικό έργο του/της.

Πρόγραμμα Σπουδών Δημοτικού

Ο κόσμος της χριστιανικής πίστης

Γ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Δ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ε' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ:

Ανακαλύπτουμε εικόνες, πρόσωπα και ιστορίες
(50 ώρες)

1. Ζούμε μαζί
(3 δίωρα)

2. Χριστιανικές γιορτές: Μέρες γεμάτες χαρά και νόημα
(3 δίωρα)

3. Κυριακή: Μια σημαντική ημέρα της εβδομάδας
(2 δίωρα)

4. Χριστούγεννα:
Ο Θεός γίνεται άνθρωπος
(4δίωρα)

5. Τα παιδιά: Η χαρά και η ελπίδα του κόσμου
(3 δίωρα)

6. Ιησούς Χριστός, ο Σωτήρας του κόσμου
(3 δίωρα)

7. «Χριστός Ανέστη»:
Γιορτάζοντας το Πάσχα
(4δίωρα)

8. Ο κόσμος μας, ένα στολίδι
(3 δίωρα)

Ανακαλύπτουμε εικόνες, πρόσωπα και ιστορίες
(50 ώρες)

1. Προσευχή: Η επικοινωνία με τον Θεό
(3 δίωρα)

2. Παναγία, η Μητέρα του Χριστού
(3 δίωρα)

3. Σπουδαία «παιδιά»
(4δίωρα)

4. Όλοι ίσοι, όλοι διαφορετικοί
(4δίωρα)

5. Ιεροί τόποι και ιερές πορείες
(4δίωρα)

6. Άγιοι της Εκκλησίας και του τόπου μας
(4δίωρα)

7. Αγία Γραφή: Το ιερό βιβλίο της Εκκλησίας
(3 δίωρα)

Ανακαλύπτουμε κείμενα,
μνημεία, τόπους και γεγονότα
(50 ώρες)

1. Προφήτες της Βίβλου: Κλήση για μετάνοια και αναγγελία του Μεσσία
(3 δίωρα)

2. «Εγώ ειμί η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή». Η διδασκαλία του Χριστού
(4δίωρα)

3. Συμπόρευση με όρια και κανόνες
(2 δίωρα)

4. Αναγνωρίζοντας και διορθώνοντας τα λάθη μας
(3 δίωρα)

5. Η Εκκλησία του Χριστού μπαίνει στην ιστορία
(4δίωρα)

6. Αγώνας για τη διαφύλαξη της αλήθειας
(6 δίωρα)

7. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται στον κόσμο
[3 δίω

Ανακαλύπτουμε κείμενα, μνημεία, τόπους και γεγονότα
(50 ώρες)

1. Οι πρώτοι Χριστιανοί: Δυσκολίες και περιπέτειες
(4δίωρα)

2. Διωγμοί και εξάπλωση του Χριστιανισμού. Πρόσωπα και μαρτυρίες
(4δίωρα)

3. Η Αγία Γραφή, ένα θεόπνευστο και διαχρονικό βιβλίο
(4δίωρα)

4. Ανακαλύπτοντας τα κείμενα της Αγίας Γραφής
(4δίωρα)

5. Η Θεία Ευχαριστία: Πηγή και κορύφωση της ζωής της Εκκλησίας
(5 δίωρα)

6. Μνημεία και τόποι λατρείας: αποτυπώσεις της πίστης
(4δίωρα)

Α , Κύκλος (Γ' & Δ , τάξη Δημοτικού)

Ανακαλύπτουμε εικόνες πρόσωπα και ιστορίες

Βασικός σκοπός

Βασικός σκοπός του Α , κύκλου είναι μια πρώτη γνωριμία των μαθητών με τον Χριστιανισμό, πρωτίστως με την εξωτερική-συμβολική έκφρασή του και -σε ένα πρώτο εισαγωγικό επίπεδο- με την εσωτερική και ιδιαίτερη ποιότητα της λειτουργίας του. Στον κύκλο αυτόν δίνεται έμφαση κυρίως σε εικόνες, πρόσωπα και ιστορίες. Τα βασικά Θέματα της διδασκαλίας διασυνδέονται με τις εμπειρίες των μαθητών από τη σχολική και οικογενειακή ζωή, καθώς και με το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν.

Γ' Δημοτικού

Ανακαλύπτουμε εικόνες, πρόσωπα και ιστορίες

Θεματικές Ενότητες

  1. Ζούμε μαζί (3 δίωρα)
  2. Χριστιανικές γιορτές: Μέρες γεμάτες χαρά και νόημα (3 δίωρα)
  3. Κυριακή: Μια σημαντική ημέρα της εβδομάδας (2 δίωρα)
  4. Χριστούγεννα: Ο Θεός γίνεται άνθρωπος ( 4 δίωρα)
  5. Τα παιδιά: Η χαρά και η ελπίδα του κόσμου (3 δίωρα)
  6. Ιησούς Χριστός, ο Σωτήρας του κόσμου (3 δίωρα)
  7. «Χριστός Ανέστη»: Γιορτάζοντας το Πάσχα ( 4 δίωρα)
  8. Ο κόσμος μας, ένα στολίδι (3 δίωρα)

Γ' Δημοτικού Γενικές επάρκειες της τάξης

Οι μαθητές και οι μαθήτριες επαρκώς:

  • να εξοικειωθούν με σύμβολα. εικόνες, γιορτές, λατρευτικά γεγονότα και έθιμα της Ορθόδοξης χριστιανικής παράδοσης
  • να συναισθάνονται τη σημασία που έχει για τους χριστιανούς το πρόσωπο του Ιησού Χριστού
  • να αναγνωρίζουν τις γιορτές των κύριων σταθμών της ζωής του Χριστού (Χριστούγεννα, Πάσχα)
  • να προσεγγίζουν αξίες του Χριστιανισμού για την ανακαίνιση και τη μεταμόρφωση της ζωής (αγάπη, προσφορά,
    αλληλεγγύη, θυσία. χαρά, ελπίδα, συμφιλίωση με την κτίση)
  • να καλλιεργούν την παρατηρητικότητά τους και τα αισθητικά τους κριτήρια
  • να εκφράζουν συναισθήματα, προσωπικές απόψεις και επιχειρήματα
  • να συνειδητοποιούν ότι η πίστη μπορεί να φέρνει κοντά τους ανθρώπους
  • να αναπτύσσουν οικολογική και κοινωνική ευαισθησία

1. Ζούμε μαζί (3 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) μοιράζονται εμπειρίες γύρω από τις σχέσεις τους (οικογενειακές, φιλικές, σχολικές)

β) συναισθάνονται τη σημασία της αλληλεγγύης, της αγάπης και της αλληλοπροσφοράς μεταξύ τους

γ) ανακαλύπτουν διαστάσεις των ανθρώπινων σχέσεων στις βιβλικές ιστορίες

δ) αναγνωρίζουν ότι ο Θεός αγαπά όλους τους ανθρώπους χωρίς διάκριση

Ι. Οι άλλοι κι εγώ
ί. Οικογένεια, συγγενείς, φίλοι, συμμαθητές,
ίί. Κρίσεις και προβλήματα
ίίί. Αγάπη, φροντίδα, συγγνώμη

ΙΙ. Από την Παλαιά Διαθήκη
ί. Ησαύ - Ιακώβ (Γεν 25, 19-34. 27, 1-42. 33, 1-12)
ίί. Ο Ιωσήφ και τα αδέλφια του (Γεν 37,1-35)
ίίί. Δαβίδ και Σαούλ (Βασ Α' 16, 14-23. 18, 6-16)
iv. Δαβίδ και Ιωνάθαν (Βασ Α'18, 1-4, 20ΒασΒ'1, 17-27)

ΙΙΙ. Από την Καινή Διαθήκη
ί. «Χαρείτε μαζί μου, γιατί βρήκα το χαμένο μου πρόβατο»: Η παρα του καλού ποιμένα (Λκ 15, 4-6)
ίί. «Τον αγκάλιασε σφιχτά και τον καταφιλούσε»: Η παραβολή του σπλαχνικού πατέρα (Λκ 15, 11-3

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παιχνίδι γνωριμίας (π.χ. με μπάλα σε κύκλο)
2. Αφήγηση από τον δάσκαλο και παρουσίαση σκηνών με θέμα την αλληλεγγύη και την αγάπη (π.χ. Όσκαρ Ουάιλντ, Ο εγωιστής γίγαντας
3. Δραστηριότητα σε κύκλο: Καθισμένοι σε κύκλο ενθαρρύνονται να συνεχίσουν κάποιες φράσεις-δηλώσεις (λ.χ. «κάποτε ήμουν λυπημένος όταν ...», «κάτι που με ανησυχεί είναι ...», «όταν ήμουν μικρότερος φοβόμουν ...», «νιώθω θυμό όταν ...»). Στη συνέχεια συζητούν σε ομάδες των 4 για την αντιμετώπιση κάθε ανησυχίας (στόχος: Να αποδεχτούν και να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και να κατανοήσουν ότι μπορούν να τα χειρίζονται
4. «0 καλύτερός μου φίλος»: Σε μια κόλλα γράφουν τρία πράγματα που μοιράζονται μ' αυτόν και τα παρουσιάζουν στην τάξη
5. Βρίσκουν λέξεις-κλειδιά από τις παλαιοδιαθηκικές αφηγήσεις (π.χ. ζήλια, θυμός, εκδίκηση, αγάπη, συγχώρηση). Ο δάσκαλος τις γράφει στον πίνακα και αφού τις βάλουν σε συννεφάκια (άσπρα και γκρίζα) συζητούν: Ποια από αυτά μπορούμε να αναγνωρίσουμε στις σχέσεις μας; Οι συνέπειές τους στα πρόσωπα των αφηγήσεων - οι συνέπειές τους σε εμάς
6. Παιχνίδι ρόλων για τις βιβλικές αφηγήσεις του 11 και του ΙΙΙ (π.χ. «Κύκλος συνείδησης» του Ιακώβ, «Παρουσίαση σκηνής»: Τα αδέλφια του Ιωσήφ συζητούν την εξόντωσή του, «συλλογικός ρόλος» για την παραβολή του καλού ποιμένα)
7. Παγωμένη εικόνα για τη συμφιλίωση Ησαύ - Ιακώβ και την παραβολή του σπλαχνικού πατέρα (π.χ. ο πατέρας υποδέχεται τον άσωτο)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Μελέτη περίπτωσης: Μετά από την περιγραφή ενός σχολικού καυγά, συζητούν πώς ένιωσαν οι ίδιοι και πώς αντέδρασαν, όταν κάποιος π.χ. τους έσπρωξε, τους εκνεύρισε ή τους κορόιδεψε. (στόχος: Να συνειδητοποιήσουν ότι οι αντιδράσεις τους μπορεί να έχουν χειρότερες ή καλύτερες συνέπειες). Αναστοχασμός πάνω στα συμπεράσματά τους μετά την επεξεργασία των βιβλικών ιστοριών
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking): α) Η συμφιλίωση Ησαύ - Ιακώβ του Γκ. Ντορέ («αντιλαμβάνομαι, γνωρίζω, φροντίζω>>), και β) Η επιστροφή τον Ασώτου του Ρέμπραντ («βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»)

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Ζωγραφίζουν την οικογένειά τους και την παρουσιάζουν στην τάξη. Στη συνέχεια δημιουργούν μια κοινή ζωγραφιά σε ένα μεγάλο χαρτόνι στον τοίχο με θέμα «η συντροφιά της τάξης μας». (στόχος: Να συναισθανθούν το «άνοιγμα» από την οικογένεια στο σχολείο). Παραλλαγή: Οι μαθητές φτιάχνουν ζωγραφιές με θέμα «Κάτι που μου αρέσει να κάνω», «Κάτι που με κάνει ευτυχισμένο», «Κάτι που με στενοχωρεί», «Κάτι που μου φαίνεται ενδιαφέρον» κλπ., αποσκοπώντας στη διερεύνηση κοινών στόχων που μας ενώνουν
2. Φωτογραφίζονται όλοι μαζί. Η φωτογραφία κόβεται σε μικρά κομμάτια και φτιάχνουν το παζλ της
3. Ατελιέ / δουλειά στο σπίτι: Σχεδιάζουν σε σκίτσα την παραβολή του χαμένου προβάτου. Κατασκευές μορφών με πλαστελίνη

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Διοργάνωση μιας κοινής δραστηριότητας (π.χ. πάμε όλοι μαζί σε μια κινηματογραφική ή θεατρική παράσταση)
2. Μια βόλτα στη γειτονιά μας/μια βόλτα στην πόλη μας (στόχος: Κατανόηση της έννοιας της συνύπαρξης)

2. Χριστιανικές γιορτές: Μέρες γεμάτες χαρά και νόημα (3 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) μοιράζονται εμπειρίες και συναισθήματα από τη συμμετοχή τους σε γιορτές με θρησκευτικό περιεχόμενο

β) ανακαλύπτουν παραδείγματα σημαντικών χριστιανικών γιορτών

γ) αναγνωρίζουν θρησκευτικά σύμβολα του Χριστιανισμού

δ) επιβεβαιώνουν ότι οι θρησκευτικές γιορτές φέρνουν κοντά τους ανθρώπους και τους καλούν να γίνουν καλύτεροι

Ι. Χαιρόμαστε γιορτάζοντας
i. Σχολικές γιορτές
ii. Τοπικές γιορτές
iii. Ονομαστική γιορτή

ΙΙ. Μέρες γιορτής των Χριστιανών:
i. Ο εκκλησιαστικός χρόνος και οι γιορτές
ii. Κάθε μέρα γιορτάζει ένας άγιος
iii. Η χαρά της πανήγυρης ενός ναού
iv. Κάθε τόπος γιορτάζει τον άγιό του
v. Τα ελληνικά σχολεία γιορτάζουν: Ο σχολικός Αγιασμός, η γιορτή των Τριών Ιεραρχών

ΙΙΙ. Χριστιανικά σύμβολα
i. Ο Σταυρός
ii. ΙΧΘΥΣ
iii. Η ναυς
iv. Η άμπελος
v. Ο ναός

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι. Παρουσίαση σκηνών: Από το πανηγύρι του χωριού μας, από τη γιορτή στο σπίτι μας
2. Παιχνίδι ρόλων: Οικοδεσπότες και επισκέπτες σε μια γιορτή

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι. Φτιάχνουν ένα ημερολόγιο τοίχου στο οποίο καταγράφουν γιορτές, επετείους κ.ά. όλων των μαθητών
2. Βρίσκουν στο διαδίκτυο τους πολιούχους αγίους μεγάλων ελληνικών πόλεων
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Η εικόνα των Τριών Ιεραρχών, εικόνα του 14°" αι., Βυζαντινό και Χριστιαν ικό Μουσείο Αθήνας
4. Βρίσκουν από το διαδίκτυο και παρουσιάζουν έθιμα και εικόνες θρησκευτικών γιορτών

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙ ΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Αφήγηση της ζωής του αγίου το όνομα του οποίου φέρουμε
2. Κατασκευή πόστερ με χριστιαν ικά σύμβολα
3. Διαμόρφωση ενός Κουτιού Υλικού γιορτών (ένα για γιορτές του Χριστού, ένα για γιορτές της Θεοτόκου και ένα για γιορτές αγίων) όπου βάζουν κατασκευές με σύμβολα, ζωγραφιές, αντικείμενα κ.ά.
4. Ένας μαθητής περιγράφει μια γιορτή

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Επίσκεψη στον ναό του πολιούχου αγίου της πόλης/του χωριού, συμμετοχή σε ένα πανηγύρι

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό ΣΤ' τάξης: α) Ζώντας μαζί με την αλήθεια
2. Παιχνίδια από το λογισμικό Γ' -Δ' τάξης: Γιορτές και πανηγύρια της Ορθοδοξίας (βρες το σωστό, σωστό/λάθος, βρες τη λέξη, παζλ)

3. Κυριακή: Μια σημαντική ημέρα της εβδομάδας (2 δί ωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) περιγράφουν εμπειρίες και βιώματά τους από την Κυριακή ως μιας ξεχωριστής ημέρας

β) εκτιμούν την ιερότητα της Κυριακής για τους χριστιανούς

γ) αντιλαμβάνονται την ιδιαίτερη σχέση των πιστών με τον ναό

δ) αναγνωρίζουν αντικείμενα από τη λατρεία του Χριστιανισμού

Ι. Κυριακή, μια διαφορετική ημέρα:
ί. Ημέρα αργίας ή ημέρα γιορτής;

ΙΙ. Η Κυριακή των Χριστιανών:
i. Τι σημαίνει «Κυριακή»;
ii. Η τέλεση της Θείας Λειτουργίας στον ναό

ΙΙΙ. Ο χριστιανικός ναός:
i. Ναός, Σταυρός, καμπάνες: Το κάλεσμα των πιστών
ii. Οι Χριστιανοί μέσα στον ναό:
Ιερέας, ψάλτες, πιστοί
iii. Εικόνες, κεριά, θυμίαμα

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Οι μαθητές αφηγούνται σε ομάδα: «Τι κάνω κάθε Κυριακή» (στόχος: Μια πρώτη προσέγγιση του «ξεχωριστού» χρόνου)
2. Παγωμένη εικόνα: Στιγμιότυπα από την Κυριακή μου

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Συζητούν σε ομάδες για το τι θα ήθελαν να μάθουν για τον χριστιανικό ναό
2. Έρευνα: Ο ρόλος των κληρικών και των πιστών στη διάρκεια της προσευχής στον ναό
3. TPS με θέμα: «Τι μας "ζητάει" να σκεφτούμε και να κάνουμε μια τέτοιου είδους ξεχωριστή ημέρα;»

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Κατασκευάζουν ναούς από χαρτόνι, πηλό, πλαστελίνη κ.ά. υλικά

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Επίσκεψη σε ναό σε ώρα λατρείας. Περιγραφή της ατμόσφαιρας αλλά και των συναισθημάτων των μαθητών για όσα βλέπουν γύρω τους

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό ΣΤ' τάξης: α) Ζώντας μαζί με την αλήθεια.

4. Χριστούγεννα: Ο Θεός γίνεται άνθρωπος (4 δί ωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) περιγράφουν βιώματα από γιορτές γενεθλίων

β) εκφράζουν συναισθήματα από τη συμμετοχή τους στη γιορτή των Χριστουγέννων

γ) εντοπίζουν στις βιβλικές αφηγήσεις και σε εικόνες της Γέννησης του Χριστού το νόημα της γιορτής των Χριστουγέννων

δ) προσεγγίζουν έθιμα και υλικό γύρω από τον εορτασμό των Χριστουγέννων

Ι. Ένα παιδί έρχεται στον κόσμο
i. Η προσδοκία και η χαρά της γέννησης ενός παιδιού
ii. Γενέθλια: Γιορτάζουμε τη γέννηση ενός ανθρώπου/Δίνουμε και παίρνουμε δώρα

ΙΙ. Χριστούγεννα: Το μεγάλο δώρο του Θεού στον κόσμο
i. Από την Καινή Διαθήκη:
. Τα λόγια του αγγέλου στην
. Η Γέννηση στη φάτνη της Βηθλεέμ (Λκ 2, 1-20)
-Τα δώρα του κόσμου στον νεογέννητο Ιησού/Βοσκοί και
. μάγοι (Μτ 2, 1-12, Λκ 2, 8-20)
-Εμμανουήλ: Το όνομα του Χριστού (Μτ 1, 23)

ΙΙ. Εικονίζοντας τη Γέννηση του Χ.ριστού:
- Η ορθόδοξη εικόνα της Γέννησης
- Η Γέννηση του Χριστού στην τέχνη

ΙΙΙ. Η γιορτή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς
ί. Ύμνοι Χριστουγέννων
ίί. Χριστιανικά κάλαντα
ίίί. Τα δώρα του Αη-Βασίλη
ίν. Χριστουγεννιάτικα έθιμα (δέντρο, καραβάκι, φαναράκι, χριστόψωμο, βασιλόπιτα)
ν. Τα Χριστούγεννα στη λογοτεχνία
νί. Χριστουγεννιάτικα παραμύθια

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι. Προετοιμάζοντας τη γιορτή των γενεθλίων ενός συμμαθητή μας
2. Ιδεοθύελλα: «Δώρα με αξία/Δώρα με αγάπη» (στόχος η επεξεργασία της έννοιας του
«δώρου» όπως εκφράζεται στην καθημερινή ζωή)
3. Ιδεοθύελλα για τη λέξη «Χριστούγεννα». Συζητώντας καταλήγουμε τι γιορτάζουμε τελικά

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓ ΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι. Βρίσκουν και παρουσιάζουν έθιμα και εικόνες Χριστουγέννων από όλο τον κόσμο
4. Ομάδες μαθητών ετοιμάζουν και παρουσιάζουν χριστουγεννιάτικη μουσική και τραγούδια
2. Ομάδες μαθητών παρουσιάζουν ή δραματοποιούν χριστουγεννιάτικα παραμύθια
3. TPS με θέμα: «Στη γειτονιά μου, θα ήθελα τα Χριστούγεννα να ήταν ...» (όψη, ατμόσφαιρα, άνθρωποι)
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βλέπω, σκέφτομαι, αναρωτιέμαι»): Η Γέννηση του Θεοφάνη, Ι. Μ. Σταυρονικήτα ή Ποιμένες αγρανλούντες, μικρογραφία από Ευαγγελιστάριο του 12°u αι. της 1. Μ. Αγ. Παντελήμονος (Άγιον Όρος)
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («αντιλαμβάνομαι, γνωρίζω, φροντίζω>>): Ν. Λύτρα, Τα κάλαντα
6. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Τι σε κάνει να το λες αυτό;»): Εικόνα του Μ. Βασιλείου (Ο ορθόδοξος Αη-Βασίλης)

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Δημιουργία κολλάζ: Η χαρά του ερχομού ενός παιδιού στον κόσμο
2. Κατασκευή φάτνης και τοποθέτηση των προσώπων σύμφωνα με την εικόνα της Γέννησης
3. Κατασκευή παιχνιδιών από πηλό για το χριστουγεννιάτικο δέντρο
4. Κατασκευή και στολισμός καραβιού για τα κάλαντα

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
Ι. Οργάνωση μιας επίσκεψης σε ένα ίδρυμα της πόλης μας για να πούμε τα κάλαντα
2. Προετοιμασία δώρων για οικογένειες που έχουν ανάγκη

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
Ι. Λογισμικό Γ'-Δ' τάξης: Γιορτές και παvηyύρια της Ορθοδοξίας. Ο άγιος Βασίλης και η βασιλόπιτα (βρες το σωστό, σωστό/λάθος, βρες τη λέξη, παζλ)
2. Λογισμικό «Ζώντας στην Εκκλησία»: Γέννηση (κείμενο, ύμνοι, εικόνες, παιχνίδια)

5. Τα παιδιά: Η χαρά και η ελπίδα του κόσμου (3 δί ωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) παρουσιάζουν χαρακτηριστικά της παιδικής ηλικίας

β) αναγνωρίζουν ότι ο Χριστός έγινε δεκτός ως Θεός και σωτήρας του κόσμου

β) εκφράζουν συναισθήματα και σκέψεις για τη θέση που δίνει ο Χριστός στα παιδιά

δ) εκδηλώνουν αισθήματα αλληλεγγύης και ενότητας προς όλα τα παιδιά του κόσμου

Ι. Το κάθε παιδί είναι χαρά
i. Τα χαρακτηριστικά των παιδιών (χαρά, ζωντάνια, ενθουσιασμός, εμπιστοσύνη, δημιουργικότητα)
ii. Η παγκόσμια γλώσσα των παιδιών: Παιχνίδι, μουσική, τραγούδι, χορός, παραμύθια

ΙΙ. Ο Ιησούς ως παιδί
i. Ο Ιησούς παίρνει όνομα και γίνεται
«γιος του Νόμου» (Λκ 2, 22)
ii. Η Υπαπαντή του Κυρίου: Ο Συμεών αναγνωρίζει τον Χριστό ως Θεό και Σωτήρα του κόσμου (Λκ 2, 22-35)
iii. Δωδεκάχρονος Ιησούς: «Στο σπίτι του πατέρα μου» (Λκ 2, 41-52)

ΙΙΙ. Όλα τα παιδιά αξίζουν αγάπη, σεβασμό και φροντίδα
i. «Αν δεν γίνετε σαν τα παιδιά» (Μτ
18, 1-6)
ii. «Άφετε τα παιδία» (Λκ 18, 15-17, Μκ 10, 13-16)
iii. Προκλήσεις και δυσκολίες για τα παιδιά στις γειτονιές του κόσμου
iv. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των παιδιών

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι. Ο κάθε μαθητής -σε συνεννόηση με τους γονείς του- διαμορφώνει ένα μικρό λεύκωμα με φωτογραφίες από στάδια και σημαντικές στιγμές της ζωής του (ή για το μικρό αδελφάκι του). Το φέρνει στην τάξη και το μοιράζεται με τους άλλους (στόχος: Η ανάδειξη της χαράς της οικογένειας που μεγαλώνει ένα παιδί)
2. Παιχνίδι ρόλων (αναπαραστάσεις παραμυθιών με παιδιά)
3. Ομάδες παιδιών που παίζουν σε έναν προσφυγικό καταυλισμό κάπου στη σύγχρονη Ελλάδα (αναπαράσταση σκηνικού, ιδέες για παιχνίδια, π.χ. κατασκευή μπάλας από εφημερίδες κ.ά.)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ι. Αρχαία παιχνίδια, παιχνίδια των παππούδων μας
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Αρχή, μέση και τέλος»): Δωδεκαετής στον ναό, Χαρακτικό του Ρέμπραντ
3. Σύγκριση: Φωτογραφία των παιδιών της τάξης μας στη διάρκεια ενός παιχνιδιού και φωτογραφίες παιδιών που παίζουν από άλλες ηπείρους. Τις αναρτούμε σε ταμπλό και συζητάμε
4. «Φτιάχνοντας ιστορίες»: Βρίσκουν από το διαδίκτυο φωτογραφίες παιδιών (προσφυγόπουλα, παιδιά Τρίτου Κόσμου, εργαζόμενα κ.ά.) και στη συνέχεια επινοούν και παρουσιάζουν ιστορίες για την κάθε μία από αυτές
5. Επιγραμματική παρουσίαση των δικαιωμάτων του παιδιού
6. Ακολουθεί TPS με θέμα: «Πόσο όλα αυτά τηρούνται για τα παιδιά της χώρας μας;»
7. Συζήτηση σε ομάδες για ένα παιδικό δικαίωμα και μια υποχρέωση. Παρουσίαση στην τάξη με παντομίμα
8. Μελέτη περίπτωσης: Παιδιά της Αφρικής ή της Ασίας
9. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («ακούγοντας 10Χ2»): Το πουλί της φωτιάς, Ιγκόρ Στραβίνσκι
10. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («αντιλαμβάνομαι, γνωρίζω, φροντίζω>)
Ο Ιησούς ευλογεί ένα παιδί, μικρογραφία από το Ευαγγελιστάριο 11 ου αι. της Ι.Μ. Διονυσίου ή Ο άγιος Δημήτριος και δυο μικρά παιδιά, ψηφιδωτό από τον Αγ. Δημήτριο Θεσσαλονίκης
11. Χτίζοντας γέφυρες: Τα παιχνίδια των συνομηλίκων μας στις βαλκανικές χώρες
12. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Εικόνες Παντοκράτορα που ευλογεί, Επιστροφής του Ασώτου (Μονή Σινά, Παμμακάριστος Κωνσταντινούπολης)

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Μουσικό εργαστήριο: Αφού συμφωνήσουν για το θέμα (π.χ. «κάθε παιδί είναι χαρά»), καταλήγουν σε μια δική τους σύνθεση με όργανα, κρουστά και κινήσεις (παλαμάκια, χτυπήματα ποδιών, σφυρίγματα κ.ά.)
2. Μαθαίνουν χορούς άλλων τόπων

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Οργάνωση διαγωνισμού χορού

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό της Β' Γυμνασίου (Σχολείο): Απαρχές
2. Λογισμικό Γ' - Δ' τάξης: Τα δικαιώματα τον παιδιού (βρες το σωστό, σωστό/λάθος, βρες τη λέξη, παζλ)
3. Λογισμικό «Ζώντας στην Εκκλησία»: Η Υπαπαντή

6. Ιησούς Χριστός, ο Σωτήρας του κόσμου (3 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) αντιλαμβάνονται ότι ο Χριστός δεν έγινε δεκτός με τον ίδιο τρόπο από όλους τους ανθρώπους

β) περιγράφουν πτυχές και χαρακτηριστικά της ζωής και της δράσης του Ιησού Χριστού

γ) παρατηρούν εικόνες και έργα τέχνης, αναγνωρίζοντας σε αυτά τις βιβλικές αφηγήσεις

δ) επιβεβαιώνουν ως πηγές της γνώσης μας για τον Ιησού Χριστό τα Ευαγγέλια και την Παράδοση της Εκκλησίας

ε) αναγνωρίζουν ότι ο Ιησούς Χριστός φανερώθηκε ως Θεάνθρωπος"

Ι. Από την Καινή Διαθήκη:
i. Ή.ρθε στον κόσμο σαν ξένος:
-Η φυγή στην Αίγυπτο (Μτ 2, 13-15)
ii. .Ο Μεσσίας που όλοι προσδοκούσαν
-Όπως τον προανήγγειλαν οι Προφήτες (Ησ 11, 1-10)
". Όπως ανήγγειλε ο ίδιος: Από το κήρυγμά του στη Ναζαρέτ (Λκ 4, . 16-22)
Όπως τον υποδέχτηκε ο κόσμος (Ιω 12, 12-13)
iii. Ένας Δάσκαλος που όλοι θαύμαζαν (Μκ 1, 28, Λκ 4, 42. 11, 2 7. 21, 38)
iv. Κ.οντά σε όλους χωρίς διάκριση: Στο σπίτι του αμαρτωλού Τελώνη . (Μκ 2, 13-17: Κλήση Ματθαίου) Αγαπημένος φίλος: Λάζαρος, Μάρθα, Μαρία (από το Ιω 11, 1- 44)
v. Α.ρνήσεις και κατατρεγμοί:«Τον έφεραν στην άκρη του βουνού για να τον ρίξουν στον . γκρεμό» (Λκ 4, 28-30)
- «Ζητούσαν να βρουν μια ψεύτικη κατηγορία σε βάρος του» (Μτ 26,59-60)

ΙΙ. Από την εικονογραφία
i. Μπροστά στις εικόνες του Δωδεκάορτου: Ο Ιησούς Χριστός ως Θεάνθρωπος και Σωτήρας του κόσμου"

Α. ΒΙΩΜΑ ΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ημερολόγιο Ιωσήφ, μετά την άφ ιξη στην Αίγυπτο
2. Παρουσίαση σκηνής: Φίλοι και μαθητές του Ιησού
3. Ρόλος στον τοίχο: Ο Ματθαίος Λευί
4. Παρουσίαση σκηνής για το Μτ 26, 59-60

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βάζοντας τίτλους»): Οι εικόνες του Δωδεκάορτου
2. Κατασκευή του πλαισίου ενός Δωδεκάορτου. Οι μαθητές συμφωνούν πως θα βάζουν στη διάρκεια της χρονιάς τις δικές τους ζωγραφιές για το κάθε γεγονός στην κατάλληλη θέση
3. Video: Η Παλαιστίνη σήμερα

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Δημιουργία κολλάζ με εικόνες του Ιησού απ' όλο τον κόσμο που βρίσκουν στο διαδίκτυο
2. Φτιάχνουν έναν χάρτη της Παλαιστίνης της εποχής του Χριστού

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Επίσκεψη σε ένα ναό. Παρατήρηση και συζήτηση για το Δωδεκάορτο

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Κείμενο και εικόνες από το λογισμικό Γ' - Δ' τάξης: Γιορτές και πανηγύρια της Ορθοδοξίας (το Δωδεκάορτο)
2. Εκπαιδευτικό λογισμικό Γυμνασίου ΥΠ Π ΕΘ/ΠΙ: Καινή Διαθήκη: Οι Απαρχές, η διδασκαλία του Χριστού, (Εκκλησία, Μουσείο, Βιβλιοθήκη)"

7. «Χριστός Ανέστη»: Γιορτάζοντας το Πάσχα ( 4 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) εντοπίζουν γιορτές και έθιμα της Σαρακοστής

β) συναισθάνονται το νόημα της προετοιμασίας στην πορεία προς το Πάσχα

γ) συνδέουν τους κύριους σταθμούς της Μεγάλης Εβδομάδας με τα αντίστοιχα γεγονότα στη ζωή του Χριστού

δ) αναγνωρίζουν το βασικό νόημα των βιβλικών αφηγήσεων για το Πάθος και την Ανάσταση

ε) εκφράζουν εμπειρίες και συναισθήματα γύρω από το Πάσχα, μελετώντας εικόνες, ύμνους και έθιμα της γιορτής

Ι. Στον δρόμο για το Πάσχα
i. Σ.αρακοστή Καθαρά Δευτέρα: Το πέταγμα του χαρταετού
-Ο ερχομός της άνοιξης
- Περίοδος νηστείας και μετάνοιας
- Ακάθιστος Ύμνος

ii. «Λάζαρε, δεύρο έξω»: Σάββατο του Λ.αζάρου (Ιω 11, 1-44)
. Λαζαράκια (ψωμάκια)
-Λαζαρίνες, κάλαντα

iii. «Ευλογημένος ο ερχόμενος»: Κ.υριακή των ΒαΤων (Μτ 21, 1-11)
- Οι ναοί στολίζονται: Βάγια,
δάφνες, μυρτιές

ΙΙ. Η Μεγάλη Εβδομάδα και η Ανάσταση
i. Το τελευταίο δείπνο με τους μαθητές (Μτ 26, 17-30)
ii. Στον κήπο της αγωνίας (Μτ 26, 36- 40)
iii. Η προδοσία και η σύλληψη (Μτ 26, 47-56)
iv. Η δίκη, η καταδίκη και τα Πάθη του Χριστού (Ιω 18, 12-24, Μτ 27,1-2. 11-31)
v. «Σήμερον κρεμάται»: Η Σταύρωση (Μτ 27, 32-50) και η ταφή (Μτ 27, 57-61)
vi. Η Ανάσταση (Μκ 16, 1-8)
vii. «Πάσχα, εν χαρά αλλήλους περιπτυξώμεθα»: Η γιορτή της Αγάπης
του Χριστού (από τα στιχηρά του Πάσχα)

ΙΙΙ. Το Πάσχα στην εκκλησιαστική τέχνη
i. Ορθόδοξη υμνογραφία
ii. Ε ικόνες και μουσική για το Πάθος και την Ανάσταση

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παιχνίδι ρόλων: Οι μαθητές δίνουν εξηγήσεις για την περίοδο της νηστείας
2. Όλοι οι μαθητές αποφασίζουν τη δική τους «νηστεία»: Να μην παρακολουθούν TV ή να μην χρησιμοποιούν τον Η/Υ για ένα διάστημα. Συζήτηση για τα αποτελέσματα της προσπάθειας (στόχος: Ανάδειξη της σημασίας της αυτοκυριαρχίας ως βασικής στόχευσης της νηστείας/Μαθαίνουμε να κυριαρχούμε στον εαυτό μας και στις επιθυμίες μας να χρησιμοποιούμε τα πράγματα και όχ ι να μας χρησιμοποιούν αυτά)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ j ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Μ ια μικρή έρευνα σε συγγενείς μας: «Τα φαγητά και τα γλυκίσματα της Σαρακοστής»
2. Ιδεοθύελλα για τη λέξη «Πάσχα»
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Κοιτάζοντας 1ΟΧ2» ): Βαϊοφόρος του Θεοφάνη, !. Μ. Αγ. Ν ικολάου Αναπαυσά
4. Οι τόποι των Παθών του Ιησού: Τότε και τώρα (προβολή ντοκιμαντέρ, θεματική συζήτηση)
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («ακούγοντας 10Χ2» ): Οι 7 τελευταίοι λόγοι τον Ιησού στον Σταυρό, F.j. Haydn
6. Το Πάσχα σε όλο τον κόσμο: Βρίσκουν στο διαδίκτυο και παρουσιάζουν έθιμα και εικόνες από όλο τον κόσμο
7. Έρευνα: Έθιμα και παραδόσεις στη χώρα μας. Μοιρολόι της Παναγίας

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Κατασκευή της Κυρά Σαρακοστής (βλ. εκπαιδευτικό φάκελο Μπενάκη)
2. Φτιάχνουμε τον χαρταετό της τάξης μας για την Καθαρά Δευτέρα
3. Το «Πάσχα» της φύσης. Από τον χειμώνα στην άνοιξη: Ζωγραφική, κατασκευές, κολλάζ με λουλούδια
4. Κατασκευάζουν ένα ημερολόγιο της Μ. Εβδομάδας (βλ. εκπαιδευτικό φάκελο Μπενάκη)
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («παιχν ίδι επεξεργασίας»): Επιτάφιος τον Παγώνη, Ι.Μ. Ξηροποτάμου 17ος αι.
6. Κλασική μουσική για τα Πάθη: Ακούν το κομμάτι, εκφράζουν συναισθήματα, ζωγραφίζουν με χρώματα, βάζουν τίτλο. Τέλος, ο δάσκαλος αποκαλύπτει τον τίτλο του κομματιού. Σύγκριση με τους δικούς τους τίτλους
7. Φτιάχνουν χαλκομανίες με πουλάκια, λουλούδια κ.ά. για τον στολισμό των αυγών

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ j ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ j ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Ετοιμάζουμε για την τάξη μας ένα γλύκισμα της Σαρακοστής
2. Βάφουμε αυγά, ετοιμάζουμε τσουρέκια και δώρα για ενδεείς συμπολίτες μας
3. Στολίζουμε πασχαλινές λαμπάδες για τα παιδιά ενός ιδρύματος της περιοχής μας

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Ασκήσεις και τόποι στο διαδίκτυο από το λογισμικό ΣΤ' τάξης: Τα Πάθη και η
Ανάσταση τον Χριστού
2. Ασκήσεις από το λογισμικό της Β' Γυμνασίου (Σχολείο): Το Πάθος και η Ανάσταση τον

8. Ο κόσμος μας, ένα στολίδι (3 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) περιγράφουν εμπειρίες από τη σχέση τους με τη φύση

β) διερευνούν σε βιβλικά και σε άλλα κείμενα τη σχέση των χριστιανών με τη φύση και το περιβάλλον

γ) διαπιστώνουν τη συμφιλίωση ανθρώπου και κτίσης στη ζωή των αγίων

δ) καλλιεργούν στάση σεβασμού προς τη φύση και όλα τα πλάσματα του Θεού

ε) ανακαλύπτουν στοιχεία της φύσης στη λατρεία του Χριστιανισμού

1. Κόσμος σημαίνει στολίδι
Εξερευνώντας τα θαύματα της φύσης γύρω μας:
i. Ζώα, πουλιά, λουλούδια, δέντρα, θάλασσα, βουνά, ποτάμια
ii. Το θαύμα της ζωής
iii. Οι αλλαγές των εποχών

ΙΙ. Κόσμος, το κοινό μας σπίτι
i. Αγάπη για τον κόσμο
ii. Ευθύνη και φροντίδα για το σπίτι μας, τον κόσμο μας, το στολίδι μας
iii. Τίποτε στον κόσμο δεν είναι άχρηστο!

ΙΙΙ.'Ολος ο κόσμος είναι πλάση του Θεού
i. Α.πό την Παλαιά Διαθήκη:
-Όλα τα πλάσματα αξίζει να σωθούν:
-. Η Κιβωτός του Νώε (Γεν 7-8)
-Ψλ 19, 2-7.104, 1-35.147,4-9.148, 1-12
ii. Α.πό την Καινή Διαθήκη:
-Τα πετεινά του ουρανού και τα κρίνα του αγρού (Μτ 6, 26-29)
iii. Α.πό την παράδοση της Εκκλησίας
-Αφηγήσεις και ιστορίες για τη σχέση "των αγίων με την κτίση ( άγιος Γεράσιμος, άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ)

IV. Το φυσικό περιβάλλον στη λατρεία, στις εικόνες, στον ναό

Α. ΒΙΩΜΑ ΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ιδεοθύελλα με τη λέξη «Κόσμος»
2. Παιχνίδι: Βρίσκουμε ένα λουλούδι ή ένα ζώο για κάθε γράμμα του αλφαβήτου
3. Ομαδικό γλυπτό: αγάπη για το κοινό μας σπίτι
4. Στο «σκοινί της μπουγάδας»: Πάνω σε ένα σκοιν ί «μανταλώνουν» κάρτες με σκέψεις γύρω από το θέμα «Ο κόσμος μας»
5. Αφήγηση από τον δάσκαλο και δραματοποίηση
6. Παιχνίδι ρόλων ή ζωγραφική με σκίτσα πάνω στις ιστορίες για τη σχέση των αγίων με τη φύση
7. Μετά τις αφηγήσεις για τη ζωή των αγίων: «Σκέψεις» ζώων ή φυτών

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Μελέτη περίπτωσης: Πώς τα ζώα βοηθούν τους ανθρώπους
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βάζοντας τίτλους»): Μπ. Πυλαρινού,
Παράδεισος τώρα
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («ακούγοντας 4Χ2»): Α. Viνaldi, Τέσσερις εποχές
4. Συζήτηση για τα οικόσιτα ζωάκια τους (τι αισθάνονται γι' αυτά, τι μοιράζονται μαζί τους, πώς τα φροντίζουν)
5. TPS με θέμα: Υπάρχουν «άχρηστα» ζώα;
6. Χτίζοντας διαδικτυακές γέφυρες: Επικοινωνία με συμμαθητές τους οι οποίοι ζουν σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους που χρειάζονται προστασία
7. Έρευνα σε χριστιαν ικό ναό: Η παρουσία της φύσης στις εικόνες και στη διακόσμηση των ναών
8. Ιστοεξερεύνηση: Έρευνα για έργα εκκλησιαστικής τέχνης που απεικονίζουν πτηνά (π.χ. περιστέρι, παγώνι) ή ζώα (π.χ. ελάφι)

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. «Πόσο μικρό, πόσο μεγάλο!» Μεγέθυνση ενός φύλλου, του φτερού πουλιού, μιας φωτογραφίας της γης από το διάστημα κ.ά.
2. Ζωγραφίζουμε τραγούδια: Οι μαθητές, καθώς ακούν ή τραγουδούν ένα τραγούδι (π.χ. για την ομορφιά της φύσης), ζωγραφίζουν όσα τους άγγιξαν ή γράφουν ένα δικό τους κείμενο
3. Ατελιέ: Χωρίζονται σε ομάδες (νερό, δέντρα, βουνά, ζώα, ψάρια και πουλιά) και δημιουργούν ένα κολλάζ με φωτογραφίες σχετικές με το θέμα τους. Στη συνέχεια τα ενιαιοποιούν
4. Κατά ομάδες δημιουργούν πλακάτ με συνθήματα για τη διάσωση της φύσης
5. Κατασκευάζουν έναν «Κήπο» με χρωματιστά χαρτιά και υλικά (λουλούδια, φυτά, δέντρα κ.ά.)
6. «Ξαναφτιάχνω το σχολείο μου, τη γειτονιά μου, τη χώρα μου, τον κόσμο»: Σχέδια, κατασκευές, μουσική
7. Αφού έχουν βρει από το διαδίκτυο είδη προς εξαφάνιση, φτιάχνουν μια «κιβωτό»: Τι χρειάζεται να σώσουμε σήμερα;
8. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («παιχνίδι επεξεργασίας»): Στολίδια από τη φύση, ξυλόγλυπτο τέμπλο του Πρωτάτου (17ος αι.)

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Μια βόλτα σε ένα πάρκο ή δάσος: Παρατηρούμε, θαυμάζουμε, συλλέγουμε
2. Σχέδιο δράσης: Τα παιδιά συζητούν τι θα μπορούσαν άμεσα να κάνουν για να βελτιώσουν το περιβάλλον τους (π.χ. τα αδέσποτα της γειτονιάς, τις γλάστρες της τάξης, ένα δέντρο της αυλής του σχολείου)
3. Επίσκεψη σε κοντινό ξωκλήσι, μελέτη της χρήσης του χώρου με άξονα τον σεβασμό στο περιβάλλον
Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Παιχνίδια από το λογισμικό Γ'- Δ' τάξης: Η κιβωτός του Νώε (βρες το σωστό, σωστό/λάθος, βρες τη λέξη, παζλ)
2. Ασκήσεις και τόποι στο διαδίκτυο από το λογισμικό Ε' τάξης: Αγώνες yια έναν κόσμο ανθρωπινότερο
3. Ασκήσεις από το λογισμικό της Α' Γυμνασίου (Σχολείο): Δημιουρyία

Δ' Δημοτικού

Ανακαλύπτουμε εικόνες, πρόσωπο και ιστορίες

Θεματικές Ενότητες

  1. Προσευχή: Η επικοινωνία με τον Θεό (3 δίωρα)
  2. Παναγία, η Μητέρα του Χριστού (3 δίωρα)
  3. Σπουδαία «παιδιά» ( 4 δίωρα)
  4. Όλοι ίσοι, όλοι διαφορετικοί ( 4 δίωρα)
  5. Ιεροί τόποι και ιερές πορείες ( 4 δίωρα)
  6. Άγιοι της Εκκλησίας και του τόπου μας (4 δίωρα)
  7. Αγία Γραφή: Το ιερό βιβλίο της Εκκλησίας (3 δίωρα)

Δ' Δημοτικού Γενικές επάρκειες της τάξης

Οι μαθητές και οι μαθήτριες επαρκώς:

  • να διερευνούν βιβλικές αφηγήσεις και εκκλησιαστικό γεγονότα, εκκινώντας οπό δικές τους εμπειρίες και βιώματα
  • να διακρίνουν βασικές παραδόσεις και αξίες του Χριστιανισμού στη ζωή των πιστών (προσευχή, λατρεία, ιεροί τόποι,
    προσκυνήματα, ηθικές αξίες)
  • να προσεγγίζουν πτυχές οπό τη ζωή σπουδαίων βιβλικών προσώπων και χριστιανών αγίων (οπό την Παλαιό Διαθήκη,
    Πρόδρομος, Παναγία, άγιοι της Εκκλησίας)
  • να εξοικειωθούν με σημαντικές γιορτές, μυστήριο, εικόνες, λατρευτικό γεγονότα και έθιμο της Ορθόδοξης χριστιανικής
    παράδοσης
  • να συζητούν, επικοινωνούν και συνεργάζονται με τους συμμαθητές τους
  • να εφαρμόζουν όσο έμαθαν σε δημιουργικές εκφράσεις, εκδηλώσεις και δράσεις
  • να διαισθάνονται τη σημασία της πίστης ως στοιχείου ταυτότητος και πολιτισμού
  • να συναισθάνονται τη χορό και την αξία του να ανήκεις σε μια κοινότητα
1. Προσευχή: Η επικοινωνία με τον Θεό ( 3 δίωρο)
ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) εκφράζουν σκέψεις και συναισθήματα γύρω από περιπτώσεις προσευχής στην ανθρώπινη ζωή

β) εντοπίζουν περιστατικά προσευχής σε βιβλικά κείμενα

γ) συνδέουν την προσευχή με τη ζωή και τη διδασκαλία του Χριστού

δ) αντιλαμβάνονται την προσευχή ως επικοινωνία του πιστού με τον Θεό

Ι. Η προσευχή στο σχολείο
i. Η πρωινή προσευχή
ii. Ο Αγιασμός στην αρχή της σχολικής χρονιάς

ΙΙ. Οι άνθρωποι προσεύχονται
i. Εικόνες προσευχής
ii. Πότε, πού, πώς και γιατί προσεύχονται οι άνθρωποι;
iii. Η κοινή προσευχή στον ναό

ΙΙΙ. Η προσευχή στη Βίβλο
i. Προσευχή του Σολομώντα εντός του ναού (Α' Βασ 8, 22-23, 27-29. 52)
ii. Προσευχή στο καμίνι της φωτιάς: Τρεις Παίδες εν καμίνω (Δν 3, 51-90)
iii. Ένας ποιητής προσεύχεται
(Ψλ 135, 136, 141, 150
vi. Ο Ιησούς προσευχόμενος
(Μκ 1, 35, Λκ 5, 16. 6, 12)
Δυο άνθρωποι προσεύχονται:
Παραβολή του Τελώνη και του μαθητέςταεπανασυναρμολογούν Φαρισαίου (Λκ 18, 9-14)
vi. «Ζητάτε και θα σας δοθεί» (Μτ 7, 7-11)
vii. Κυριακή Προσευχή (Μτ 6, 9-13)

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ιδεοθύελλα με τη λέξη «Προσευχή»
2. Συλλογικός ρόλος: Σκέψεις καθώς βλέπουν τον Τελώνη και τον Φαρισαίο να προσεύχονται
3. Από το ημερολόγιο του Τελώνη και του Φαρισαίου μετά την προσευχή τους στον ναό

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Έρευνα: Τα υλικά του Αγιασμού
2. TPS: Γιατί προσεύχονται οι άνθρωποι;
3. TPSS: Ατομική ή κοινή προσευχή;
4. Το «Πάτερ ημών» σε διάφορες γλώσσες
5. Έρευνα: Τρόποι προσευχής (στάση, χειρονομίες κ.ά.)

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Ατομική ή ομαδική εργασία: «Αν έφτιαχνα μια προσευχή, θα ήθελα να λέει για ... »
2. Προβολή video με προσευχόμενους ανθρώπους: Έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων
3. Οι μαθητές βρίσκουν από το διαδίκτυο και παρουσιάζουν στην τάξη χώρους προσευχής και εικόνες ανθρώπων που προσεύχονται. Τις εντάσσουν σε ένα κολλάζ με αντίστοιχες φωτογραφίες
4. Σπαζοκεφαλιά με κείμενα: Τα αφηγηματικά του ΙΙΙ κόβονται σε μικρά κομμάτια και οι μαθητέςταεπανασυναρμολογούν
5. Μουσικό εργαστήρι: Επενδύουν Ψαλμούς με μουσική που επιλέγουν ή παίζουν οι ίδιοι

2. Παναγία, η Μητέρα του Χριστού (3 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) εκφράζουν σκέψεις και βιώματα για τη θέση της μητέρας στην οικογένεια

β) διασαφηνίζουν μέσα από τις βιβλικές διηγήσεις τον ρόλο της Παναγίας στον ερχομό του Χριστού

γ) αναγνωρίζουν τρόπους με τους οποίους η Εκκλησία και οι πιστοί τιμούν την Παναγία

δ) εντοπίζουν αναφορές για την Παναγία στη λογοτεχνία και στη λαϊκή τέχνη

Ι. Το πρόσωπο της μητέρας
i. Η αγάπη της μητέρας, η αγάπη προς τη μητέρα
ii. Νανουρίσματα, τραγούδια και ποιήματα
iii. Η γιορτή της μητέρας

11. Διηγήσεις για τη Μητέρα του Χριστού
i. Από την παράδοση της Εκκλησίας: Ιωακείμ και Άννα, Εισόδια της Θεοτόκου
ii. Από την ΚΔ: «Χαίρε, κεχαριτωμένη»: Η προαναγγελία της Γέννησης του Χριστού (Λκ 1, 26-38)

ΙΙΙ. Γιορτές για τη Μητέρα του Χριστού
i. Η Γέννηση της Παναγίας
ii. Τα Εισόδια της Θεοτόκου
iii. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου
iv. Η γιορτή της Ζωοδόχου Πηγής
v. Η Κοίμηση της Θεοτόκου

IV. Εικόνες και ονόματα, ύμνοι και προσκυνήματα, ποιήματα και τραγούδια για την Παναγία
i. Ορθόδοξες εικόνες, ονόματα και προσωνύμια της Παναγίας
ii. Οι Χαιρετισμοί
iii. Ο Παρακλητικός Κανόνας
iv. Μοναστήρια και ναοί αφιερωμένοι στην Παναγία (Άγιον Όρος - Περιβόλι της Παναγίας, Ευαγγελίστρια της Τήνου, Παναγία του Κύκκου στην Κύπρο)
v. Το πρόσωπο της Παναγίας στη λογοτεχνία και στη λαϊκή τέχνη

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Οι μαθητές, ρωτώντας άλλους (γιαγιάδες, πατέρα, φίλους), μαθαίνουν πράγματα για τη μητέρα τους (συνήθειες, προτιμήσεις, σημαντικές στιγμές κ.ά.) και κατασκευάζουν στην τάξη ένα δώρο-έκπληξη γι' αυτήν (στόχος: Σε αγαπώ σημαίνει σε γνωρίζω)
2. «Παγωμένη εικόνα», αφού διαβάζουν σε ομάδες τα ποιήματα: Κ. Βάρναλη, Η μάνα του Χριστού, Αρ.Βαλαωρίτη, Η Φανερωμένη, Αλ. Παπαδιαμάντη, στην Παναγιά την Κοvνίστpα, Γ. Ρίτσου, Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού, Ν. Βρεττάκου, Η χαρά της Παναγιάς, Τ. Βαρβιτσιώτης, Ταπεινός αίνος προς την Παρθένο Μαρία
3. Καρέκλα αφήγησης: Ένας Βυζαντινός αφηγείται τα γεγονότα της πολιορκίας της Πόλης από τους Αβάρους και την προστασία της από την Παναγία

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Αφηγούνται ιστορίες από την ΚΔ που παρουσιάζουν τη σχέση της Παναγίας με τον Χριστό (Δωδεκαετής, Κανά, κλπ.)
2. Έρευνα: Βρίσκουν και καταγράφουν προσωνύμια της Παναγίας από καταγωγής της οικογένειάς τους
3. Τα πολλά ονόματα που δίνουμε στη Μητέρα του Χριστού (Γλυκοφιλούσα, Βρεφοκρατούσα, Οδηγήτρια, κλπ.)
4. Τα έθιμα του Ευαγγελισμού στην Ελλάδα
5. Έρευνα: Χωριά, εκκλησίες και εικόνες που φέρουν το όνομα της Παναγίας ή τοπωνύμια και επωνυμίες ναών κάθε περιοχής (π.χ. Τρυπητή, Προυσιώτισσα, Εκατονταπυλιανή, Κανάλα κ.ά.)
6. Έρευνα: Ελληνικά τραγούδια με αναφορές στην Παναγία
7. Βρίσκουν απεικονίσεις της Παναγίας σε διάφορα είδη βυζαντινής τέχνης (ψηφιδωτό, μικρογραφία σε χειρόγραφα, εγκαυστικές εικόνες, τοιχογραφία, ανάγλυφα, κεντημένεςι κ.ά.)

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Βάζοντας τίτλους»): Τα Εισόδια της Θεοτόκου
(Μ. Πανσέληνου, Πρωτάτο), Ευαγγελισμός της Μιλέσεβα, Ενταφιασμός του Χριστού (Άγ.Παντελεήμονας, Νέρεζι)
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («ακούγοντας 5Χ2): Μια Παναγιά, Μ. Χατζηδάκη/ Ν. Γκάτσου
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Εικόνες της Παναγίας των Ραφαήλ, Τισιανού, Lippi
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («βάζοντας τίτλους»): Η προσευχή της Άννας (Μονή της Χώρας, Κωνσταντινούπολη), Ο ευαγγελισμός του Ιωακείμ (Μονή Δαφνίου)
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («παιχνίδι επεξεργασίας») Ο εν Κανά yάμος (Άγιος Νικόλαος ο Ορφανός, Θεσσαλονίκη)

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Επίσκεψη σε ναό και αναγνώριση εικόνων και παραστάσεων της Παναγίας
Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό της Β' Γυμνασίου (Σχολείο): Απαρχές

3. Σπουδαία «παιδιά» (4 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) παρουσιάζουν σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα για τα πρόσωπα των βιβλικών αφηγήσεων

β) αναγνωρίζουν σημαντικές πτυχές της ζωής των βιβλικών προσώπων

γ) διακρίνουν τον ρόλο του Θεού στη ζωή των προσώπων των βιβλικών διηγήσεων

δ) αντιλαμβάνονται τη σημασία της υπομονής και της αγάπης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στην ανθρώπινη ζωή

1. Από τη Βίβλο:
i. Ισαάκ: Ένα παιδί-δώρο του Θεού (Γεν 17, 15-17. 21, 1-3)
ii. Μωυσής: Ένα παιδί που σώθηκε από τα νερά και αξιώθηκε να δει τον Θεό
• Η γέννηση και σωτηρία του Μωυσή (Εξ 2, 1-10)
• Η κλήση του Μωυσή/η Φλεγόμενη Βάτος (Εξ 3, 1-10)
iii. Δαβίδ: Το βοσκόπουλο της Βηθλεέμ που έγινε βασιλιάς των Ιουδαίων
Η χρίση του μικρού Δαβίδ (Α' Σαμ 16, 1-13)
. Δαβίδ και Γολιάθ (Α' Σαμ 17) βασιλιάς (Β' Σαμ 5, 1-5)
-Ένας βασιλιάς που ψάλλει το Θεό (Β' Σαμ 22, 1-51 και Ψλ 30, 89, 1-19)
iv. Δανιήλ, Ανανίας, Αζαρίας, Μ ισαήλ: Γνώση, καλοσύνη και θάρρος στα παλάτια της Βαβυλώνας (Δν 1, 1-6. 3, 24-30)
v. Ιωάννης ο Βαπτιστής: Άνοιξε τον δρόμο για τον Χριστό (Λκ 1, 5-19. 57-60)
vi. Παιδομάρτυρες

ΙΙ. Από την εικονογραφία:
Εικόνες των «σπουδαίων παιδιών» της Βίβλου

ΙΙΙ .Από την καθημερινή ζωή:
i. Παιδιά με αναπηρία
ii. Παιδιά που αγωνίζονται στην οικογένειά τους
iii. Παιδιά σε δύσκολες κοινωνικές συνθήκες
iv. Όλα τα παιδιά μπορούν να γίνουν «σπουδαία»!

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παιχνίδι ρόλων από τις αφηγήσεις (π.χ. κάποιος που είδε και άκουσε το κήρυγμα του Βαπτιστή)
2. Χωρίζουμε ένα χαρτόν ι σε 4 μέρη και κάθε μαθητής ζωγραφίζει στο καθένα τον εαυτό του όπως θα ήθελε να είναι σε 10 χρόνια (στόχος: Άνοιγμα στο μέλλον, προσδοκίες, αυτά που η ζωή προσδοκά από εμάς)
3. Παιχνίδι ρόλων μετά την αφήγηση από τον δάσκαλο του διψασμένου κότσυφα (λαϊκό παραμύθι από το Μπαγκλαντές) με θέμα την εμπιστοσύνη στον εαυτό και τις δυνατότητές μας
4. Παιχνίδι ενσυναίσθησης: Οι μαθητές χωρίζονται σε ζευγάρια. Συζητούν για την πιθανότητα να φοιτήσει στην τάξη τους ένας μαθητής με αναπηρία: Πώς αισθάνονται οι ίδιοι, πώς θα αισθάνεται ο νέος μαθητής;
5. Ρόλος μέσα στην εικόνα: Προβολή σε φυσικό μέγεθος φωτογραφιών παιδιών που εργάζονται, επινόηση φανταστικών ιστοριών τους
6. Δραματοποίηση (σενάριο: Δύο αδέλφια, παιδιά μεταναστών, θυμούνται και συζητούν μεταξύ τους για τη χώρα προέλευσής τους, τους φίλους και τους συγγενείς τους που ζουν ακόμα εκεί καθώς και για τη ζωή και τις εμπειρίες τους
στη χώρα υποδοχής)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Έντεχνος συλλογισμός (ArtfuI thinking) («παιχνίδι επεξεργασίας»): Ο Μωυσής μπροστά στη φλεγόμενη βάτο, εικόνα του 12°" αι. Μονή Σινά
2. Έντεχνος συλλογισμός (ArtfuI thinking) («βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Τρεις Παίδες εν καμίνω
3. Video και συζήτηση σε ομάδες: Το ραγισμένο δοχείο (λαϊκό κινέζικο παραμύθι από το διαδίκτυο)
4. Μελέτη στο σχολείο μας: «Μ ια μέρα ενός συμμαθητή μας σε αναπηρικό αμαξίδια». Ε ίναι το σχολείο έτοιμο γι' αυτό; Τα παιδιά μελετούν τους χώρους του σχολείου, τον εξοπλισμό, τις αίθουσες, τη συμμετοχή στο μάθημα
5. Συζήτηση με αφορμή το τραύλισμα του Μωυσή: Ε ίναι η αναπηρία απόρριψη ή πρόσκληση από τον Θεό;
6. 5π και lγ: «Παιδιά με δύο πατρίδες». Ξεπερνώντας δυσκολίες, βρίσκοντας λύσεις
7. TPS: «Σημαντικοί για τους άλλους, σημαντικοί για τον εαυτό μας»

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Μουσικό εργαστήριο: Οι μαθητές σε συνεργασία με τον δάσκαλο της Μουσικής συνθέτουν κομμάτια εμπνευσμένα από τις διηγήσεις (π.χ. με φλάουτο για Δαβίδ, με κιθάρα για τον Ισαάκ, με κρουστά για Φλεγόμενη Βάτο κ.ά.)
2. Μια προσευχή της τάξης μας για τα παιδιά που υποφέρουν

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Προβολή ταινίας: Το αριστερό μου πόδι, Τζ. Σέρινταν «σπουδαία»!

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό της Α' Γυμνασίου (Σχολείο): Οι Πατριάρχες, η Έξοδος, οι Βασιλείς

6. Άγιοι της Εκκλησίας και του τόπου μας (4 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) περιγράφουν τη στάση συγκεκριμένων αγίων απέναντι στον πλησίον και στην κτίση

β) διακρίνουν ως βασικό γνώρισμα της αγιότητας την αγάπη χωρίς όρια (για τον Θεό, τον συνάνθρωπο και την κτίση)

γ) αναγνωρίζουν τη σχέση των αγίων με τον Θεό μέσα από παραδείγματα

δ) παρουσιάζουν στοιχεία για αγίους που έζησαν ή τιμώνται ιδιαίτερα στον τόπο τους"

1. Ποιος είναι ο χριστιανός άγιος;
ί. «Μείνετε πιστοί στην αγάπη μου» (Ιω 1, 9-14)
ίί. Απερ ιόριστη αγάπη και προσφορά προς τον πλησίον (Μκ 12, 28-33. Γαλ 5, 14. Ρωμ 13, 8-10.)
ίίί. Σεβασμός και αγάπη προς όλη την κτίση (περιστατικά από τη Φιλοκαλία και το Λειμωνάριον)
iv. Ισόβια αναζήτηση της σχέσης με τον άγιο Θεό (Εβρ 11, 1-3)

11. «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζει δε εν εμοί Χριστός»:
Άγιοι άνδρες και γυναίκες της Εκκλησίας
ί. Αγία Λυδία η Φιλιππησία (Πραξ 16, 11-15)
ίί. Αββάς Π ινούφριος
ίίί. Νεομάρτυς Αχμέτ Κάλφας εξ Αγαρηνών
iv. Παπα-Ν ικόλας Πλανάς

111. Άγιοι του τόπου μας
ί. Άγιοι που έζησαν ή τιμώνται στον τόπο των μαθητών
ίί. Παραδόσεις και έθιμα για τοπικούς αγίους"

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ιδεοθύελλα με τη λέξη «άγιος»
2. Σκηνές από τη ζωή των προσώπων

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Μελέτη περίπτωσης για τα πρόσωπα της ενότητας
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Παιχνίδι επεξεργασίας»): Άγιο ι προστάτες επαγγελμάτων ή στρατιωτικοί άγιοι
3. TPS με θέμα: «Τι σημαίνει να είναι κάποιος άγιος;»
4. Έρευνα: Δρόμοι, πλατείες, πόλεις, χωριά, βουνά, νησιά με ονόματα αγίων (σημειώνουμε στον χάρτη)
5. Έρευνα: Ελλην ικά δημοτικά τραγούδια στα οποία αναφέρεται το αίτημα για βοήθεια από κάποιον άγιο
6. Σύντομο pro ject: Γνωστοί άγιο ι του τόπου μας
7. Το εορτολόγιο/αγιολόγιο του τόπου μας. Συνθέτουμε μια αφίσα με εικόνες αγίων που έζησαν ή τιμώνται ιδιαίτερα στον τόπο μας

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Τα παιδιά αφηγούνται ιστορίες από τη ζωή του αγίου, που φέρουν το όνομά του
2. Φανταστική συνέντευξη με ιερά πρόσωπα από τη Β ίβλο (ομάδες προετοιμάζουν το ερωτηματολόγιο)

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Στα εκκλησάκια που λειτουργούσε ο π. Ν ικόλαος Πλανάς
2. Επίσκεψη στον ναό του πολιούχου αγίου

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό ΣΤ' τάξης: Αλήθειες που δίδαξε ο Χριστός
2. Λογισμικό της Γ' Γυμνασίου (Σχολείο): Απαρχές, Επέκταση και Διωγμοί, Εδραίωση και ακμή της Εκκλησίας"

7. Αγία Γραφή: Το ιερό βιβλίο των Χριστιανών (3 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) αναγνωρίζουν την ποικιλία των κειμένων που συνθέτουν την Αγία Γραφή

β) παρουσιάζουν εικόνες και διηγήσεις της Αγίας Γραφής σχετικά με τη σχέση του Θεού με τον άνθρωπο

γ) διασαφηνίζουν την έννοια της ιερότητας της Β ίβλου

δ) εξηγούν με παραδείγματα τη σημασία της Αγίας Γραφής στη ζωή των πιστών

1. Αγία Γραφή: Το ιερό βιβλίο των Χριστιανών
ί. Μια μικρή βιβλιοθήκη
ίί. Τόσο διαφορετικά βιβλία! (Ιστορ ίες, ποιήματα, νόμοι, παροιμίες, προφητείες)
ίίί. Γιατί οι άνθρωποι διαβάζουν τη Βίβλο;

11. Η Αγία Γραφή μιλάει για τον Θεό καιτη σχέση του με τον άνθρωπο:
ί. Ο Θεός: Δημιουργός του κόσμου και του ανθρώπου (Από το Γεν 1και 2, Ψλ 23)
ίί. «Ποιμένας μου ο Κύριος» (Ψλ 23)
ίίί. «Όπως η ελαφίνα αποζητάει» (Ψλ 42)
iv. «Αύρα λεπτή» (Α' Βασ 19, 11-13)
v. «Εσύ, είσαι, Κύριε, ο Πατέρας μας!» (Ησ 63, 16)
vi. Ο Ιησούς Χρ ιστός ως το «Φως του κόσμου» (Ιω 8, 12)
vii. «Να υπάρχει μεταξύ σας το ίδιο φρόνημα που είχε κι ο Ιησούς Χριστός» (Φιλ 2, 1-11)

111. Η Αγία Γραφή στη ζωή των πιστών
ί. Γιορτές, αφιερωμένες σε βιβλικά πρόσωπα και γεγονότα
ίί. Η ανάγνωση του Ευαγγελίου στη Θεία Λειτουργία

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ιδεοθύελλα με τη φράση «Αγία Γραφή » (στόχος: Να πλαισιώσουμε τις αφηγήσεις που έχουμε επεξεργαστεί μέχρ ι τώρα και να αναγνωρίσουν οι μαθητές τον ρόλο της Αγίας Γραφής γενικότερα, στην εκκλησιαστική λατρεία, ως οδηγό ζωής, ως ανάγνωσμα, έμπνευση για τέχνη, ονόματα, ρητά κ.ά.)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. «Αναγνωρίζουμε το είδος των κειμένων»: Δίδεται στους μαθητές φύλλο εργασίας με διαφορετικά κείμενα (παραβολή, εικόνα, ψαλμός, νόμος, ιστορία κ.ά.).
Στη συζήτηση νοη ματοδοτούνται οι όροι/έννοιες «πραγματικό γεγονός», «αφηγηματική αλήθεια» κ.ά.
2. TPS: Γιατί διαβάζουμε τη Β ίβλο;
3. Η θέση του Ευαγγελίου στον ναό, η ανάγνωση και το προσκύνη μά του
4. Βρίσκουν στο ημερολόγιο γιορτές, αφιερωμένες σε βιβλικά πρόσωπα και γεγονότα

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Σε ομάδες δημιουργούν κολάζ με έμπνευση τα κείμενα
2. Ζωγραφίζουν με θέμα τον 23° Ψαλμό
3. Λέξεις-γρίφοι: Μ ικρά κείμενα κόβονται και επανασυναρμολογούνται

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
Επίσκεψη στον ναό : Αναγνώριση του Ευαγγελίου και του Αποστόλου

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
Λογισμικό ΣΤ' τάξης: Η αλήθεια καταγράφεται

 

Β. Κύκλος {Ε' & Στ' τάξη Δημοτικού)

Ανακαλύπτουμε κείμενα μνημεία, τόπους και γεγονότα

Βασικός σκοπός

Βασικός σκοπός του Β, κύκλου είναι η προσέγγιση της ιστορικής διαδρομής της Εκκλησίας του Χριστού στον κόσμο. Οι Θεματικές ενότητες οργανώνονται πάνω σε ζητήματα που σχετίζονται με τις εμπειρίες των μαθητών, συνδεδεμένα με βιβλικές αφηγήσεις, ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα της πρώτης, αλλά και της νεότερης Εκκλησίας. Τα Θέματα αναπτύσσονται πάνω σε έναν ιστορικό καμβά, ενώ, επιχειρείται και ένα άνοιγμα στον ευρύτερο Θρησκευτικό χάρτη της Ελλάδας

Ε Δημοτικού

Ανακαλύπτουμε κείμενα, μνημεία, τόπους και γεγονότα

Θεματικές Ενότητες

  1. Προφήτες της Βίβλου: Κλήση για μετάνοια και αναγγελία του Μεσσία (3 δίωρα)
  2. «Εγώ ειμί η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή». Η διδασκαλία του Χριστού ( 4 δίωρα)
  3. Συμπόρευση με όρια και κανόνες (2 δίωρα)
  4. Αναγνωρίζοντας και διορθώνοντας τα λάθη μας (3 δίωρα)
  5. Η Εκκλησία του Χριστού μπαίνει στην ιστορία ( 4 δίωρα)
  6. Αγώνας για τη διαφύλαξη της αλήθειας (6 δίωρα)
  7. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται στον κόσμο (3 δίωρα)

Ε' Δημοτικού Γενικές επάρκειες της τάξης

Ε' Δημοτικού Γενικές επάρκειες της τάξης

Οι μαθητές και οι μαθήτριες επαρκώς:

  • να εκτιμούν τον ρόλο και τη σημασία της παρουσίας των προφητών στον κόσμο, με σκοπό την προετοιμασία του για την
    έλευση του Χριστού
  • να παρουσιάζουν τον Θεάνθρωπο Ιησού ως την σαρκωμέvη Αλήθεια και ως το κέντρο της χριστιανικής Εκκλησίας
  • να προσεγγίζουν τη χριστιανική πρόταση πάνω σε θεμελιώδεις διαστάσεις των ανθρώπινων σχέσεων (καθοδήγηση και
    συνύπαρξη, κανόνες και όρια, αλλαγή και συγχώρηση κ.ά.)
  • να εμβαθύνουν σε όψεις της διδασκαλίας του Χριστού (αγάπη προς τους εχθρούς, ελεημοσύνη, συγχώρηση, χάρη και
    νόμος, μετάνοια κ.ά.), συνδέοντάς τις, με προσωπικές τους εμπειρίες και βιώματα
  • να περιγράφουν τα ιστορικά γεγονότα που αφορούν στη ζωή της πρώτης Χριστιανικής Εκκλησίας και το ευχαριστιακό
    πνεύμα της εκκλησιαστικής κοινότητας και της χριστιανικής ζωής
  • να αναγνωρίζουν τους κινδύνους των αιρέσεων και του σχίσματος για το σώμα της Εκκλησίας καθώς και τη συμβολή των
    Οικουμενικών Συνόδων στη διάσωση και διαφύλαξη της αλήθειας
  • να ανακαλύπτουν τη σημασία του γεγονότος της Ανάστασης του Κυρίου για όλο τον κόσμο και των διαχρονικών χριστιανικών αξιών για τον άνθρωπο και την κοινωνία (ελευθερία, δικαιοσύνη, ισότητα, μαρτυρία, αδελφοσύνη, αγάπη, ελπίδα κ.ά.)
  • να δεσμεύονται σε κοινές αποφάσεις και σε όριο
  • να καλλιεργούν τη σημασία της οργάνωσης και της συνεργασίας γιο την εύρυθμη λειτουργία των κοινωνικών υποσυνόλων
    στο οποίο ανήκουν (οικογένεια, σχολείο κ.ά.)
  • να εξοικειώνονται στον διάλογο, στη συνεργασία και στην επικοινωνία με όλους τους συμμαθητές τους
1. Οι Προφήτες της Βίβλου: Κλήση για μετάνοια και αναγγελία του Μεσσία (3 δίωρο)
ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) αναγνωρίζουν τον ρόλο και τη σημασία της παρουσίας των προφητών στον κόσμο, με σκοπό την προετοιμασία του για την έλευση του Χριστού

β) περιγράφουν τον ρόλο του Θεού στη ζωή των προφητών

γ) εντοπίζουν στα κείμενα των προφητών χαρακτηριστικά του Θεού της Βίβλου

δ) συσχετίζουν τα προφητικά μηνύματα με τη σύγχρονη ζωή

ε) εξακριβώνουν τη διαχρονική σημασία του προφητικού λόγου

στ) εξηγούν τη διαφορά μεταξύ προφητών και ανθρώπων που «προλέγουν» το μέλλον (μέντιουμ κ.ά.)

ζ) εξηγούν τι τους εμπνέει και τι τους συγκινεί στο έργο των προφητών

1. Η κλήση των προφητών από τον Θεό Ιερ.1, 4-9). Οι Προφήτες της Βίβλου. Κλήση και αναγγελία του ερχομού του Μεσσία
i. Ο προφήτης Ηλίας
ii. Ο προφήτης Αμώς
iii. Ο προφήτης ΗσαΊας
iv. Ο προφήτης Ιερεμίας
v. Ο προφήτης Ιωνάς
vi. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος
vii. «Τάδε λέγει Κύριος»: Λόγια μέσα από την καρδιά

11. «Τάδε λέγει Κύριος»:
Λόγια μέσα απ' την καρδιά i. «Αγάπησα τον Ισραήλ από τότε που ήταν νήπιο»:
Υπενθυμίζουν τη φροντίδα και την αγάπη του Θεού (Ωσ 11, 1, Ησ 57, 14-15)
ii. «Ξέρω τις ανομίες σας»: Κατακρίνουν όσους αδικούν και υπερασπίζονται τους αδικημένους (Αμ 5, 11-12)
iii. «Κάντε το καλό και όχι το κακό»: Καλούν τους ανθρώπους να μετανιώσουν και να είναι δίκαιοι (Αμ 5, 14-15)
iv. «θα τελειώσουν οι γιορτές .. » Προειδοποιούν για επερχόμενες καταστροφές (Αμ. 6,3-7)
v. «Γεννήθηκε για μας ένα παιδί»:
Προαναγγέλλουν τον ερχομό του Χριστού στον κόσμο (Ησ 9, 5-6. 11,1-9)
vi. «Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών», Ιωάννης ο Βαπτιστής: Ο προφήτης που άνοιξε το δρόμο για τον Χριστό (Μτ 3, 1-6)

ΙΙΙ. Οι ψευδοπροφήτες

IV. Τα μηνύματα των προφητών στη σύγχρονη εποχή.

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Καταιγισμός ιδεών με τη λέξη «Ίτpοφήτες»
2. Δραματοποίηση σκηνών από τη ζωή και την εποχή των προφητών

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓ ΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Εντοπίζουν γιορτές προφητών στο χριστιαν ικό εορτολόγιο
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Τι σε κάνει να το λες αυτό»): Η εικόνα του προφήτη Ηλία
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Η εικόνα του Προδρόμου

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Ζωγραφίζουν εικόνες και δημιουργούν κολλάζ σχετικά με τις προρρήσεις του ΗσαΊα για την εποχή του Μεσσία
2. Ακούν ψαλμούς του Δαβίδ από το Φωτόδεντρο
3. «Τα κείμενά μου - οι θησαυροί μου»: δουλεύοντας σε δυάδες επιλέγουν φράσεις και αποφθέγματα προφητών. Θεμελιώνουν την επιλογή τους

2. «Εγώ ειμί η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή». Η διδασκαλία του Χριστού (4 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) διερευνούν τη διαχρονική σημασία της μαθητείας/διδασκαλίας εντός και εκτός του σχολείου,

β) ερμηνεύουν την ευαγγελική θέση ότι ο Ιησούς Χριστός είναι η ενσάρκωση της αλήθειας

γ) εξηγούν βασικές πτυχές της διδασκαλίας του Ιησού και τη διαχρονική αξία τους για τη ζωή και τις σχέσεις των ανθρώπων

δ) αναγνωρίζουν την έμπνευση, τη δύναμη και την αποτελεσματικότητα του παραβολικού λόγου στις ψυχές των ανθρώπων"

1. Μαθητεία, ένας παντοτινός δρόμος
i. Προχωράμε μαζί: Οι δάσκαλοί μας οδηγοί και σύντροφοι
ii. Οι Τρεις Ιεράρχες για την παιδεία και τον δάσκαλο
iii. Σχολεία του κόσμου σήμερα

ΙΙ. Ο Χριστός, η Αλήθεια, ως Διδάσκαλος, συνοδοιπόρος και οδηγός
i. .Δίδασκε με το θεϊκό παράδειγμά του χωριό σε χωριό» (Λκ 8, 1)
στον ναό των Ιεροσολύμων (Ιω 7, 14)
- Ποτέ δε μίλησε άνθρωπος όπως αυτός ο άνθρωπος (Ιω. 7,46) Όρους Ομιλία (Μτ 5-7)
- «Να αγαπάτε τους εχθρούς σας» (Μτ 5, 43-45)
- «Μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου»: Η αληθινή ελεημοσύνη (Μτ 6, 1-4)
- «Μην κρίνετε τους ανθρώπους» (Μτ 7,1-3)
- Πήγε σε σπίτια αμαρτωλών
ii. Δ.ίδασκε με παραβολές
«θα μιλήσω με παραβολές, θα πω πράγματα κρυμμένα» (Μτ 13, 34-35)
• Η παραβολή του σπορέα
• Η παραβολή του καλού Σαμαρείτη (Λκ 10, 25-37).

ΙΙΙ. Οι μαθητές του Χριστού
i . .Η κλήση των μαθητών:
«Ακολουθήστε με και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων»: (Μτ 4, 18-22)
«Διάλεξε δώδεκα» (Μκ 3, 13-19)
ii. Η.αποστολή των δώδεκα:
«Μην παίρνετε τίποτε μαζί σας»: (Λκ 9, 35)
«Όποιος από σας θέλει να γίνει πρώτος πρέπει να γίνει δούλος όλων»: Οι αληθινοί μαθητές δεν ζητούν αξιώματα (Μκ 10, 35-45)"

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ημερολόγιο: Οι μαθητές γράφουν τις σκέψεις τους μετά τη συνάντησή τους με τον Χριστό και την απόφασή τους να τον ακολουθήσουν
2. Ανακριτική καρέκλα: Οι γιοι του Ζεβεδαίου εξηγούν το αίτημά τους προς τον Ιησού

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Συνέντευξη από τον δάσκαλό μας: Προετοιμασία ερωτηματολογίου (πώς επέλεξε τη δουλειά του, δυσκολίες, χαρές, στόχοι κ.ά.)
2. Έρευνα: Η UNICEF για τα σχολεία της Αφρικής
3. Αφού έχουν κατανοήσει τη λειτουργία της παραβολής, γράφουν σε ομάδες μια μικρή παραβολή πάνω σε ένα σύγχρονο θέμα, π.χ. τις σχέσεις δασκάλων- μαθητών
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Ο Χριστός διδάσκων, Χαρακτικό του Ρέμπραντ
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («αντιλαμβάνομαι, γνωρίζω, φροντίζω>>), Ο καλός Σαμαρείτης,
6. Εργασία με εικόνες: Αναζήτηση σε ψηφιδωτά και τοιχογραφίες της παράστασης του Χριστού να διδάσκει τα πλήθη

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Βρίσκουν στο διαδίκτυο φωτογραφίες από σχολεία του κόσμου και τις αναρτούν σε ένα stand. Τις παρατηρούν, συζητούν και βάζουν τίτλους
2. Απόδοση της παραβολής του καλού Σαμαρείτη ή του Σπορέα με εικόνες ή σκίτσα
3. Ένταξη αποφθεγμάτων σε νέο κείμενο (ξεχωρίζουν αποφθέγματα και φράσεις από το μάθημα και τις εντάσσουν οργανικά σε ένα μικρό δικό τους κείμενο)

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
Ιστοεξερεύνηση σε ένα υπαίθριο σχολείο της Αφρικής

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό ΣΤ' τάξης: Αλήθειες που δίδαξε ο Χριστός
2. Λογισμικό της Β' Γυμνασίου (Σχολείο): Η Διδασκαλία του Χριστού"

3. Συμπόρευση με όρια και κανόνες (2 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) αποτιμούν με επιχειρήματα την ηθική σημασία των ορίων και των κανόνων για την ατομική και συλλογική ζωή

β) εξηγούν τη σημασία των ορίων και των κανόνων όπως αναδεικνύονται στις βιβλικές διηγήσεις

γ) εντοπίζουν τη μετάβαση από την τήρηση των νόμων, στη χριστιανική εντολή της αγάπης

δ) προεκτείνουν τα μηνύματα των βιβλικών διηγήσεων στην εποχή μας

1. Ζώντας μαζί
i. Κανόνες της τάξης, του σχολείου, της ζωής μας με τους άλλους
ii. Οι κανόνες: Περιορισμός
ή διασφάλιση της ελευθερίας;
iii. Κανόνες συμβίωσης σε όλον τον κόσμο (ανθρώπινα δικαιώματα)

11. Από την ΠΔ:
i. «Να χτίσουμε ένα πύργο που να φτάνει στον ουρανό»: Ζωή χωρίς όρια, ο Πύργος της Βαβέλ (Γεν 11, 1- 9)
ii. Συμφωνία του Θεού με τον άνθρωπο: η Διαθήκη του Θεού με τον Αβραάμ (Γεν 12, 1-5. 13, 14-17. 17, 1-8)
iii. «Και είπε ο Θεός»: Οι Δέκα Εντολές (Εξ 20, 1-17)

ΙΙΙ.Από την ΚΔ:
i. Η εντολή της αγάπης προς τους εχθρούς (Λκ 6, 27-28)
ii. Ο χρυσός κανόνας (Μτ 7, 12)

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παιχνίδι συνεργασίας: Στο προαύλιο του σχολείου ζητούμε από τα παιδιά, σε μικρές ομάδες των 2-3, να τοποθετηθούν μέσα σε στεφάν ια γυμναστικής, κοιτώντας προς τα έξω. Σχηματίζουμε διαδρομές (με κιμωλία, με σχοιν ιά, με κορδέλες), τις οποίες κάθε ομάδα θα πρέπει να ακολουθήσει, παραμένοντας μέσα στο στεφάν ι και χωρίς να παραβαίνει τα όρια αυτών των διαδρομών (Στόχος: η ανάδειξη της σημασίας των ορίων και της συνεργασίας για την τήρηση των κανόνων)
2. Παρουσίαση σκηνών πάνω σε σενάρια που αποδ ίδουν δυσάρεστες καταστάσεις της σχολικής ζωής (προσβολές, διακρίσεις κ.ά.). Ενδιάμεσα παρουσιάζονται παγωμένες εικόνες (για έκφραση συναισθημάτων των πρωταγωνιστών). Συζήτηση: ο ρόλος των κανόνων και των ορίων στη ζωή της τάξης και του σχολείου για την αντιμετώπισή τους.
3. Παιχνίδι σχεδιασμού: Ναυαγοί σε νησί. Κάθε ομάδα περιγράφει τι θα έκανε αν ήταν ναυαγοί, για ένα χρονικό διάστημα (μέρες, μήνας). Στόχος: Η σημασία των κανόνων
4. Φανταζόμαστε και επιχειρούμε να παίξουμε ένα παιχνίδι βόλεϊ ή ένα επιτραπέζιο παιχνίδι χωρίς κανόνες

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓ ΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Έρευνα των κανον ισμών του σχολείου. Συζητούν τι καλό επιφέρουν, τυχόν αναγκαίες αλλαγές κ.ά.
2. Κρατούν ημερολόγιο (περίπου για μια βδομάδα), περιγράφοντας απλές, καθημερινές δραστηριότητες. Σε ομάδες των 4 ανταλλάσσουν ιδέες για τον ρόλο των κανόνων /υποχρεώσεών τους σε όσα κατέγραψαν
3. TPS με θέμα: «Η αγάπη προς τους εχθρούς»

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Μεταγραφή του Δεκαλόγου: Έχει προηγηθεί η επεξεργασία του, τα χαρακτηριστικά του Θεού που αναδεικνύονται και η επισήμανση της βελτίωσης της ζωής των ανθρώπων της εποχής που απορρέει από αυτές. Δουλεύοντας σε ομάδες, οι μαθητές μεταγράψουν τον Δεκάλογο, αρχίζοντας με τη φράση «Δεν χρειάζεται να ... , αφού εγώ σου προσφέρω ... » (π.χ. Δεν χρειάζεται να φοβάσαι τίποτε, αφού εγώ είμαι ο Θεός που είμαι πάντα στο πλάι σου). (Στόχος: Με τη διατύπωση του Δεκαλόγου με θετικό τρόπο κατανοείται περισσότερο η σημασία του για τη ζωή των ανθρώπων)
2. Κατασκευή ενός δεκαλόγου για την τάξη μας που να αρχίζει με μια θετική προτροπή («είναι καλό να .. »)
3. Σχεδιάζουμε έναν χάρτη με δρόμους, δίνουμε ονόματα αξιών και λαθών στους δρόμους. Βάζουμε σήματα της τροχαίας, σχηματίζοντας διαδρομές επιλογής και αποφυγής

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Project: Όρια στη σχολική μας ζωή: Καταπολεμάμε τη βία στο σχολείο μας (Bullying)

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ

4. Αναγνωρίζοντας και διορθώνοντας τα λάθη μας (3 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) εξετάζουν τη σημασία της αναγνώρισης του λάθους και του αγώνα για την υπέρβασή του ως χαρακτηριστικών της ηθικής ζωής και της πορείας προς την ωριμότητα

β) διακρίνουν τον ρόλο της μετάνοιας στη ζωή των προσώπων των βιβλικών διηγήσεων και των Αγίων

γ) προσεγγίζουν το μυστήριο της Μετάνοιας και της Εξομολόγησης ως ίαση και καταλλαγή με τον Θεό και τον πλησίον"

1. Όλοι κάνουμε λάθη
ί. Αναγνωρίζουμε και διορθώνουμε τα λάθη μας
ii. Ζητώντας συγχώρηση-δίνοντας συγχώρηση

11. Μετάνοια και συγχώρηση στη Βίβλο
i. «Ελέησόν με, ο Θεός»: Η συντριβή του Δαβίδ (Β' Σαμ 11, 2-8· 14-26. 12, 1-7· 13 και Ψλ 5Qός)
ii. «Κύριε, υπόσχομαι να αποδώσω
τα τετραπλά σε όσους αδίκησα»: Η
ιστορία του Ζακχαίου(Λκ 19, 1-10)
iii. «Ήταν χαμένος και βρέθηκε»: Η παραβολή του σπλαχνικού πατέρα (Λκ 15, 11-32)
iv. Η παραβολή του κακού δούλου (Μτ 18, 23-35)
v. Η άρνηση του Πέτρου και η έμπρακτη μετάνοιά του Μτ 26, 69- 75)
vi. Ο Ιούδας μεταμελείται, αλλά δεν ζητά συγχώρηση (Μτ 27, 3-5)
vii. «Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη βασιλεία σου»: Ο ληστής στον σταυρό (Λκ 23, 39-43)
v. «Σαούλ Σαούλ, τί με διώκεις;»: Η μεταστροφή του Αποστόλου Παύλου (Πραξ 9, 1-19)

ΙΙΙ. Συγγνώμη και άφεση στην παράδοση της Εκκλησίας
i. Το Μυστήριο της Μετάνοιας
ii. Από τη συγχώρηση στην αγιότητα: Ο άγιος Διονύσιος Ζακύνθου"

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παγωμένες εικόνες: Καθημερινά λάθη μας. Ακολουθεί συλλογικός ρόλος: Λάθη που αποφασίζουμε να διορθώσουμε
2. Κύκλος συνείδησης για ένα λάθος μας
3. Παρουσίαση σκηνής: Στην αγορά της Ιερουσαλήμ Ιουδαίοι συζητούν για το "ατόπημα του Δαβίδ
4. Ζακχαίος: Διάδρομος συνείδησης.
5. Παντομίμα (ατομικά, σε δυάδες ή ομάδες) με τη λέξη «Μετάνοια»

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ερωτήματα στους Αγίους σε σχέση με τη μετάνοια και την εξομολόγηση.
2. TPS με θέμα: «Τι σημαίνει ""μετανιώνω"";»
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («συνομιλώντας με μια εικόνα, μπαίνοντας στην εικόνα»):
Η Μεταστροφή του Σαούλ σε έργα των Μ ιχαήλ Αγγέλου, Καραβάτζιο, Ντελακρουά, Ρούμπενς
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking): Ο «Άγιος Ληστής»
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («αρχή, μέση και τέλος»): Επιστροφή του Ασώτου, Ρέμπραντ, Koder κ.ά.

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Ο κάθε μαθητής σχεδιάζει περιγράμματα φύλλων δέντρου σε χαρτόνια δύο διαφορετικών χρωμάτων. Αφού τα κόψει, γράφει πάνω στο ένα φύλλο μια συνήθεια που θα ήθελε να αλλάξει και στο άλλο ένα θετικό χαρακτηριστικό που θα ήθελε να αποκτήσει. Οι μαθητές κρεμούν τα «φύλλα» τους σε ένα πραγματικό ή ψεύτικο φυτό ή δεντράκι που το ονομάζουμε: «ΤΟ δέντρο της αλλαγής»
2. Μετασχηματισμός βιβλικών αφηγήσεων: Οι μαθητές αφηγούνται τα κείμενα από άλλη οπτική, π.χ. του μεγαλύτερου γιου του σπλαχνικού πατέρα, της συζύγου του Ζακχαίου, ενός συμπολίτη του Παύλου κ.ά.)
3. Εκφράζοντας συγγνώμη και συγχώρεση: Κατασκευή κολλάζ σε ομάδες, παρουσίαση στην τάξη

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙ Σ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό της Β' Γυμνασίου (Σχολείο): Η Διδασκαλία του Χριστού
2. Λογισμικό της Γ' Γυμνασίου (Σχολείο): Απαρχές"

5. Η Εκκλησία του Χριστού μπαίνει στην ιστορία (4 δ ωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) περιγράφουν το γεγονός της Πεντηκοστής ως το γεγονός της ιστορικής φανέρωσης της Εκκλησίας στον κόσμο

β) εξηγούν το νόημα των συμβολικών και εικονιστικών παραστάσεων της Εκκλησίας

γ) εξετάζουν τη ζωή της πρώτης χριστιανικής κοινότητας, ως κοινωνίας αγάπης

δ) εξηγούν με επιχειρήματα τη σημασία της αγάπης που γίνεται πράξη, προεκτείνοντας χαρακτηριστικά της ζωής των πρώτων κοινοτήτων (ισότητα, κοινοκτημοσύνη, αλληλεγγύη) στη σημερινή εποχή

ε) διασαφηνίζουν τον κεντρικό ρόλο της Θείας Ευχαριστίας στην Εκκλησία

στ) εκτιμούν την αξία της ευχαριστίας και της ευγνωμοσύνης
στη ζωή και στις σχέσεις τους με κοινότητες τους άλλους

1. Κοινότητα-Κοινότητες
i. Σχέσεις αγάπης
ii. Κοινή συνάθροιση
iii. Κοινός στόχος
iv. Κοινοκτημοσύνη

11. Η γενέθλια μέρα της Εκκλησίας
i. «Πλημμύρισαν από Πνεύμα Άγιο»:
Η εμπειρία της Πεντηκοστής (Πρ 2, 1- 13)
ii. Λόγια γεμάτα φώτιση: Το κήρυγμα του Πέτρου (Πρ. 2,14-18, 22-23, 32-33).
iii. Η εικόνα της Πεντηκοστής
iv. Έθιμα της γιορτής της Πεντηκοστής . «Γονατιστή» Κυριακή
. Φύλλα καρυδιάς

ΙΙΙ. Τι σημαίνει «Εκκλησία»;
i. Ο λαός του Θεού που συναθροίζεται.
ii. Εικόνες και σύμβολα για την Εκκλησία (καράβι, σώμα, άμπελος, οικογένεια, άγκυρα, ποίμνιο, οικοδομή)

IV. Η ζωή στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες
Από την ΚΔ:
i. Η ζωή ως κοινωνία: Κοινότητες αγάπης
ii. «Στον καθένα, ανάλογα με τις ανάγκες του» . Κοινοκτημοσύνη και «αγάπες» (Πραξ 4, 32-37)
"• «Ουκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην ...» (Γαλ 3, 26-29)
• Όλοι ίσοι, όλοι φίλοι (Επιστολή προς Φιλήμονα)
• «Να δίνετε με το παραπάνω για κάθε καλό σκοπό»: Έμπρακτη προσφορά σε όσους έχουν ανάγκη (8 Κορ 9, 6-11, Ιακ 2, 15-18)
iii. Η ζωή ως προσευχή και ευχαριστία (Πραξ 2, 42. 46-4 7)
iv. («Εγώ αυτό παρέλαβα και αυτό σας παρέδωσα».

v. Επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Μυστικού Δείπνου. Α Κορ. 11, 23-26)
• «Να είστε πάντοτε χαρούμενοι. Να προσεύχεστε αδιάκοπα.
Να ευχαριστείτε τον Θεό για το κάθε τι» (Α Θεσ 5, 16-22)

νί. Η ζωή της Εκκλησίας στο παρελθόν και το παρόν: Ισότητα, αλληλεγγύη, κοινοκτημοσύνη
i. Από τους πατέρες της Εκκλησίας (!. Χρυσόστομος, Μ. Βασίλειος)
ii. Άγιος Λουκάς ο ιατρός"

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Κύκλος συνείδησης: Δραματοποίηση της περίπτωσης του Βαρνάβα (Πρ 4, 36- 37)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Πώς φαντάζομαι τη γειτονιά μου, αν εφαρμόζαμε την κοινοκτημοσύνη
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Παιχνίδι επεξεργασίας»), Πεντηκοστή,
Θεοφάνης, Ι.Μ. Σταυρονικήτα
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («ρωτώντας την εικόνα»): Σύμβολα της Εκκλησίας

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Δραματοποίηση: Οι ακροατές του Πέτρου περιγράφουν τα συναισθήματά τους μετά την ομιλία του
2. Οι μαθητές και μαθήτριες σε ομάδες προετοιμάζουν μια παρουσίαση των συμβόλων της Εκκλησίας, με δικά τους σκίτσα/ζωγραφιές. Αφού εμπλουτίσουν το έργο τους με αποφθέγματα και δικές τους φράσεις, το παρουσιάζουν στην τάξη

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Δημιουργώντας μια κοινότητα αγάπης στο σχολείο μας

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό Γ'-Δ' τάξης: Η κοινότητα της Εκκλησίας και σύγχρονες ιεραποστολικές κοινότητες (βρες το σωστό, σωστό / λάθος, βρες τη λέξη, παζλ)
2. Λογισμικό Γ' Γυμνασίου (Σχολείο): Απαρχές

6. Αγώνας για τη διαφύλαξη της αλήθειας ( 6 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) κατονομάζουν τον κατακλυσμό ως αποτέλεσμα της απομάκρυνσης του ανθpώπου από τον Θεό

β) εκτιμούν τις δέκα εντολές του Μωυσή σε σχέση με τη ζωή των πιστών

γ) διακρίνουν τον ρόλο της Εκκλησίας στη διαφύλαξη της αλήθειας και του νόμου της αγάπης

δ) εντοπίζουν τις συνέπειες των αιρέσεων και του σχίσματος για το σώμα της Εκκλησίας

ε) εξηγούν τη σημασία των Οικουμενικών Συνόδων για τη διαφύλαξη της αλήθειας του Ευαγγελίου

στ) προσδιορίζουν το ζήτημα των εικόνων (εικονομαχία) και τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας

ζ) παρουσιάζουν τις προσπάθειες για την υπέρβαση του Σχίσματος τότε και σήμερα"

1. Σχέσεις αγάπης - Διάρρηξη σχέσεων

11. Η απομάκρυνση του ανθρώπου από τον Θεό και η φανέρωση της "αληθινής πίστης
i. Ο κατακλυσμός
ii. Ο Δεκάλογος και η Κιβωτός της Δ ιαθήκης
iii. Ο Ιησούς, η πραγματική Αλήθεια
iv. Η αποτύπωση της πίστης στην την Καινή Διαθήκη, τους Πατέρες της Εκκλησίας και τις Οικουμενικές Συνόδους

ΙΙΙ. Οι αιρέσεις νοθεύουν την αλήθεια του Χριστού
i. Αιρέσεις, μια πληγή στο εκκλησιαστικό σώμα
ii. Αρειανισμός και Μονοφυσιτισμός
iii. Οι συνέπειες των αιρέσεων
iv. Σύγχρονες αιρέσεις και τρόποι αντιμετώπισής τους

IV. Οι Οικουμενικές Σύνοδοι μεριμνούν για τη διάσωση της αλήθειας, με την επίκληση και τον φωτισμό του Αγ. Πνεύματος
i. Η 4η Οικουμενική Σύνοδος
ii. Η σύνοδος Φεράρας - Φλωρεντίας
iii. Η αποδοχή των αποφάσεων των Συνόδων από τον λαό

V. Το Σύμβολο της Πίστεως
i. Η διακήρυξη της ορθόδοξης πίστης περιληπτικά
ii. Το περιεχόμενο (τα άρθρα) του Συμβόλου της Π ίστεως

VI. Η αποσαφήνιση της αλήθειας για τις εικόνες
i. Η σημασία των εικόνων από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια
ii. Η αίρεση της εικονομαχίας στο Βυζάντιο. Α'περίοδος, Ζ' Οικουμενική σύνοδος, Β' πεpίοδος.
iii. Η λύση του ζητήματος και ο
θρίαμβος της Ορθοδοξίας

Vll. Το σχίσμα (1054 μ.Χ.)
τραυματίζει την ενότητα της
Εκκλησίας.
i. Οι έριδες πριν το σχίσμα του 1054.
Φώτιος και Νικόλαος Α'. Το filioque
ii. Τα γεγονότα του 1054
iii. Προσπάθειες για την υπέρβαση των συνεπειών του σχίσματος

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παρουσίαση σκηνής: Εικονομάχοι εναντίον πιστών
2. Αφηγήσεις: Μάρτυρας στα γεγονότα της εικονομαχίας. Ένας μαθητής περιγράφει περιστατικά από τα επεισόδια "3. Αντιπαραθέσεις: Π ιστοί που πληροφορούνται τα γεγονότα της αντιπαράθεσης μεταξύ Ουμβέρτου και Κηρουλαρίου ανταλλάσσουν γνώμες και απόψεις
4. Διάλογοι: Οι μαθητές, σε ρόλο χριστιανών ηγετών της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας, διαλέγονται επίσημα γύρω από το αίτημα για την ενότητα των χριστιανών

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Κατασκευάζουν από πηλό 2 πλάκες και με αιχμηρό αντικείμενο χαράσσουν κάποιες από τις 10 εντολές
2. Ζωγραφίζουν ένα καράβι, το ονομάζουν «Εκκλησία» και τοποθετούν τον Χριστό στο τιμόνι και πιστούς ως πλήρωμα
3. Βρίσκουν περισσότερες πληροφορίες για την Δ' Οικουμενική Σύνοδο και τα πρόσωπα που στήριξαν την ορθή πίστη και Παράδοση της Εκκλησίας
4. Συζητούν τρόπους αντιμετώπισης ενός αιρετικού που θα τους πλησιάσει με σκοπό να τους προσηλυτίσει
5. Φτιάχνουν πίνακα με τις Συνόδους, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τις απασχόλησαν και τα σημαντικότερα πρόσωπα που έλαβαν μέρος
6. Διαβάζουν τα άρθρα του Συμβόλου της Π ίστεως και καταγράφουν τα ιστορικά γεγονότα της ζωής του Χριστού στα οποία αναφέρονται"

7. Ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται στον κόσμο (3 δίωρα)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) συνδέουν την Ανάσταση του Χριστού με το περιεχόμενο της ιεραποστολής (από την εποχή των Αποστόλων έως και σήμερα)

β) απαριθμούν τις διακινδυνεύσεις που συνοδεύουν την ιεραποστολή

γ) διακρίνουν το θάρρος, την επιμονή και την αφοσίωση στη δράση των ιεραποστόλων

δ) εξακριβώνουν ότι η αποστολή της μαρτυρίας του Χριστού συνεχίζεται μέχρι και σήμερα

ε) εξηγούν με επιχειρήματα τη σημασία της δέσμευσης σε μια αποστολή

στ) παρουσιάζουν πληροφορίες για τις ορθόδοξες κοινότητες χριστιανών σε όλο τον κόσμο

1. «Χριστός Ανέστη!» «Ηγέρθη, ουκ έστιν ώδε»
i. Ο άγγελος στις Μυροφόρες (Μκ 16, 1-8)
ii. «Η αλήθεια όμως είναι πως ο Χριστός έχει αναστηθεί» (Α Κορ 15, 20-21)

11. «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» (Μτ 28, 16-20)
i. Οι απόστολοι στους δρόμους του κόσμου Α Κορ 4, 9-15
ii. «Διέσχ ισαν τη χώρα κηρύποντας το Ευαγγέλιο» (Πραξ 8, 4-6)
iii. Τα ταξίδια του Παύλου
(από τις Πράξεις). Ταξίδια γεμάτα δυσκολίες, κινδύνους και περιπέτειες
iv. Επιστολές στους αδελφούς
v. Το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο

111. «Με την ψυχή στα πόδια»:
"Η καλή είδηση πάντα καινούργια
i. Ο εκχριστιανισμός των Σλάβων (Κύριλλος και Μεθόδιος)
ii. Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός «Δέκα σχολεία ελλην ικά εποίησα, διακόσια δια κοινά γράμματα»
iii. Ουγκάντα, Κένυα, Αλβανία. Παραδείγματα σημαντικής ιεραποστολικής δράσης
iv. Ο ιερομόναχος Κοσμάς Γρηγοριάτης
v. Η γερόντισσα Γαβριηλία
vi. Ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

IV. Οι ορθόδοξοι χριστιανοί στον κόσμο"

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παρουσίαση σκηνής: Οι Μυροφόρες συζητούν μεταξύ τους πριν συναντηθούν με τους Μαθητές
2. Μελέτη περίπτωσης: Κοσμάς Γρηγοριάτης, Γερόντισσα Γαβριηλία. Αφηγήσεις προσώπων που τους γνώρισαν
3. Παρουσίαση σκηνών με σενάριο: Κάθε ομάδα αναλαμβάνει μια αποστολή σε έναν τόπο μακρινό. Προετοιμασίες, σχέδια, προβλέψεις κ.ά. (Στόχος: ενσυναίσθηση προς τα πρόσωπα της ενότητας)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Με στοιχεία από το μάθημα της Γεωγραφίας και την εφαρμογή Google Earth: Προορισμοί των ταξιδιών των Αποστόλων, υπολογισμός αποστάσεων, χρονικής διάρκειας ταξιδιών, κινδύνων, συνθηκών κ.ά
2. Ταξίδια Παύλου στην Ελλάδα Πρ 17-18)
3. Ταξίδια του Αγ. Κοσμά του Αιτωλού στην Ελλάδα
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Δημιουργικές ερωτήσεις»): Ο
Παύλος στη φυλακή, Ρέμπραντ
5. Έρευνα: Σύγχρονες αποστολές με σκοπό τη σωτηρία του κόσμου

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
Οδοιπορικό των προσώπων στους ίδιους τόπους σήμερα. Ποιους θα έβλεπαν, τί θα έλεγαν

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙ Σ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙ ΚΑ
1. Λογισμικό Ε' τάξης: Αγώνας για την αλλαγή τον εαυτού μας
2. Λογισμικό της Γ' Γυμνασίου (Σχολείο ): Απαρχές"

Στ · Δημοτικού

Ανοκολύπτουμε κείμενο, μνημείο, τόπους και γεγονότα

Θεματικές Ενότητες

  1. Οι πρώτοι Χριστιανοί: Δυσκολίες και περιπέτειες ( 4 δίωρα)
  2. Διωγμοί και εξάπλωση του Χριστιανισμού. Πρόσωπα και μαρτυρίες (4 δίωρα)
  3. Η Αγία Γραφή, ένα θεόπνευστο και διαχρονικό βιβλίο (4 δίωρα)
  4. Ανακαλύπτοντας τα κείμενα της Καινής Διαθήκης ( 4 δίωρα)
  5. Η Θεία Ευχαριστία: Πηγή και κορύφωση της ζωής της Εκκλησίας (5 δίωρα)
  6. Μνημεία και τόποι λατρείας: αποτυπώσεις της πίστης ( 4 δίωρα

Στ · Δημοτικού Γενικές επάρκειες της τάξης

Οι μαθητές και οι μαθήτριες επαρκώς:

  • να εκτιμούν γεγονότα και πρόσωπα της ιστορίας της Χριστιανικής Εκκλησίας των τριών πρώτων αιώνων
  • να διακρίνουν τη διαφορετική βίωση του Χριστιανισμού σε συγκεκριμένα πρόσωπα - ανθρωπολογικά πρότυπα (μάρτυρες,
    αγίους, αυτοκράτορες)
  • να εμβαθύνουν σε θεμελιώδεις και διαχρονικές αξίες που αναδείχθηκαν στη ζωή της πρώτης Χριστιανικής Εκκλησίας
    (μαρτυρία, ενότητα, αγάπη, ελευθερία, αυτοθυσία, ταπείνωση κ.ά.)
  • να εξοικειωθούν με τα βιβλία της Αγίας Γραφής και να με τη χρήση τους
  • να αναγνωρίζουν τη σημασία της Βίβλου για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό
  • να εντοπίζουν τη διαχρονική παρουσία της Κ.Δ. στη ζωή της Εκκλησίας, στην τέχνη και στον πολιτισμό
  • να συναισθάνονται τη σημασία της λειτουργικής ζωής και ειδικά της Θείας Ευχαριστίας για την Εκκλησία
  • να καλλιεργούν περαιτέρω τις ικανότητές τους για εύρεση, παρουσίαση και επεξεργασία πληροφοριών, προβληματισμό,
    διάλογο, συνεργασία και δημιουργική έκφραση

 

 

 

 

 

 

 

1. Οι πρώτοι χριστιανοί: Δυσκολίες και περιπέτειες (4 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) περιγράφουν τις περιπέτειες αλλά και τις εσωτερικές δυσκολίες της πρώτης χριστιανικής κοινότητας

β) αναγνωρίζουν το πνεύμα μαρτυρίας και ενότητας που διέκρινε την πρώτη Εκκλησία

γ) παρουσιάζουν το χωρίς διακρίσεις οικουμενικό άνοιγμα της Εκκλησίας

δ) αναφέρουν ιδέες για την κατάργηση των διακρίσεων, που υπάρχουν στην εποχή μας,

1. Διακρίσεις στην καθημερινή ζωή

11. Οι πρώτοι χριστιανοί
μέσα στον κόσμο: δυσκολίες και περιπέτειες
i. Η εξάπλωση των χριστιανικών κοινοτήτων στον κόσμο
ii. Πώς έβλεπε ο κόσμος τους πρώτους χ.ριστιανούς
«0 λαός τους εκτιμούσε» (Πραξ 2, . 46-4 7)
-«Φυλακίσεις και διωγμοί
(Πραξ 4, 1-22. 12, 1-5)
iii. Δυσκολίες και προβλήματα, κ.αθώς οι κοινότητες μεγάλωναν «Διάλεξαν επτά»: Οι Διάκονοι . (Πραξ 6, 1-6)
-«Γεμάτος πίστη και δύναμη»:
Ο Πρωτομάρτυρας Στέφανος (Πραξ 6-7)

111. Το άνοιγμα της Εκκλησίας σε όλους χωρίς διάκριση
i. Το Άγιο Πνεύμα στους εθνικούς (Πραξ 10, 44-48)
ii. «Γέμισε όλος ο χώρος από την Ιερουσαλήμ ως την Ιλλυρία από το Ευαγγέλιο του Χριστού» (Ρωμ 15, 14-21)

IV. Διακρίσεις στην εποχή μας

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ιδεοθύελλα με τη φράση: «Διακρίσεις στην καθημερινή ζωή». Ακολουθεί παρουσίαση σκηνών και παγωμένων εικόνων που εκφράζουν τα όσα καταγράφηκαν (Στόχος: η ενσυναίσθηση προς τα πρόσωπα, κατανόηση των συνεπειών των διακρίσεων στη ζωή μας, ετοιμότητα προσέγγισης του ζητήματος των διακρίσεων στην πρώτη Εκκλησία)
2. Παρουσίαση σκηνής: Ένας χριστιανός εξ εθνών και ένας εξ Ιουδαίων συζητούν έντονα.
3. Ρόλος στον τοίχο: Πρωτομάρτυρας Στέφανος

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Επίλυση προβλήματος: Πού οφείλονταν οι διαφορές των πρώτων χριστιανών;
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Βλέπω, ισχυρίζομαι, αναρωτιέμαι»): Ο ασπασμός των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, από την τοιχογραφία της Ι.Μ. Βατοπαιδίου (12°ς αι.) και Η συνάντηση των Αγίων Πέτρου και Παύλου, ψηφιδωτό από το Μονρεάλε
3. TPS για τις διακρίσεις: «Όλοι είναι σαν κι εμάς; Πρέπει να είμαστε ίδιοι για να νιώθουμε άνετα;»

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό Ε' τάξης: Αγώνας για την αλλαγή του εαυτού μας
2. Λογισμικό της Γ' Γυμνασίου (Σχολείο): Απαρχές, Επέκταση και Διωγμοί, Εδραίωση και ακμή της Εκκλησίας

2. Διωγμοί και εξάπλωση του Χριστιανισμού. Πρόσωπα και μαρτυρίες (4 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ο ι μαθητές και μαθήτρς να:

α) εξηγούν με επιχε ιρήματα τον ρόλο και τη σημασία της μαρτυρίας για την εξάπλωση του Χριστιανισμού

β) παρουσιάζουν τους λόγους των διωγμών κατά των χριστιανών

γ) εκτιμούν τη σημασία της καθιέρωσης της ανεξιθρησκίας και τη σημασία της στην εποχή μας

δ) τοποθετούνται απέναντι στο ζήτημα του διωγμού των ανθρώπων για τα θρησκευτικά πιστεύω τους ή την καταγωγή τους

1. Πολύχρονοι διωγμοί
i. Γιατί διώχθηκαν οι χριστιανοί;
ii. Ποιοι ήταν οι σκληρότεροι διωγμοί;

11. «Χριστιανός ειμί»: Μάρτυρες από ελεύθερη επιλογή
i. Άγ. Ιγνάτιος Αντιοχείας
ii. Αγάπη, Ε ιρήνη, Χιον ία
iii. Λογγίνος ο εκατόνταρχος

111. Το τέλος των διωγμών και η εξάπλωση του Χριστιανισμού
i. Ένας χριστιανός Ρωμαίος αυτοκράτορας: Ο Μέγας Κωνσταντίνος
ii. «Εν τούτω ν ίκα»
iii. Το Διάταγμα των Μεδιολάνων

IV. Γιορτές μνήμης /τόποι λατρείας
i. Ο Ναός της Αναστάσεως της Ιερουσαλήμ
ii. Η γιορτή Κωνσταντίνου και Ελένης
iii. Η γιορτή της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού
• Έθιμα της γιορτής
(το «σταυρολούλουδο»:
ο βασιλικός, το προζύμι της χρονιάς, ευλογία σπόρων δημητριακών)

V. Σύγχρονοι διωγμοί χριστιανικών πληθυσμών - οι χριστιανοί της Συρίας

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παρουσίαση σκηνής: Χριστιανοί συγκεντρωμένοι στις κατακόμβες συζητούν με αφορμή το διάταγμα ενός έπαρχου για το διωγμό τους
2. Χριστιανοί στην αγορά ή κύκλος σχολιασμού και συζήτησης: μετά την ανακοίνωση του Διατάγματος
3. Κύκλος συνε ίδησης: Ο Μ. Κωνσταντίνος πριν την απόφαση για το διάταγμα
4. Ιδεοθύελλα: «Διωγμοί για τα θρησκευτικά πιστεύω - διωγμοί γι' αυτό που είσαι»
5. Παιχν ίδι ενσυναίσθησης: τα παιδιά σε ομάδες μιλούν για τα συναισθήματα των διωκόμενων, καθώς και την επίδειξη αλληλεγγύης και συμπαράστασης μεταξύ συνανθρώπων σε αντίστοιχες περιστάσεις

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Επίλυση προβλήματος: Γιατί διώχθηκαν οι πρώτοι χριστιανοί; Διώκονται σήμερα; Σε ποια μέρη; Πως αντιμετωπίζονται οι διωγμοί αυτοί;
2. TPWS: Επιστολή του Πλιν ίου στον Τραϊανό: Η στάση των Ρωμαίων κρατικών υπαλλήλων προς τους χριστιανούς
3. Δημιουργία κατηγορητηρίου σε βάρος των χριστιανών, δήλωση μετάνοιας των χριστιανών
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Σκέφτομαι, αμφιβάλλω, εξερευνώ»): Μ.
Κωνσταντίνος, ψηφιδωτή παράσταση από την Αγ. Σοφία (10°ς αι.)
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) (<<Χρώματα, σχήματα, γραμμές»): Η αψίδα τον Μ. Κωνσταντίνου στη Ρώμη
6. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Συνδέω, επεκτείνω, προκαλώ»): Το
όραμα τον Κωνσταντίνου, Ραφαήλ
7. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Σκέφτομαι, αμφιβάλλω, εξερευνώ»): Οι
άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη, μωσαϊκό 11ου αι. από τον Όσιο Λουκά Βοιωτίας

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
«Ανεξιθρησκία»: Συζητάμε για τη σημασία της σήμερα. Βρίσκουμε στοιχεία από το Σύνταγμα και τους νόμους της Ελλάδας

Δ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό της Γ' Γυμνασίου (Σχολείο ): Απαρχές, Επέκταση και Διωγμοί, Εδραίωση και ακμή της Εκκλησίας
2. Λογισμικό Ε' τάξης: Αγωνιστές και μάρτυρες

3. Η Αγία Γραφή, ένα θεόπνευστο και διαχρονικό βιβλίο (4 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) διασαφηνίζουν την «ηλικία» και τη χρονική έκταση που καλύπτει η σύνταξη των βιβλίων της Αγίας Γραφής

β) αναγνωρίζουν την οργανική σχέση μεταξύ Παλαιάς και Καινής Διαθήκης

γ) παρουσιάζουν με παραδείγματα την κεντρική θέση της Αγίας Γραφής στην Εκκλησία και στον ευρωπαϊκό πολιτισμό

δ) επιχειρηματολογούν για τη σημασία της Αγίας Γραφής στο μάθημα των Θρησκευτικών (βάση και θεμέλιο του μαθήματος)

ε) προσεγγίζουν το νόημα της
«θεοπνευστίας» της Αγίας Γραφής

1. «Χίλια χρόνια και μια μέρα»
i. Βίβλος/Αγ. Γραφή, ως αποκάλυψη του Θεού στον άνθρωπο
ii. Ποιοι, πότε και γιατί έγραψαν βιβλία της Αγίας Γραφής
iii. Η Αγία Γραφή: Παλαιά και Καινή Διαθήκη
iv. Η θεοπνευστία της Αγ. Γραφής
v. Πολλά βιβλία γίνονται ένα:
Ο Κανόνας της Αγίας Γραφής.
vi. Η γλώσσα της Βίβλου
vii. Οι μεταφράσεις της Βίβλου

11. Η Αγία Γραφή στο κέντρο της ζωής της Εκκλησίας

ΙΙΙ. Η Βίβλος ως θεμελιώδες συστατικό του ευρωπαϊκού πολιτισμού

IV. Η χρήση και η σημασία του αποκαλυπτικού περιεχομένου της Αγίας Γραφής για το μάθημα των Θρησκευτικών

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Αφού οι μαθητές χωριστούν σε ομάδες, στα μέλη της καθεμιάς μοιράζονται από τον δάσκαλο/τη δασκάλα φράσεις με σύντομα βιβλικά αποσπάσματα (π.χ. κλήση του Αβραάμ, διάσωση Μωυσή, ψαλμός κ.ά.). Οι μαθητές συζητούν για το περιεχόμενό τους, βρίσκουν έναν κατάλληλο τίτλο και ο δάσκαλος/η δασκάλα τον σημειώνει στον πίνακα, ανάλογα με το περιεχόμενό του, σε κατηγορίες, όπως:
• Θεός και άνθρωπος
• Σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων
• Προφητείες

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. TPS: Ηλεκτρονική επίσκεψη σε Μουσεία της Ευρώπης: Βρίσκουν και αποδελτιώνουν θέματα από τη Βίβλο. Κάνουν έναν κατάλογο με τα ονόματα των ζωγράφων, την χρονολογία των έργων και τους τίτλους τους. Ποια από αυτά γνωρίζουν; Ποια τους προκαλούν ενδιαφέρον;
2. Εύρεση ταινιών με θέμα τη Βίβλο και δημιουργία καταλόγου (τίτλος, σκηνοθέτης, χρονολογία). Παρακολούθηση αποσπασμάτων από αυτές

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Παρουσιάζουν στην τάξη μια αγαπημένη τους ιστορία από τη Βίβλο

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Επίσκεψη σε ναό και συνέντευξη από ιερέα για τη θέση και τον ρόλο της Αγίας Γραφής στη χριστιανική λατρεία

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Λογισμικό ΣΤ' τάξης: Η αλήθεια καταyράφεται
2. Λογισμικό της Α' Γυμνασίου (Σχολείο ): Η Δημιουργία, οι Πατριάρχες, οι Βασιλείς, οι Προφήτες

4. Ανακαλύπτοντας τα κείμενα της Καινής Διαθήκης (4 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) διαπιστώνουν ότι η Καινή Διαθήκη είναι βασική πηγή πληροφοριών για τη ζωή της πρώτης Εκκλησίας

β) εξηγούν τη σημασία του όρου
«Ευαγγέλιο»

γ) διακρίνουν τα είδη των βιβλίων της Καινής Διαθήκης και τον ρόλο του κάθε είδους στη ζωή των πρώτων χριστιανών

δ) εντοπίζουν τη διαχρονική παρουσία και την αξία της Κ.Δ. στη ζωή της Εκκλησίας

ε) βρίσκουν με ευχέρεια βιβλικά εδάφια

1. Τα 4 Ευαγγέλια
ί. Μιλώντας για τον Χριστό στον κόσμο
ίί. Ποιοι, πότε και για ποιους έγραψαν τα Ευαγγέλια - Οι 4 Ευαγγελιστές. Τα σύμβολά τους
ίίί. Οι Πράξεις των Αποστόλων. Ποιος έγραψε το βιβλίο των Πράξεων. Τι περιλαμβάνει
ίν. Οι Επιστολές. Οι Απόστολοι επικοινωνούν και καθοδηγούν τα μέλη της πρώτης Εκκλησίας

II. Η γλώσσα των κειμένων της Κ.Δ.: ελληνιστική κοινή

III. Η αξιοπιστία της Καινής Διαθήκης

IV. Η Καινή Διαθήκη στη ζωή της Εκκλησίας

V. Μαθαίνουμε να χρησιμοποιούμε την Καινή Διαθήκη: Ονομασίες βιβλίων, συντομογραφίες, κεφάλαια, στίχοι

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Συνέντευξη με έναν Ευαγγελιστή γύρω από τη συγγραφή του κειμένου του
2. Σενάριο: «Το ταξίδι μιας Επιστολής» (Προς Ρωμαίους). Ένας συνεργάτης του Παύλου αναλαμβάνει να μεταφέρει την Επιστολή από την Κόρινθο που βρίσκεται ο Απόστολος, στη Ρώμη που ετοιμάζεται να πάει. Μέσα που χρησιμοποιεί, δυσκολίες και κίνδυνοι, που αντιμετωπίζει, απαιτούμενος χρόνος κ.ά. Παρουσίαση σκηνών.
3. Παρουσίαση σκηνής με αναγνώστη τον /την εκπαιδευτικό: Οι Επιστολές Β' Ιω. και Γ' Ιω. διαβάζονται στην κοινότητα (στόχος: η διερεύνηση αντιδράσεων, συναισθημάτων, σκέψεων, κλίματος που δημιουργείτο όταν οι χριστιανοί παραλάμβαναν μια Επιστολή)
4. Γράφουν μια αναφορά για ένα περιστατικό που συνέβη στο σχολείο. Στην ανάγνωση των κειμένων που ακολουθεί αναδεικνύονται στοιχεία που ο καθένας πρόσθεσε και που είναι σημαντικά για την πολύπλευρη κατανόηση του γεγονότος (στόχος: η κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων και της συμπληρωματικότητας των Ευαγγελίων)

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Επίλυση προβλήματος: Η σημασία των συμβόλων των Ευαγγελιστών
2. Η αρχή και το τέλος των Επιστολών του Παύλου
3. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Συνδέω, επεκτείνω, προκαλώ»): Σελίδα από τις Επιστολές από τον κώδικα του Βατικανού
4. Βρίσκουμε τους τόπους των Επιστολών στον χάρτη
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking) («Παιχνίδι επεξεργασίας»):
Μικρογραφίες Ευαγγελιστών από χειρόγραφα Ευαγγελίων

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
Σύνταξη του «διαβατηρίου» των Ευαγγελιστών (συμπεριλαμβάνουμε όσα στοιχεία γνωρίζουμε γι' αυτούς)

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
Επίσκεψη σε Ναό: Η θέση των Ευαγγελιστών στην εικονογράφηση

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
Λογισμικό ΣΤ' τάξης: Η αλήθεια καταyράφεται

5. Η Θεία Ευχαριστία: Πηγή και κορύφωση της ζωής της Εκκλησίας ( 5 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) αναγνωρίζουν τις λατρευτικές πράξεις της Εκκλησίας

β) εκτιμούν τον ρόλο της λατρείας στη ζωή των χριστιανών

γ) εξηγούν την κεντρική θέση της Θείας Ευχαριστίας στη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας

δ) περιγράφουν τα βασικά μέρη
και δρώμενα της Θείας Ευχαριστίας

ε) διαπιστώνουν τη διαχρονικότητα της Θείας Ευχαριστίας και τη σημασία της για τη ζωή των πιστών

στ) εξοικειώνονται με τη χρήση των λειτουργικών όρων

I. Στη χριστιανική λατρεία:
.i. Αναγνωρίζουμε
. Αναγνώσματα από την Αγία Γραφή
. Κοινές προσευχές
. Ψαλμωδίες (ευχές, ύμνοι)
Κινήσεις συμμετοχής του σώματος στα δρώμενα της Εκκλησίας (σημείο του Σταυρού, λιτανεύσεις, θυμιάτισμα, ορθοστασία, γονυκλισία, μετάνοιες, ασπασμός κ.ά.)
ii. Α.γιάζεται κάθε πτυχή της ζωής μας Με τις γιορτές αγιάζεται κάθε μέρα του χρόνου. Με τα ιερά Μυστήρια και τις ιερές Ακολουθίες αγιάζεται κάθε πλευρά της ζωής

II. Το θεοσύστατο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, η καρδιά της εκκλησιαστικής ζωής
i. Η διαρκής παρουσία του Χριστού στη Θεία Ευχαριστία:
• «Εγώ ειμί ο άρτος της ζωής» (Ιω 6, 35): Το αληθινό ψωμί που χαρίζει ζωή
• «Τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν»: Καθιέρωσή της από τον Χριστό
(Α Κορ 11, 23-26)
• «Λάβετε φάγετε»: Από τον Μυστικό Δείπνο (Μτ 26, 17-30) στη Θεία Ευχαpιστία
ii. Η Θεία Ευχαριστία έχει μεγάλη ιστορία:
• Από τα σπίτια και τις κατακόμβες στις βασιλικές και τους σύγχρονους Ναούς
• Από τα αραμαϊκά και τα ελληνικά σε όλες τις γλώσσες του κόσμου
iii. Δρώμενα της Θείας Ευχαριστίας: .
Ψωμί και κρασί: Οι άνθρωποι προσφέρουν στον Θεό δώρα που έφτιαξαν από σιτάρι και σταφύλι.
«Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Δεήσεις αι ευχές για όλους και για όλα .
Μικρή Είσοδος . Ακούγοντας και κατανοώντας τον λόγο του Θεού .
Μεγάλη Είσοδος . Ο ασπασμός της αγάπης και το Σύμβολο της Πίστεως
Αγία Αναφορά/Επίκληση του Αγίου Πνεύματος .
Κυριακή προσευχή: Τα παιδιά του Θεού προσεύχονται στον Πατέρα τους .
Θεία Κοινωνία και Μετάληψη:
Οι χριστιανοί κοινωνώντας τον Χριστό γίνονται παιδιά του Θεού και αδέλφια μεταξύ τους. .
«Είδομεν το φως το αληθινόν»:
Ένα τραγούδι αναστάσιμης χαράς . Η Απόλυση-Αντίδωρο για όλους .

III. Γύρω από το τραπέζι της Ευχαριστίας:
Η Εκκλησία, το Σώμα του Χριστού (Α Κορ 12, 12). Ενότητα ανθρώπων και κτίσης με τον Δημιουργό.

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Παιχνίδι ρόλων: «Προετοιμάζοντας ένα δείπνο για αγαπημένους καλεσμένους» με στόχο να αναδειχθούν οι προθέσεις, οι ευθύνες, οι ρόλοι, οι διαθέσεις, τα συναισθήματα κ.ά .

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Οι συγγραφείς της Θ. Λειτουργίας: αγ. Γρηγόριος, Μεγ. Βασίλειος, αγ. Ιω. Χρυσόστομος. Κάθε πότε τελούνται οι λειτουργίες τους; Οι διαφορές τους
2. TPS: Τι προσέφερε ο Χριστός στους ανθρώπους ιδρύοντας το Μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας στο δείπνο του Πάσχα;
3. Επίλυση προβλήματος: Γιατί για τους χριστιανούς «πηγαίνω στην Εκκλησία» σημαίνει «πηγαίνω στη Θ. Λειτουργία»;
4. Αναζήτηση παραδοσιακών συνταγών πρόσφορου. Η σφραγίδα και σημασία της
5. «Έδωσε τον εαυτό Του»: Εξηγούν τη φράση ανατρέχοντας στα γεγονότα της ζωής του Χριστού, στα οποία καταγράφεται η θυσιαστική προσφορά του στους ανθρώπους και εν τέλει η σταυρική του θυσία
6. Συλλέγοντας και μελετώντας στιγμιότυπα από τη Θεία Ευχαριστία ορθόδοξων Εκκλησιών σε όλο τον κόσμο
7. Ακρόαση αποσπάσματος από τον Απόστολο και το 1. Ευαγγέλιο.
8. Ανάγνωση και μετάφραση του Συμβόλου της Π ίστεως. Πότε συντάχθηκε, από ποιους, γιατί;

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Περιγράψτε ένα κυριακάτικο πρωινό στην ενορία σας.
2. Σκαρώνουν σκιτσάκια με τα κύρια σημεία της Θείας Λειτουργίας
3. Καταρτίζουμε λειτουργικό γλωσσάρι για την ενότητα
4. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking): Ζώντες και τεθνεώτες, Χρ. Μποκόρος
5. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking): Μ υστικός Δείπνος, Πανσέληνος,
Η Κοινωνία των Αποστόλων, από Στουντένιτσα, ψηφιδωτά (Άγιος Απολλινάριος) και παραστάσεις Θ. Ευχαριστίας από χειρόγραφα (Syriac Depiction The Last Supper, London British Museum)

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
Συνάντηση με τον ιερέα της ενορίας. Παρουσιάζει στους μαθητές τα . τελετουργικά δρώμενα της Θείας Λειτουργίας, τα ιερά άμφια, τα λειτουργικά σκεύη, τον συμβολισμό τους και εξηγεί τη χρήση τους

6. Μνημεία και τόποι λατρείας: αποτυπώσεις της πίστης (4 δίωρο)

ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι μαθητές και μαθήτριες να:

α) αναγνωρίζουν την ιστορική καταγωγή και την
πολιτισμική ταυτότητα σπουδαίων θρησκευτικών μνημε ίων

β) διακρίνουν τις διαφορετικές εκφράσεις και τους ρυθμούς της ναοδομίας

γ) εξηγούν τον συμβολικό και πρακτικό ρόλο των θρησκευτικών μνημε ίων

δ) εξοικειώνονται με διάφορες μορφές θρησκευτικής τέχνης

ε) αναγνωρίζουν τη σημασία της U NESCO για την προστασία ενός θρησκευτικού μνημείου

1. Μνημεία
i. Τύποι των χριστιαν ικών ναών
ii. Μαρτυρούν την εποχή τους, παραμένοντας ζωντανά σύμβολα πίστης και πολιτισμού
iii. Ναοί-σύμβολα
-Αγία Σοφία Κωνσταντινουπόλεως

ΙΙ. Τόποι γεμάτοι ναούς. Ορθόδοξα θρησκευτικά μνημεία
i. Ιεροσόλυμα
ii. Κωνσταντινούπολη
iii. Θεσσαλον ίκη
iv. Καστοριά
v. Βέροια

ΙΙΙ. Βυζαντινή ζωγραφική: η αφήγηση της πίστης
i. Βυζαντινές φορητές εικόνες
ii. Τοιχογραφίες
iii. Ψηφιδωτά
iv. Υαλογραφία
v. Πλαστικές τέχνες
vi. Χε ιρόγραφα

IV. Άλλα μνημεία: Λόγος και μέλος
i. Ποίηση και Μουσική. Ρωμανός ο Μελωδός
ii. Υμνογραφία. Ο Ακάθιστος Ύμνος

V. Θρησκευτικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO
i. Άγιο Όρος, Μετέωρα, Μυστράς, Μ. Δαφνίου, Μ. Οσίου Λουκά, Νέα Μονή Χίου, Πάτμος

Α. ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Μελέτη περίπτωσης: Όσιος Λουκάς, Μονή Δαφν ίου, μονές Άγ. Όρους Στόχος: η ανάδειξη της σημασίας και του ρόλου των μνημείων για τον πολιτισμό και τη ζωή
2. Συλλογικός ρόλος: Καλλιτέχνες εξηγούν πώς εργάζονται, τις δυσκολίες τους και π.αρουσιάζουν ένα έργο τους Προσκαλούμε έναν αγιογράφο στην τάξη και μας εξηγεί τα στάδια της αγιογράφησης μιας εικόνας, τις τεχνικές, τα υλικά, την προετοιμασία κλπ.
• Προσκαλούμε έναν ψάλτη και μας εξηγεί τις νότες της βυζαντινής μουσικής, την τεχνική και τον ακούμε να αποδίδει ψαλμούς
• Προσκαλούμε έναν μηχανικό/ναοδόμο και μας εξηγεί τα στάδια κατασκευής ενός Ναού. Μας δείχνει σχέδια και φωτογραφίες ή βίντεο από την κατασκευή του

Β. ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓ ΑΤΙΚΕΣ / ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Ομάδες μαθητών προετοιμάζουν και παρουσιάζουν ένα μικρό οδοιπορικό στους Ναούς μιας πόλης που θα επιλέξουν
2. Έντεχνος συλλογισμός (Artful thinking): «Ακούγοντας δέκα επί δύο»: Βυζαντινός χορός αποδίδει τροπάρια

Γ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ
1. Ατελιέ: φτιάχνοντας ψηφιδωτά
2. Δημιουργία CD με τα μνημεία που επεξεργάστηκαν
3. Δημιουργία πόστερ για κάθε πόλη με φωτογραφίες των κυριότερων Ναών που συναντούν

Δ. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ / ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΔΡΑΣΕΙΣ
1. Οργάνωση επίσκεψης στο Βυζαντινό Μουσείο
2. Επίσκεψη και μελέτη τοπικού θρησκευτικού μνημείου
3. Οργανώνουμε μια εκδρομή σε ένα θρησκευτικό μνημε ίο προστατευμένο από την U NESCO

Ε. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ
1. Ασκήσε ις και τόποι στο διαδίκτυο από το λογισμικό Ε' τάξης: Δημιουργώντας έναν όμορφο κόσμο

 

 

 

Pin It

Εκτύπωση