edu.klimaka.gr

Οδηγίες Διδασκαλίας Σχεδιασμός Μηχανών Β ΕΠΑΛ

Σχεδιασμός και Περιγραφή Στοιχείων Μηχανών (Οδηγίες Διδασκαλίας - Πρόγραμμα Σπουδών)

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΑΣ ΜΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ "ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΉ ΣΤΟΙΧΕΊΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ" Β ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ

Αρ.Πρωτ.Φ3/103738/Δ4/31-07-2026/ΥΠΑΙΘΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Π/ΘΜΙΑΣ,
Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ
Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Α΄
E-mail: depek_spoudon(ΣΤΟ)minedu.gov.gr
Πληροφορίες: Χ. Δρόσου Π. Τσολάκου
Τηλέφωνο: 210 344 3276

ΘΕΜΑ: Ύλη και Οδηγίες διδασκαλίας για το μάθημα «Αρχές Μηχανολογίας» της Α΄ τάξης ΕΠΑ.Λ., τα Τεχνολογικά-Επαγγελματικά μαθήματα του Τομέα Μηχανολογίας της Β΄ τάξης ΕΠΑ.Λ. και τα μαθήματα ειδικότητας των Ειδικοτήτων του Τομέα Μηχανολογίας της Γ΄ τάξης ΕΠΑ.Λ. για το σχ. έτος 2026-2027
Σε συνέχεια της σχετικής εισήγησης του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Πράξη 56/16-07-2026 Δ.Σ. Ι.Ε.Π.), σας αποστέλλουμε την ύλη και τις αντίστοιχες οδηγίες για τη διδασκαλία:

  • του μαθήματος Επιλογής «Αρχές Μηχανολογίας» της Α΄ τάξης Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ.,
  • των Τεχνολογικών-Επαγγελματικών μαθημάτων του Τομέα ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ της Β΄ τάξης Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και
  • των μαθημάτων ειδικότητας των ειδικοτήτων του Τομέα ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ της Γ΄ τάξης Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ.
    για το σχολικό έτος 2026-27.

(...)

ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ
Β΄ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ & ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑ.Λ.
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

(...)

ΜΑΘΗΜΑ: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών: Φ.Ε.Κ. 1521/τ. Β΄/17.08.2007

Διδακτέα ύλη-Οδηγίες:

Από τα βιβλία:
α. «Μηχανολογικό Σχέδιο» Παναγιωτίδης Π., κα.
β. «Στοιχεία Μηχανών – Σχέδιο», Καρβέλης Ι., κα.

ΒΙΒΛΙΟ: «ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ»

ΚΕΦΑΛΑΙΑ/
ΕΝΟΤΗΤΕΣ
ΤΙΤΛΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ  
1.1 ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ  
1.2 ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ  
1.3 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ  
2 ΟΨΕΙΣ, ΤΟΜΕΣ, ΑΛΛΗΛΟΤΟΜΕΣ, ΑΝΑΠΤΥΓΜΑΤΑ  
2.1 ΟΨΕΙΣ  
2.2 ΤΟΜΕΣ  
2.3 ΑΛΛΗΛΟΤΟΜΕΣ  
2.4 ΑΝΑΠΤΥΓΜΑΤΑ  
3 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΑΝΟΧΕΣ, ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ  
3.1 ΔΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ  
3.2 ΑΝΟΧΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ  
3.3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ  
4 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ  
4.1 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΣΠΕΙΡΩΜΑΤΩΝ  
4.2 ΣΕΔΙΑΣΗ ΟΔΟΝΤΟΤΩΝ ΤΡΟΧΩΝ  
4.3 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΕΙΡΩΝ  
4.4 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΣΦΗΝΩΝ  
4.5 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΛΑΤΗΡΙΩΝ  
4.6 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΔΡΑΝΩΝ ΟΛΙΣΘΗΣΕΩΣ (ΚΟΥΖΙΝΕΤΑ)  
4.7 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΔΡΑΝΩΝ ΚΥΛΙΣΕΩΣ (ΡΟΥΛΕΜΑΝ)  
4.8 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΕΓΑΝΩΣΗΣ  
4.9 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΚΤΥΛΙΩΝ  
4.10 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΡΙΚΝΩΜΑΤΩΝ  
5 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΜΗ ΛΥΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ  
5.1 ΗΛΩΣΕΙΣ  
5.2 ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ  
6 ΣΧΕΔΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ  
6.1 ΓΕΝΙΚΑ  
6.2 ΥΠΟΜΝΗΜΑ  
6.3 ΣXΕΔΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ  
6.4 ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΕΜΑΧΙΩΝ  
7 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΧΕΔΙΩΝ  
7.1 ΜΕΤΑΛΛΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ  
7.2 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ  
7.3 ΔΙΚΤΥΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΕΓΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ  
7.4 ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ  
9 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ(CAD)  
9.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ  
9.2 ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ CAD ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ:Η αρίθμηση της ενότητας δεν εμφανίζεται λόγω τυπογραφικού λάθους
9.3 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ CAD  
9.4 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ  
9.5 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ CAD ΤΡΙΩΝ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ (3-D)  

Το βιβλίο «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗΧΑΝΩΝ – ΣΧΕΔΙΟ» θα χρησιμοποιηθεί επικουρικά για το συσχετισμό του σχεδιασμού των στοιχείων μηχανών με τη χρήση και τη λειτουργία τους κατά την κρίση του/της εκπαιδευτικού.

(...)

Οι διδάσκοντες/ουσες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Π/ΘΜΙΑΣ, Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΜΑΡΚΑΚΗΣ


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ«ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ»

Δημοσιευμένο στο ΦΕΚ 1521/2007
 

Αριθμ. 85050/Γ2
Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών του Τομέα Μηχανολογίας της Β' Τάξης ΕΠΑ.Λ.

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Έχοντας υπόψη:
(...)

αποφασίζουμε:

Τον καθορισμό του Προγράμματος Σπουδών των μαθημάτων του Τομέα Μηχανολογίας της Β' Τάξης ΕΠΑ.Λ.
(...)

2. ΜΑΘΗΜΑ : «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ»

 

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ (οι μαθητές- τpιες)

1. Η ΣΧΕΔΙΑΣΗΑΠΛΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ

1.1 Βασικές έννοιες και κανονισμοί του μηχανολογικού σχεδίου.
Γενικά στοιχεία και κατηγορίες μηχανολογικού σχεδίου. Είδη προβολών, ορθές προβολές και όψεις απλών μηχανολογικών εξαρτημάτων. Κλίμακες σχεδίασης, διαστάσεις, υπόμνημα, βοηθητικές όψεις. Πορεία σχεδίασης όψεων Παραδείγματα.
Σχεδίαση απλών μηχανολογικών εξαρτημάτων.

1.2 Τομές
Έννοια και σκοπός της τομής. Είδη τομών (πλήρης, ημιτομή, μερική τομή). Κανόνες σχεδίασης τομών.
Παραδείγματα.Σχεδίαση τομών σε σχέδια απλών μηχανολογικών εξαρτημάτων

1.3 Οι διαστάσεις στο μηχανολογικό σχέδιο. Κανόνες για την τοποθέτηση των διαστάσεων. Παραδείγματα. Σχεδίαση των διαστάσεων σε σχέδια απλών μηχανολογικών εξαρτημάτων

Να αναφέρουν τα γενικά στοιχεία του μηχανολογικού σχεδίου να διακρίνουν τα είδη και να αναφέρουν τις χρήσεις τους.

Να διαβάζουν και να επεξηγούν το περιεχόμενο ενός σχεδίου

Να κατανοούν και να διαβάζουν το περιεχόμενο του σχεδίου όψεων με ή χωρίς τομές

Να σχεδιάζουν απλά σχέδια με το χέρι (σκαρίφημα)

Να γνωρίζουν την ανάγκη καθορισμού της κλίμακας, να εκτιμούν σωστά διαστάσεις με τη χρήση της κλίμακας και να κάνουν τους απαραίτητους υπολογισμούς για τη μετατροπή της κλίμακας.

Να σχεδιάζουν ένα αντικείμενο με κατάλληλη κλίμακα.

Να χωροθετούν ορθά τις όψεις ενός μηχανολογικού σχεδίου

Να εφαρμόζουν τους κανόνεςσχεδίασης των όψεων (με ή χωρίς τομές) στο μηχανολογικό σχέδιο
• Να σχεδιάζουν με τα όργανα του σχεδίου απλά εξαρτήματα και τις όψεις τους (με ή χωρίς τομές)

• Να αναγνωρίζουν τους διαφορετικούς τύπους των υπομνημάτων

• Να διαβάζουν, να κατανοούν και να επεξηγούν το υπόμνημα ενός σχεδίου.

• Να διαβάζουν τις διαστάσεις σε μηχανολογικά σχέδια

• Να εφαρμόζουν τους κανόνες τοποθέτησης των διαστάσεων σε μηχανολογικά σχέδια

2. ΜΕΣΑΣΥΝΔΕΣΗΣΚΑΙ ΣΤΕΡΕΩΣΗΣ

2.1. Ήλος - ηλώσεις.
2.1.1. Περιγραφή-χρήση ήλου (καρφιού)
2.1.2. Κατηγορίες-τύποι ήλων (καρφιών)
2.1.3. Λειτουργικός σκοπός - περιγραφή-χρήση ηλώσεων
2.1.4. Σχεδίαση ηλώσεων

2.2. Κοχλιωτές συνδέσεις
2.2.1. Περιγραφή-χρήσεις κοχλιών
2.2.2. Κοχλίωση-περιγραφή
2.2.3. Λειτουργικός σκοπός των κοχλιών
2.2.4. Σχεδίαση κοχλία και περικοχλίου

2.3. Συγκολλήσεις
2.3.1. Περιγραφή -Σκοπός-Χρήσης συγκόλλησης
2.3.2 Κατηγορίες συγκολλήσεων
2.3.3. Κατασκευαστικά στοιχεία συγκολλήσεων
2.3.4. Σχεδίαση συγκολλήσεων

2.4. Σφήνες
2.4.1. Περιγραφή-χρήση σφηνών
2.4.2. Σχεδίαση σφηνών

2.5. Ελατήρια
2.5.1. Περιγραφή -Σκοπός -Χρήσεις ελατηρίων
2.5.2. Τύποι ελατηρίων
2.5.3 Σχεδίαση ελατήριων

• Να περιγράφουν τα διάφορα μέσα σύνδεσης και να τα αναγνωρίζουν σε φυσική κατάσταση ή απεικόνιση ή σχέδιο ξεχωριστό ή μέσα σε γενική διάταξη.

• Να αναφέρουν τις κατηγορίες και τους τύπους των στοιχείων σύνδεσης και στερέωσης.

• Να αναφέρουν το σκοπό που εξυπηρετούν τα μέσα σύνδεσης.

• Να αναγνωρίζουν τα μέσα σύνδεσης σε μηχανολογικά σχέδια και να τα σχεδιάζουν στη σχηματική ή συμβολική τους μορφή.

3. ΜΕΣΑΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

3.1. Άξονες - Άτρακτοι - Στροφείς
3.1.1. Περιγραφή - -Ορισμός
3.1.2. Σκοπός που εξυπηρετούν
3.1.3. Συνθήκες λειτουργίας- καταπόνηση
3.1.3. Σχεδιασμός ατράκτων

3.2. Έδρανα
3.2.1. Περιγραφή - Ορισμός
3.2.2. Σκοπός που εξυπηρετούν
3.2.3 Τύποι και κατηγορίες ατράκτων
3.2.3. Σχεδιασμός εδράνων

3.3. Σύνδεσμοι
3.3.1. Περιγραφή- Ορισμός - Είδη συνδέσμων
3.3.2. Σταθεροί ή άκαμπτοι σύνδεσμοι
3.3.4. Κινητοί ή εύκαμπτοι σύνδεσμοι
3.3.5. Λυόμενοι σύνδεσμοι συμπλέκτες

• Να περιγράφουν τη δομή και τα μέρη αξόνων, ατράκτων, στροφέων, εδράνων και συνδέσμων

• Να διακρίνουν τους διάφορους τύπους μέσων υποστήριξης κίνησης και να τους αναγνωρίζουν σε φυσική κατάσταση ή απεικόνιση ή σχέδιο, απομονωμένα ή μέσα σε γενική διάταξη.

• Να αναφέρουν το σκοπό που εξυπηρετούν τα πιο πάνω στοιχεία, αναφέροντας σχετικά παραδείγματα.

• Να τα σχεδιάζουν στη σχηματική ή συμβολική τους μορφή.

4. ΣΤΟΙΧΕΙΑΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

4.1. Οδοντώσεις
4.1.1. Ορισμός - Περιγραφή οδοντώσεων
4.1.2. Λειτουργικός σκοπός - Χρήσεις οδοντώσεων
4.1.3 Κατηγορίες και τύποι οδοντωτών τροχών
4.1.3. Σχεδίαση οδοντώσεων

4.2. Ιμάντες
4.2.1. Ορισμός - Περιγραφή 4.2.2.Λειτουργικός σκοπός - Χρήσεις
4.2.3. Κατηγορίες-τύποι αλυσίδων
4.2.4 .Σχεδίαση ιμάντων

4.3. Αλυσίδες
4.3.1. Ορισμός - Περιγραφή αλυσίδων
4.3.2. Λειτουργικός σκοπός - Χρήσεις
4.3.3. Κατηγορίες-τύποι αλυσίδων
4.3.4. Σχεδίαση

• Να περιγραφούν και να αναγνωρίζουν τα Στοιχεία Μετάδοσης Κίνησης

• Να διακρίνουν τους διάφορους τύπους στοιχείων μετάδοσης κίνησης και να τα αναγνωρίζουν σε φυσική κατάσταση ή απεικόνιση ή σχέδιο, απομονωμένα ή μέσα σε γενική διάταξη.

• Να αναφέρουν το σκοπό που εξυπηρετούν το ΣΜΚ και να αναφέρουν παραδείγματα χρήσης του.

• Να σχεδιάζουν το ΣΜΚ με ελεύθερο χέρι (σκαρίφημα) και με όργανα, απομονωμένο ή συναρμολογημένο σε απλή διάταξη.

5. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣΣΤΡΟΦΆΛΟΥ

5.1.Περιγραφή - Ορισμός

5.2. Σκοπός που εξυπηρετεί ο μηχανισμός εμβόλου -διωστήρα - στροφάλου.

5.3. Σχεδιασμός

• Να περιγράφουν το μηχανισμό εμβόλου - διωστήρα - στροφάλου και να αναγνωρίζουν τα επί μέρους στοιχεία του μηχανισμού,απομονωμένα ή σε συνεργασία.

• Να αναφέρουν το σκοπό που εξυπηρετείκαι τον τρόπο λειτουργίας του.

Να αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά των επί μέρους
στοιχεία που αποτελούν τον μηχανισμό (εμβόλου -διωστήρα - στροφάλου) μέσα από τα κατασκευαστικά τους σχέδια

6. ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ

6.1. Περιγραφή - χρήση σωληνώσεων

6.2. Κατηγορίες - Τύποι σωλήνωσης

6.3. Κατασκευαστικά στοιχεία σωληνώσεων

6.4. Στοιχεία δικτύων

6.5. Σχεδίαση σωληνώσεων.

Να ορίζουν τι είναι σωλήνωση και να ονομάζουν τα εξαρτήματα που την
αποτελούν.

Να αναφέρουν τις κατηγορίες των σωληνώσεων ανάλογα με τη χρήση τους

Να γνωρίζουν τα είδη και τη χρήση των σωλήνων, ανάλογα με το υλικό κατασκευής τους

Να γνωρίζουν τα εξαρτήματα σωληνώσεων, τη χρήση τους και τον τρόπο σύνδεσης τους με τα διάφορα είδη σωλήνων.

Να σχεδιάζουν με τη χρήση συμβόλων τα δίκτυα σωληνώσεων μετα εξαρτήματα τους.

Να σχεδιάζουν με το χέρι (σκαρίφημα) και με όργανα, απλές περιπτώσεις συνεργαζομένων στοιχείων.

Να διακρίνουν απλά εξαρτήματα στοιχείων μηχανών, σε σχέδιαγενικών διατάξεων.

7. ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΆΞΕΩΝ

7.1 Σχεδίαση γενικής διάταξης

7.2 Αξιοποίηση γενικής διάταξης

• Να σχεδιάζουν με το χέρι

• Να διακρίνουν απλά εξαρτήματα στοιχείων μηχανών, σε σχέδιαγενικών διατάξεων.

(...)

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 30 Ιουλίου 2007

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΜΑΡΙΕΤΤΑ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ

Σχετικά Άρθρα